Πριν από 20 ή 30 χρόνια, ένα μικρό αυτοκίνητο με 100 ίππους μπορούσε να θεωρείται πραγματικά γρήγορο. Σήμερα βλέπουμε μοντέλα με 180, 200 ή ακόμη και 250 ίππους, τα οποία στην καθημερινή οδήγηση δεν δημιουργούν πάντα την ίδια αίσθηση ταχύτητας.
Δεν φταίνε οι ίπποι. Φταίει ότι τα σύγχρονα αυτοκίνητα έχουν γίνει πολύ μεγαλύτερα, βαρύτερα και πιο απομονωμένα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η ονομαστική ισχύς ενός υβριδικού συστήματος δεν είναι διαθέσιμη με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις συνθήκες.
Τα μικρά αυτοκίνητα ήταν πραγματικά ελαφριά
Η βασικότερη διαφορά βρίσκεται στη ζυγαριά. Ένα μικρό hatchback προηγούμενων δεκαετιών μπορούσε να ζυγίζει 850 έως 1.000 kg, ακόμη και όταν διέθετε έναν σχετικά δυνατό κινητήρα. Με 100 ίππους και βάρος 900 kg, η αναλογία διαμορφωνόταν στα 9 kg ανά ίππο. Αντίθετα, ένα σημερινό μικρό SUV ή crossover με υβριδικό σύστημα μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τα 1.600 kg. Ένα σύγχρονο αυτοκίνητο 200 ίππων και 1.600 kg έχει αναλογία 8 kg ανά ίππο. Στα χαρτιά εξακολουθεί να είναι καλύτερη, αλλά η διαφορά από το παλιό αυτοκίνητο των 100 ίππων δεν είναι τόσο τεράστια όσο υποδηλώνει ο διπλάσιος αριθμός ισχύος. Ενα μεγάλο plug-in hybrid SUV όμως μπορεί να πλησιάσει ή να ξεπεράσει τους δύο τόνους. Εκεί, ακόμη και οι 250 ίπποι δεν ακούγονται πλέον υπερβολικοί. Είναι απλώς το ελάχιστο που χρειάζεται για να κινείται το αυτοκίνητο με αξιοπρεπείς επιδόσεις.
Πού πήγαν όλα αυτά τα επιπλέον κιλά;
Τα σύγχρονα αυτοκίνητα δεν βάρυναν χωρίς λόγο. Σήμερα διαθέτουν πολύ πιο ανθεκτικές καμπίνες, περισσότερες ενισχύσεις στο αμάξωμα, πολλαπλούς αερόσακους και εξελιγμένες ζώνες ελεγχόμενης παραμόρφωσης. Σε αυτά προστίθενται τα συστήματα ενεργητικής ασφάλειας, όπως κάμερες, ραντάρ, αισθητήρες, αυτόματο φρενάρισμα, ενεργό cruise control και συστήματα διατήρησης λωρίδας. Όλα απαιτούν επιπλέον εξοπλισμό, καλωδίωση, ηλεκτρονικές μονάδες και ισχυρότερη ηλεκτρική υποδομή. Οι αυστηρότερες απαιτήσεις για την προστασία των πεζών επηρέασαν επίσης τη σχεδίαση. Το εμπρός μέρος πρέπει να διαθέτει μεγαλύτερες αποστάσεις ασφαλείας ανάμεσα στο καπό και στα σκληρά μηχανικά μέρη, κατάλληλες επιφάνειες παραμόρφωσης και προφυλακτήρες σχεδιασμένους ώστε να περιορίζουν τους τραυματισμούς. Αυτό συνέβαλε στη δημιουργία πιο ψηλών και ογκωδών εμπρός τμημάτων. Παράλληλα, οι καταναλωτές στράφηκαν στα SUV, τα οποία έχουν μεγαλύτερο αμάξωμα, ψηλότερη θέση οδήγησης, μεγαλύτερους τροχούς και περισσότερο μέταλλο.
Το υβριδικό σύστημα δεν έρχεται δωρεάν
Η ηλεκτροκίνηση προσθέτει ακόμη περισσότερο βάρος. Ένα full hybrid χρειάζεται ηλεκτροκινητήρα, μπαταρία, μετατροπέα ισχύος, πρόσθετο σύστημα ψύξης και πιο σύνθετη μετάδοση. Στα plug-in hybrid, η μπαταρία είναι πολύ μεγαλύτερη και μπορεί από μόνη της να ζυγίζει αρκετές εκατοντάδες κιλά. Έτσι, ένα αυτοκίνητο που σε απλή βενζινοκίνητη έκδοση ζυγίζει 1.400 kg μπορεί ως plug-in hybrid να πλησιάζει τα 1.800 kg. Η αυξημένη ισχύς χρησιμοποιείται επομένως σε μεγάλο βαθμό για να αντισταθμίσει το ίδιο το βάρος της τεχνολογίας που την παράγει. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα υβριδικά είναι αργά. Πολλά προσφέρουν εξαιρετική απόκριση στην πόλη, άμεση ροπή και πολύ καλές επιταχύνσεις από στάση. Όμως ο αριθμός της συνδυαστικής ισχύος χρειάζεται προσοχή.
Οι 200 υβριδικοί ίπποι δεν συμπεριφέρονται πάντα σαν 200 συμβατικοί ίπποι
Σε αρκετά hybrid συστήματα, η συνολική ισχύς προκύπτει από τη συνεργασία ενός σχετικά αδύναμου ατμοσφαιρικού κινητήρα και ενός ισχυρού ηλεκτροκινητήρα. Ο βενζινοκινητήρας μπορεί, για παράδειγμα, να αποδίδει περίπου 90 ή 100 ίππους, ενώ το ηλεκτρικό μέρος αναλαμβάνει να δώσει την ισχυρή αρχική ώθηση. Στις χαμηλές και μεσαίες ταχύτητες, το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα ζωηρό. Σε υψηλότερες ταχύτητες όμως, τα πράγματα αλλάζουν. Η απόδοση του ηλεκτροκινητήρα μπορεί να περιορίζεται όσο αυξάνονται οι στροφές του, ενώ η διαθέσιμη ηλεκτρική υποβοήθηση εξαρτάται από τη φόρτιση και τη θερμοκρασία της μπαταρίας. Σε μια παρατεταμένη επιτάχυνση ή σε υψηλή ταχύτητα στον αυτοκινητόδρομο, μεγαλύτερο μέρος του έργου μπορεί να πέφτει στον θερμικό κινητήρα. Αν αυτός είναι ένας ατμοσφαιρικός κινητήρας περιορισμένης ισχύος και ροπής, το αυτοκίνητο μπορεί να δείχνει αισθητά πιο αδύναμο από όσο περιμένει κανείς διαβάζοντας απλώς το «200 PS» στο τεχνικό φυλλάδιο. Αυτό δεν ισχύει στον ίδιο βαθμό για όλα τα υβριδικά. Υπάρχουν συστήματα που διατηρούν πολύ υψηλή απόδοση σε μεγάλο εύρος ταχυτήτων. Ωστόσο, η συνδυαστική ισχύς δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται πάντα σαν την ισχύ ενός ισχυρού υπερτροφοδοτούμενου κινητήρα που μπορεί να αποδίδει σταθερά το μέγιστο έργο του.
Η επιτάχυνση από στάση δεν λέει όλη την αλήθεια
Ένα σύγχρονο υβριδικό μπορεί να πετύχει εντυπωσιακό 0-100 km/h χάρη στην άμεση ηλεκτρική ροπή. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα είναι το ίδιο ισχυρό σε ένα προσπέρασμα από τα 100 στα 160 km/h. Η επιτάχυνση σε υψηλή ταχύτητα επηρεάζεται περισσότερο από την πραγματική ισχύ που μπορεί να διατηρήσει το σύστημα, το βάρος, τη μετάδοση και την αεροδυναμική αντίσταση. Η αντίσταση του αέρα αυξάνεται απότομα όσο ανεβαίνει η ταχύτητα. Ένα ψηλό SUV με μεγάλη μετωπική επιφάνεια χρειάζεται πολύ περισσότερη ενέργεια για να επιταχύνει πάνω από τα 120 km/h σε σχέση με ένα χαμηλό και ελαφρύ hatchback. Γι’ αυτό ένα σύγχρονο crossover 200 ίππων μπορεί να εκκινεί δυνατά από το φανάρι, αλλά να χάνει σημαντικό μέρος της ζωντάνιας του σε υψηλότερες ταχύτητες.
Τα παλιά αυτοκίνητα σε έκαναν να νιώθεις τα πάντα
Υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας: η αίσθηση της ταχύτητας. Τα παλιά μικρά αυτοκίνητα είχαν πιο περιορισμένη ηχομόνωση, λεπτότερα τζάμια, στενότερα ελαστικά και λιγότερο φιλτραρισμένες αναρτήσεις. Ο κινητήρας ακουγόταν περισσότερο, το τιμόνι μετέφερε περισσότερες αντιδράσεις και το αμάξωμα κινούνταν πιο έντονα στις αλλαγές κατεύθυνσης. Στα 120 km/h, ένα μικρό αυτοκίνητο της δεκαετίας του 1990 μπορούσε να σε κάνει να αισθάνεσαι ότι ταξιδεύεις πολύ γρήγορα. Ένα σύγχρονο μοντέλο μπορεί να κινείται με 160 km/h και η καμπίνα να παραμένει ήσυχη, σταθερή και απομονωμένη. Τα σύγχρονα αυτοκίνητα έχουν καλύτερη πρόσφυση, μεγαλύτερα ελαστικά, ισχυρότερα φρένα και ηλεκτρονικά συστήματα που διορθώνουν τις αντιδράσεις πριν ακόμη τις αντιληφθεί ο οδηγός. Είναι αντικειμενικά ταχύτερα και ασφαλέστερα, αλλά συχνά δείχνουν λιγότερο δραματικά. Έτσι, ένα παλιό μικρό με 100 ίππους μπορεί να φαινόταν πιο «πύραυλος», ακόμη κι αν ένα σημερινό αυτοκίνητο 200 ίππων είναι σαφώς ταχύτερο με το χρονόμετρο.
Το πρόβλημα του flex culture
Πέρα από το τεχνικό κομμάτι, υπάρχει και η σύγχρονη κουλτούρα των social media. Σε ένα περιβάλλον όπου το ενδιαφέρον τραβάνε μονο Supra ή GT-R με ακραίες μετατροπές, Porsche 911 GT3 RS και hypercars άνω των 1.000 ίππων, ένα αυτοκίνητο 200 ίππων παρουσιάζεται σχεδόν σαν αργό. Χιλιάδες χρήστες είναι έτοιμοι να σχολιάσουν αρνητικά οποιοδήποτε αυτοκίνητο δεν διαθέτει εξωφρενική ισχύ ή δεν επιταχύνει στα 100 km/h σε λιγότερο από 3 δευτερόλεπτα. Αρκετοί από αυτούς πιθανότατα δεν έχουν οδηγήσει ποτέ κάτι αντίστοιχο ή δεν διαθέτουν καν δικό τους αυτοκίνητο. Η πραγματικότητα είναι ότι ένα supercar ή ένα ακραίο track car δύσκολα απολαμβάνεται πλήρως στον δημόσιο δρόμο. Η ανάρτηση κοπανάει στις κακοτεχνίες, φοβάσαι μήπως καταστρέψεις το χαμηλό front lip και με λίγα δευτερόλεπτα πλήρους επιτάχυνσης έχεις ήδη ξεπεράσει το εθνικό όριο ταχύτητας.
Η υπερβολική ισχύς εντυπωσιάζει στα βίντεο και στα τεχνικά χαρακτηριστικά, αλλά δεν μεταφράζεται πάντα σε περισσότερη πραγματική απόλαυση. Αντίθετα, ένα ελαφρύ αυτοκίνητο με 150 ή 200 ίππους μπορεί να προσφέρει περισσότερες ευκαιρίες να χρησιμοποιήσεις τις δυνατότητές του χωρίς κάθε πάτημα του γκαζιού να σε φέρνει σε παράνομες ή επικίνδυνες ταχύτητες. Με τα σημερινά διαδικτυακά δεδομένα, πάντως, ένα αυτοκίνητο 200 ίππων είναι σχεδόν καταδικασμένο να «θαφτεί» από τα τρολ του διαδικτύου, ανεξάρτητα από το πόσο γρήγορο, ισορροπημένο ή απολαυστικό είναι στην πραγματικότητα.
Σημασία δεν έχει μόνο πόσους ίππους έχει
Η ιπποδύναμη από μόνη της λέει μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Για να κρίνουμε πόσο γρήγορο είναι ένα αυτοκίνητο, πρέπει να γνωρίζουμε το βάρος, την καμπύλη ροπής, τον τρόπο μετάδοσης της ισχύος, την κλιμάκωση του κιβωτίου και την αεροδυναμική του. Ένα αυτοκίνητο 130 ίππων και 950 kg μπορεί να είναι πιο ζωηρό και πιο απολαυστικό από ένα SUV 200 ίππων και 1.700 kg. Αντίστοιχα, δύο αυτοκίνητα με την ίδια ονομαστική ισχύ μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική απόδοση στις ρεπρίζ ή στις υψηλές ταχύτητες. Ο αριθμός που πρέπει να εξετάζουμε πρώτα είναι η αναλογία ισχύος προς βάρος. Οι ίπποι εντυπωσιάζουν, αλλά τα κιλά είναι εκείνα που πρέπει να επιταχύνουν, να στρίψουν και να σταματήσουν.
Τι κρατάμε
- Τα παλιά μικρά με 100 ίππους συχνά ζύγιζαν λιγότερο από έναν τόνο.
- Τα σύγχρονα αυτοκίνητα βάρυναν λόγω ασφάλειας, εξοπλισμού, μεγαλύτερων διαστάσεων και υβριδικών συστημάτων.
- Σε ορισμένα υβριδικά, η μέγιστη συνδυαστική ισχύς δεν είναι το ίδιο διαθέσιμη σε όλες τις ταχύτητες και συνθήκες.
- Η καλύτερη ηχομόνωση και η αυξημένη σταθερότητα μειώνουν την αίσθηση ταχύτητας.
- Η πραγματική απόδοση κρίνεται κυρίως από το power-to-weight ratio και όχι από έναν ξερό αριθμό ιπποδύναμης.
