Παρότι μοιάζει παράδοξο να μιλάμε για αγορά αυτοκινήτου εν μέσω γεωπολιτικής καταιγίδας , το «παράθυρο ευκαιρίας» μπορεί να είναι ανοιχτό τώρα, πριν τα πράγματα πάρουν άλλη τροπή
Η στρατιωτική επιχείρηση που εξαπέλυσαν από κοινού οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου 2026 κατά του Ιράν, άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο γεωπολιτικών γεγονότων.
Το «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ
Πέραν του άμεσου κινδύνου από την ανάφλεξη στην περιοχή μας, οι έμμεσες συνέπειες μπορούν να πάρουν μορφή χιονοστιβάδας. Τόσο το Ιράν όσο και τα όμορα και γειτονικά κράτη του Κόλπου, αποτελούν στο σύνολό τους μια από τις μεγαλύτερες «κοιτίδες» παραγωγής αργού πετρελαίου, με αποτέλεσμα να προκαλείται ενεργειακή αστάθεια και εκτίναξη των τιμών.
Η πιο σημαντική εξέλιξη σε ότι αφορά σε αυτό το σκέλος ήταν το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, ωστόσο εδώ χρειάζεται μια διευκρίνιση καθότι δεν πρόκειται για ναυτικό αποκλεισμό, με «φράγμα» από πολεμικά πλοία, όσο για άμεση απειλή χτυπημάτων προς τα διερχόμενα από αυτό σκάφη.
Από τα περάσματα αυτά, διέρχονται καθημερινά περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, δηλαδή το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής. Ήδη οι αντιδράσεις των αγορών ήταν άμεσες: το Brent αναπήδησε κοντά στο 9%, ξεπερνώντας τα 79 δολάρια, ενώ το αμερικανικό WTI αυξήθηκε κατά 5,8% και ξεπέρασε τα 72 δολάρια.
Οι αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν ότι, αν ο αποκλεισμός παραταθεί για έναν μήνα, η τιμή του Brent θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 130 δολάρια, ενώ τα πιο ακραία σενάρια μιλούν ακόμη και για 200 δολάρια.
Το φυσικό αέριο αποτελεί μια «αθέατη» βόμβα
Ωστόσο, το πετρέλαιο δεν είναι η μόνη ανησυχία. Από το Στενό του Ορμούζ διέρχεται επίσης το ένα πέμπτο του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), που προέρχεται κυρίως από το Κατάρ και κατευθύνεται σε μεγάλο βαθμό προς την Ευρώπη.
Το TTF του Άμστερνταμ — ο βασικός δείκτης τιμών φυσικού αερίου στην Ευρώπη — εκτινάχθηκε ήδη κατά 22%, φτάνοντας τα 39 ευρώ ανά MWh, με στιγμιαίες αιχμές πάνω από 30%. Σύμφωνα με τους αναλυτές της Goldman Sachs, αν ο αποκλεισμός διαρκέσει έστω και μόνο ένα μήνα, οι τιμές αερίου στην Ευρώπη θα μπορούσαν να υπερδιπλασιαστούν, φτάνοντας τα 25 δολάρια ανά MMBtu.
Σε περίπτωση αποκλεισμού που θα υπερβεί τους δύο μήνες, οι τιμές θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ ανά MWh, επίπεδο που θα προκαλούσε αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν «καταστροφή ζήτησης», δηλαδή εκτεταμένη μείωση της βιομηχανικής παραγωγής λόγω ανυπόφορου κόστους ενέργειας.
Ο αντίκτυπος στην παραγωγή και στην τιμή των αυτοκινήτων
Από το φυσικό αέριο είναι άμεσα εξαρτώμενες πολλές βιομηχανίες, συμπεριλαμβανομένης και της αυτοκινητοβιομηχανίας. Για την Ευρώπη, αυτό δεν είναι νέο πρόβλημα, καθώς από τότε που σταμάτησε η εισαγωγή φθηνού ρωσικού αερίου, οι ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινήτων και οι προμηθευτές τους λειτουργούν με πολύ υψηλότερο κόστος ενέργειας σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους στην Κίνα ή τις ΗΠΑ.
Αν όμως πάνω σε αυτή την ήδη επιβαρυμένη βάση προστεθούν νέες ανατιμήσεις, τότε ο κίνδυνος για αναπροσαρμογή στην τιμολόγηση των ευρωπαϊκών αυτοκινήτων, είναι ορατός και άμεσος.
Εν ολίγοις, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τα αυτοκίνητα να ακριβύνουν, όχι μόνο λόγο γιατί το κόστος παραγωγής τους θα είναι μεγαλύτερο αλλά και γιατί η ζήτηση θα αυξηθεί λόγω μειωμένης παραγωγής.
Η αστάθεια δεν θα είναι «για λίγο»
Η δολοφονία του Χαμενεΐ δεν εγγυάται απαραίτητα κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος και «εξομάλυνση» των εντάσεων στην περιοχή. Η ιστορία έχει δείξει ότι τα κενά εξουσίας στη Μέση Ανατολή σπάνια οδηγούν στην εκτόνωση των κρίσεων.
Πολύ συχνά, ακολουθούν ακραίες κλιμακώσεις και ξεκινά μια μακρά περίοδος αστάθειας στις χώρες όπου η δύση «βάζει το χέρι της». Υπό αυτό το πρίσμα και με τις «εύθραυστες» ισορροπίες στη Μέση Ανατολή να έχουν διαταραχθεί, το Στενό του Ορμούζ θα παραμένει υπό απειλή. Το τίμημα του πολέμου δεν θα πληρωθεί μόνο από τους λαούς της Μέσης Ανατολής αλλά από ολόκληρο τον κόσμο.
