Ο «Ελεύθερος Τύπος» διοργανώνει την ημερίδα «ΤΟ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 2040: ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ» στο Ζάππειο Μέγαρο.
Παρακολουθήστε ζωντανά
Μητσοτάκης: Πολιτική μας απόφαση είναι η στήριξη των οικογενειών
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι το δημογραφικό αποτελεί κεντρική πρόκληση, επισημαίνοντας ότι δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Υπογράμμισε ότι απαιτείται πολυδιάστατη στρατηγική και όχι μόνο οικονομικά μέτρα. Αναφέρθηκε στις φοροαπαλλαγές για οικογένειες με παιδιά που ξεκινούν από το νέο έτος, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις θα οδηγούν σε μηδενικό φόρο εισοδήματος για πολύτεκνους.
Παράλληλα, σημείωσε ότι πάνω από 200.000 συνταξιούχοι εργάζονται χωρίς περικοπή σύνταξης, μέτρο που –όπως είπε– είχε θετικό αντίκτυπο. Ο πρωθυπουργός μίλησε για τα προγράμματα «Σπίτι μου 1 & 2» και ανακοίνωσε ότι την Παρασκευή επιστρέφεται ένα μηνιαίο ενοίκιο, έως 800 ευρώ, μειώνοντας ουσιαστικά το κόστος στέγασης.
Τόνισε επίσης την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς κάτω των 1.500 κατοίκων και την ενίσχυση της πρόσβασης σε βρεφονηπιακούς σταθμούς και ολοήμερα σχολεία. Για τη νόμιμη μετανάστευση, υπογράμμισε ότι θα καλύπτει πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας μέσω διμερών συμφωνιών.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετείχε σε συζήτηση με δύο πολύτεκνους, τον Δημήτρη Κοτσιφάκο και τον Θεόδωρο Παπασάικα, στο πλαίσιο του συνεδρίου «Το δημογραφικό και η Ελλάδα του 2040: Οικογένεια, οικονομία, σύγχρονος τρόπος ζωής» που διοργανώνει ο «Ελεύθερος Τύπος», στο Ζάππειο Μέγαρο. Τη συζήτηση συντόνισε ο Διευθυντής του «Ελεύθερου Τύπου», Γιάννης Τσαπρούνης.
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση, ερωτηθείς για τη στρατηγική της κυβέρνησης για το δημογραφικό, ο Πρωθυπουργός ανέφερε:
Μου κάνετε μία σύντομη ερώτηση, θα χρειαζόμουν πολύ χρόνο να σας απαντήσω πλήρως, όμως, καταρχάς, να σας ευχαριστήσω και για την πρωτοβουλία σας και για την πρόσκληση να συνομιλήσουμε σήμερα με δύο ανθρώπους οι οποίοι θα μας μεταφέρουν τη δική τους εμπειρία του τι σημαίνει να μεγαλώνεις σήμερα μία οικογένεια με πολλά παιδιά στην πατρίδα μας.
Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να επαναλάβω τα δημογραφικά δεδομένα, τα οποία αντιμετωπίζουμε συνολικά ως χώρα. Θα ήθελα μόνο να επισημάνω ότι ο χαμηλός αριθμός των γεννήσεων, που συνήθως μονοπωλεί τη συζήτηση για το δημογραφικό, δεν αποτελεί μόνο μία ελληνική ιδιαιτερότητα.
Δυστυχώς, αυτή η τάση των νέων ανθρώπων είτε να καθυστερούν να κάνουν παιδιά είτε να επιλέγουν για διάφορους λόγους -που μπορούμε να συζητήσουμε- να κάνουν λιγότερα παιδιά, φαίνεται να είναι ένα πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουν πολλές χώρες της Ευρώπης και όχι μόνο, και να μην συνδέεται αποκλειστικά με το οικονομικό επίπεδο, την ευημερία των χωρών, αλλά με άλλους λόγους τους οποίους πρέπει να τους αναλύσουμε πολύ βαθύτερα, αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα αυτό.
Πριν από λίγες μέρες βρέθηκαν στη Σιγκαπούρη. Η Σιγκαπούρη είναι μια χώρα με πολύ υψηλό επίπεδο ευημερίας, κατά κεφαλήν εισόδημα το οποίο πλησιάζει τα 100.000 δολάρια και εκεί ο δείκτης των γεννήσεων για πρώτη φορά έπεσε κάτω του 1. Η Νότια Κορέα, η οποία είναι και αυτή μια εξαιρετικά εύπορη χώρα, έχει δείκτη γεννήσεων 0,8.
Αυτό το λέω για να μην θεωρήσουμε ότι η μόνη αντιμετώπιση του προβλήματος του δημογραφικού σχετίζεται με οικονομικά μέτρα. Προφανώς και τα οικονομικά μέτρα έχουν πολύ μεγάλη σημασία. Και για πρώτη φορά στη χώρα μας έχουμε μια συνολική στρατηγική αντιμετώπισης του δημογραφικού, το οποίο αντιμετωπίζει το πρόβλημα σε όλες του τις εκφάνσεις.
Διότι και να μπορούσαμε σήμερα ως δια μαγείας να αυξήσουμε τον αριθμό των γεννήσεων στον αριθμό που θα μας εξασφάλιζε έναν σταθερό πληθυσμό, τα νέα παιδιά τα οποία θα γεννιόντουσαν τον επόμενο χρόνο θα έμπαιναν στον ενεργό πληθυσμό σε 25, 30 χρόνια από τώρα.
Η άλλη όψη του δημογραφικού είναι η γήρανση, η οποία προφανώς και αυτή έχει σημαντικές επιπτώσεις στο ασφαλιστικό μας σύστημα, στις δαπάνες υγείας, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον ενεργό πληθυσμό και το τι σημαίνει κάποιος να μπορεί να είναι ενεργός και παραγωγικός από μια ηλικία και πάνω.
Και θέλω εδώ να επισημάνω ότι η απόφαση την οποία πήρε η κυβέρνησή μας να δώσει ουσιαστικά φορολογικά κίνητρα στους συνταξιούχους να εξακολουθούν να εργάζονται, με το να μην περικόπτεται η σύνταξή τους, είχε εξαιρετικά θετικό αντίκτυπο. Παραπάνω από 200.000 συνταξιούχοι αυτή τη στιγμή εργάζονται, φορολογούνται απλά για το εισόδημα το οποίο εισπράττουν, χωρίς, όμως, να χάνουν κανένα συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Όμως, αν έπρεπε να κλείσω αυτή την εισαγωγική μου τοποθέτηση, θα εστίαζα στη μεγάλη προτεραιότητα την οποία δίνει η κυβέρνησή μας στη στήριξη των οικογενειών με παιδιά, στα πλαίσια της μεγάλης φορολογικής μεταρρύθμισης την οποία ήδη έχουμε ψηφίσει και η οποία θα αρχίσει να υλοποιείται από τις αρχές του επόμενου χρόνου. Νομίζω ότι πρέπει να έχουμε μια αίσθηση τι σημαίνει να μεγαλώνεις σήμερα παιδιά, ειδικά πολλά παιδιά, σε μια Ελλάδα στην οποία και εδώ το πρόβλημα της ακρίβειας είναι το πρώτο ζήτημα το οποίο αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά.
Πήραμε, λοιπόν, μια πολύ συνειδητή πολιτική απόφαση: θα στηρίξουμε τις οικογένειες με παιδιά και θα δώσουμε μεγαλύτερες φοροαπαλλαγές ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών που έχει κάθε οικογένεια. Και, προφανώς, όσο περισσότερο αυξάνονται τα παιδιά τόσο περισσότερο μειώνεται ο φόρος, ειδικά για τις πολύτεκνες οικογένειες σε πολλές περιπτώσεις ο φόρος εισοδήματος μηδενίζεται.
Αυτή είναι μια πολιτική απόφαση την οποία πήραμε: να κατανείμουμε τον δημοσιονομικό χώρο τον οποίο έχουμε στη διάθεσή μας υπέρ της οικογενειών με παιδιά και υπέρ των νέων. Για να μπορέσουμε να δώσουμε και στους νέους ένα σημαντικό κίνητρο να ξεκινήσουν την επαγγελματική τους σταδιοδρομία χωρίς να έχουν πρόσθετα φορολογικά βάρη.
Νομίζω ότι αυτή είναι μια απόφαση η οποία έχει πολιτικό πρόσημο. Είναι μια απόφαση η οποία συνάδει απόλυτα, θα έλεγα, και με τον χαρακτήρα της κεντροδεξιάς μας παράταξης, της οποίας έχω την τιμή να ηγούμαι σήμερα, και η οποία προτάσσει την οικογένεια ως το «κύτταρο» εκείνο πάνω στο οποίο χτίζεται συνολικά η κοινωνική συνοχή.
Και είμαι σίγουρος ότι οι πολίτες οι οποίοι θα εισπράξουν αυτή την αύξηση στον μισθό τους -διότι περί τούτου πρόκειται τελικά, θα δουν περισσότερα χρήματα στους λογαριασμούς τους από τον Ιανουάριο-, θα αντιληφθούν ότι πράγματι για πρώτη φορά μια κυβέρνηση υλοποιεί μια φορολογική πολιτική συνεκτική, η οποία στοχεύει πολύ συγκεκριμένα και πολύ αποτελεσματικά στην οικογένεια, με πρόσθετα φορολογικά κίνητρα, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών που έχει κάθε ελληνική οικογένεια.
Ερωτηθείς για παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να γίνουν για την αντιμετώπιση της μείωσης του πληθυσμού στην περιφέρεια και το brain drain, ζητήματα που συνδέονται με το δημογραφικό, με συνέπειες στην επόμενη μέρα της οικονομίας, την αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε:
Έχετε δίκιο να λέτε ότι το δημογραφικό δεν είναι μόνο ένα ζήτημα το οποίο έχει μία βαθιά εθνική διάσταση -τι σημαίνει στο βάθος των δεκαετιών να συρρικνώνεται ο πληθυσμός μιας χώρας-, αλλά έχει σημαντικότατες οικονομικές διαστάσεις και διαστάσεις που αφορούν την ελληνική περιφέρεια, την ερήμωσή της, τι σημαίνει να μεγαλώνεις σήμερα παιδιά σε ένα απομονωμένο χωριό σε σχέση με το να μεγαλώνουν σε μία πόλη. Γι’ αυτό και η αντιμετώπιση του δημογραφικού δεν μπορεί παρά να μην είναι μια πολυδιάστατη πολιτική, η οποία ακουμπάει πάνω σε όλες αυτές τις πτυχές.
Πάρτε, για παράδειγμα, τα ζητήματα τα οποία αφορούν στη στέγη. Μιλώντας σε πολλά νέα ζευγάρια πρέπει να καταλάβουμε τι είναι αυτό τελικά που τους εμποδίζει ή τους δυσκολεύει να κάνουν παιδιά. Προφανώς, η οικονομική δυσχέρεια και το άγχος του να υποστηρίζεις περισσότερα παιδιά είναι το πρώτο το οποίο συνήθως μας αναφέρουν, αλλά αυτό συνδέεται κατά κανόνα με τα έξοδα τα οποία έχουν να κάνουν για την απόκτηση στέγης.
Μπορεί σήμερα εύκολα ένα νέο ζευγάρι να αποκτήσει το δικό του σπίτι; Και τι εργαλεία μπορούμε να δώσουμε εμείς σε αυτή την κατεύθυνση; Τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» -στο «Σπίτι μου ΙΙ», μάλιστα, διευρύναμε και άλλο τα σχετικά κριτήρια- είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα του πώς μπορούμε να δώσουμε τη δυνατότητα σε νέους ανθρώπους να αποκτήσουν σπίτι, επιδοτώντας ουσιαστικά το στεγαστικό τους δάνειο, καταβάλλοντας μια δόση στεγαστικού δανείου η οποία θα ήταν αντίστοιχη ή ενδεχομένως και χαμηλότερη από το ενοίκιο το οποίο θα πλήρωναν εάν νοίκιαζαν σπίτι. Ανοίγουμε, δηλαδή, ένα «παράθυρο» στην ιδιοκτησία σε ανθρώπους οι οποίοι θα είχαν δυσκολία σήμερα να αποκτήσουν το δικό τους σπίτι.
Και βέβαια, εδώ πρέπει και οι τράπεζες οι ίδιες, μέσα από τα δικά τους προϊόντα και μέσα από το πώς αντιλαμβάνονται οι ίδιες οι τράπεζες τη στεγαστική πίστη, να είναι ενδεχομένως πιο γενναιόδωρες. Και να στηρίζουν ειδικά νέα ζευγάρια με προϊόντα και με επιτόκια τα οποία να μπορούν να επιτρέπουν στα νέα ζευγάρια να αποκτήσουν το δικό τους σπίτι.
Αλλά, βέβαια, γνωρίζουμε ότι πολλοί συμπολίτες μας είναι στο ενοίκιο. Και πράγματι, εκεί όπου νομίζω ότι σήμερα έχουμε τις μεγαλύτερες δυσκολίες είναι στους συμπολίτες μας οι οποίοι έχουν παιδιά, είναι στο ενοίκιο και αντιμετωπίζουν τη συσσωρευμένη ακρίβεια των τελευταίων ετών. Γι’ αυτό και οι πολιτικές μας για τη στήριξη των ανθρώπων που είναι στο ενοίκιο έχουν τόσο μεγάλη σημασία.
Εμείς πήραμε μια απόφαση και την Παρασκευή, για πρώτη φορά, θα επιστρέψουμε ένα ολόκληρο ενοίκιο στους Έλληνες πολίτες οι οποίοι είναι στο ενοίκιο, έως του ποσού των 800 ευρώ. Αυξάνεται, μάλιστα, αυτό το ποσό ανάλογα με τα προστατευόμενα μέλη. Άρα, πάντα υπάρχει η δημογραφική διάσταση σε κάθε πολιτική μας. Αυτό ισοδυναμεί με μια μείωση του ενοικίου ετησίως κατά 8%. Είναι μια ανάσα την οποία δίνουμε στους συμπολίτες μας οι οποίοι είναι στο ενοίκιο για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν και να τα βγάλουν πέρα σε συνθήκες οι οποίες είναι αντικειμενικά δύσκολες.
Από εκεί και πέρα, αναφερθήκατε στο ζήτημα της ερήμωσης της περιφέρειας, το οποίο συνδέεται σε έναν βαθμό με το δημογραφικό. Εδώ θέλω να πω ότι η ελληνική πολιτεία και το εκπαιδευτικό μας σύστημα φροντίζει να καλύψει τις ανάγκες των παιδιών σε οποιαδήποτε γωνιά της πατρίδας μας και αν βρίσκονται, για το Δημοτικό τουλάχιστον. Γι’ αυτό και έχουμε το παράδειγμα πολλών σχολείων με έναν ή δύο μαθητές αλλά με δάσκαλο ή δασκάλα, γιατί θεωρούμε ότι αυτή είναι η ελάχιστη υποχρέωση την οποία πρέπει να τηρήσουμε απέναντι στους πολίτες οι οποίοι επιλέγουν να ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές της πατρίδας μας.
Μερικές φορές το κόστος ζωής μπορεί να είναι φθηνότερο, η ποιότητα ζωής μπορεί να είναι καλύτερη, υπό την προϋπόθεση ότι το κράτος μπορεί να παρέχει τις βασικές υπηρεσίες: παιδεία, υγεία, προσβασιμότητα. Αν καλύπτονται αυτές οι ανάγκες, η μετακίνηση από τα αστικά κέντρα στην περιφέρεια μπορεί υπό προϋποθέσεις να είναι πιο ελκυστική.
Και ένα ακόμα φορολογικό εργαλείο το οποίο χρησιμοποιήσαμε για να στηρίξουμε τους συμπολίτες μας οι οποίοι είναι στην περιφέρεια, κυρίως στα χωριά μας -όντως πολλά χωριά σήμερα έχουν τάσεις ερήμωσης- είναι να καταργήσουμε εντός μιας διετίας τον ΕΝΦΙΑ για όλα τα χωριά, τους οικισμούς κάτω των 1.500 κατοίκων. Αυτή η πρωτοβουλία αφορά σε παραπάνω από 12.000 χωριά στην πατρίδα μας. Είναι μια πρόσθετη οικονομική ελάφρυνση για τους συμπολίτες μας οι οποίοι ζουν στην περιφέρεια.
Κατά συνέπεια, θα επαναλάβω ότι μια συνεκτική δημογραφική πολιτική δεν στηρίζεται μόνο σε ένα μέτρο. Το κύριο μέλημα μας πρέπει να είναι να καταλάβουμε, να μπούμε στο μυαλό των νέων ανθρώπων, να δούμε τι παραπάνω πρέπει να τους προσφέρουμε προκειμένου να τους βοηθήσουμε να πάρουν την απόφαση είτε να κάνουν το πρώτο παιδί είτε να προχωρήσουν από το πρώτο στο δεύτερο είτε από το δεύτερο στο τρίτο.
Να πω και κάτι ακόμα: αυτό συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το γεγονός ότι η ίδια η φύση της οικογένειας έχει αλλάξει. Θέλουμε περισσότερες γυναίκες στην αγορά εργασίας, αυτό είναι κάτι το οποίο ήδη γίνεται, αλλά σε ένα ζευγάρι το οποίο δουλεύουν και οι δύο γονείς πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι μπορούμε να παρέχουμε στους γονείς τη δυνατότητα κάποιος να φροντίζει τα παιδιά τους, όταν δεν υπάρχει διαθέσιμος παππούς και γιαγιά. Διότι η παραδοσιακή δομή της ελληνικής οικογένειας προσφέρει μεν αυτό το πλεονέκτημα, αλλά δεν μπορεί να στηριζόμαστε εμείς σε αυτή τη λογική.
Κατά συνέπεια, ολοήμερα σχολεία, μεγαλύτερη πρόσβαση σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, πραγματική φροντίδα, ποιοτική φροντίδα των παιδιών σε νεαρή ηλικία, που να επιτρέπει στα εργαζόμενα ζευγάρια να έχουν την ασφάλεια ότι κάποιος θα φροντίζει τα παιδιά τους, αυτά είναι κεντρική προτεραιότητα αυτής της κυβέρνησης.
Και βέβαια, αυτό ως ένα βαθμό σχετίζεται και με τις ευθύνες του ιδιωτικού τομέα. Είχαμε ξεκινήσει ένα πρόγραμμα που είχαμε επιχειρήσει να χρηματοδοτήσουμε από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο -θα το πω έτσι γιατί έτσι το αισθάνομαι- δεν πήγε πολύ μακριά: να δώσουμε τη δυνατότητα στις ίδιες τις επιχειρήσεις να δημιουργήσουν εντός των δικών τους γραφείων βρεφονηπιακούς σταθμούς.
Η Βουλή, κ. Πρόεδρε, έχει έναν εξαιρετικό παιδικό βρεφονηπιακό σταθμό και αυτό είναι ένας πρόσθετος λόγος που καθιστά τη Βουλή τόσο ελκυστική. Θα μπορούσαν και οι ίδιες οι εταιρείες να το κάνουν αυτό με μεγαλύτερη ένταση και να προσφέρουν αυτή την πρόσθετη παροχή στους εργαζόμενους.
Όπως μπορούν και οι ίδιες οι εταιρίες -και κάποιες το έχουν κάνει- να επιβραβεύουν τους δικούς τους εργαζόμενους όταν αυτοί ξεπερνούν ένα όριο παιδιών που μπορεί αυτές να το ορίσουν. Και κάποιες εταιρείες ήδη το κάνουν.
Άρα, χρειαζόμαστε και τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα αν θέλουμε να έχουμε μία πραγματικά συνεκτική στρατηγική για την αντιμετώπιση του δημογραφικού.
Σε ερώτηση για το αν θα μπορούσε να τεθεί ρήτρα δημογραφικού σε κάθε νομοσχέδιο και σε κάθε μεταρρύθμιση, όπως συμβαίνει με τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, καθώς και για τον ρόλο που θα μπορούσε να έχει η νόμιμη μετανάστευση, ο Πρωθυπουργός είπε:
Καταρχάς, νομίζω ότι η συζήτηση σήμερα καταδεικνύει ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν είναι αντικείμενο μόνο ενός Υπουργείου.
Εγώ χαίρομαι που η κυβέρνησή μας για πρώτη φορά θεσμοθέτησε ένα Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Και μόνο το γεγονός ότι αναφερόμαστε στην οικογένεια στον τίτλο ενός Υπουργείου, καταδεικνύει τη σημασία την οποία αποδίδουμε στην προστασία της οικογένειας στην ουσία, όχι μόνο κατ’ εφαρμογήν, τυπικά, της σχετικής συνταγματικής επιταγής.
Γι’ αυτό και η στρατηγική μας για το δημογραφικό είναι μια οριζόντια στρατηγική, η οποία ακουμπάει σε πολλά διαφορετικά Υπουργεία. Ακριβώς γιατί, όπως είπατε, έχει πολλές διαφορετικές πτυχές οι οποίες εκ των πραγμάτων δεν μπορούν να υλοποιηθούν μόνο από ένα Υπουργείο, το οποίο μπορεί μην να συντονίζει την όλη προσπάθεια, όμως είναι σαφές ότι τα ζητήματα αυτά άπτονται αρμοδιοτήτων πολλών άλλων Υπουργείων, πρωτίστως του Υπουργείου Οικονομικών και της χάραξης της κεντρικής οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης.
Διότι, ξέρετε, οι ανάγκες οποιασδήποτε κοινωνίας είναι πάντα ατελείωτες, οι πόροι όμως είναι περιορισμένοι. Και η ίδια η φύση της πολιτικής διεργασίας και διαδικασίας και του πολιτικού διαλόγου ακριβώς συνίσταται στο πώς θα κατανείμουμε τους περιορισμένους πόρους που έχουμε στην διάθεσή μας και ποιες προτεραιότητες θέτουμε.
Εμείς θέσαμε, λοιπόν, μια ξεκάθαρη προτεραιότητα. Είπαμε με τον Υπουργό Οικονομικών: έχουμε να διανείμουμε το ποσό των 1,76 δισεκατομμυρίων ευρώ για το 2026, ούτε ένα ευρώ περισσότερο ούτε ένα ευρώ λιγότερο. Πώς επιλέγουμε να κατανείμουμε αυτό το ποσό;
Προτάξαμε την προστασία της οικογένειας, με τη φορολογική επιβράβευση των οικογενειών, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, στον πυρήνα της πολιτικής μας. Ήταν μία πολιτική απόφαση. Μπορεί κάποιος άλλος να πει: εγώ δεν θέλω να στηρίξω την οικογένεια, θέλω να μειώσω τον ΦΠΑ. Με το ίδιο ποσό, όμως. Δεν μπορεί να κάνει και τα δύο. Προσέξτε, δεν μπορεί να στηρίζει την οικογένεια και να ψηφίζει τα μέτρα της κυβέρνησης και, ταυτόχρονα, να ζητά πρόσθετα μέτρα οικονομικής ελάφρυνσης.
Άρα, στο ίδιο, θα έλεγα, το DNA των δικών μας πολιτικών επιλογών, το οποίο συνδέεται με την παράταξη μας, βρίσκεται η προστασία της οικογένειας με σημαντικά μέτρα φορολογικής ελάφρυνσης.
Από εκεί και πέρα, με ρωτήσατε για την νόμιμη μετανάστευση, και νομίζω αυτό είναι ένα ζήτημα για το οποίο πρέπει να μιλήσουμε με θάρρος και με ειλικρίνεια, λέγοντας καταρχάς ότι σήμερα η χώρα μας βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να έχει μειώσει την ανεργία από το 18% που ήταν το 2019 σε ποσοστά κάτω του 8%. Που σημαίνει ότι πια η δύναμη την οποία έχει ο εργαζόμενος να διεκδικήσει καλύτερες απολαβές είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς έχουμε «πιέσεις» πια στην αγορά εργασίας. Πριν από έξι χρόνια το μεγάλο ζητούμενο ήταν να βρούμε δουλειές στα νέα μας τα παιδιά. Σήμερα μεγαλύτερο πρόβλημα έχουν οι επιχειρήσεις που δεν βρίσκουν εργαζόμενους.
Πριν συζητήσουμε, όμως, για τη νόμιμη μετανάστευση -και δεν θα αποφύγω το ερώτημά σας-, ας δούμε πρώτα τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται να αυξήσουμε τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας των ίδιων των Ελλήνων πολιτών.
Γυναίκες. Μιλήσαμε για τη σημασία, το είπατε πάρα πολύ ωραία και σας ευχαριστώ πολύ γι’ αυτό το οποίο είπατε ότι μπορεί μία οικογένεια με δύο εργαζόμενους γονείς, που εργάζεται και ο πατέρας και η μητέρα, μπορούν να κάνουν παιδιά και πολλά παιδιά. Και να μπορέσουν, τελικά, να έχουν την ευτυχία του να απολαμβάνουν τη χαρά της οικογένειας χωρίς εκπτώσεις στην επαγγελματική τους διαδρομή.
Εμείς στέλνουμε ένα μήνυμα στις γυναίκες: είμαστε εδώ να σας βοηθήσουμε να κάνετε βήματα συμμετοχής στην αγορά εργασίας. Διότι τα ποσοστά συμμετοχής των γυναικών είναι ακόμα σχετικά περιορισμένα.
Και να σπάσουμε αυτό το ταμπού, ότι μία γυναίκα η οποία έχει παιδιά, ή και περισσότερα παιδιά, δεν μπορεί να δουλεύει. Όχι, μπορεί. Βεβαίως και μπορεί να δουλεύει. Εμείς θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να ενθαρρύνουμε τις γυναίκες να συμμετέχουν στην αγορά εργασίας.
Οι ηλικιωμένοι. Μιλήσαμε πριν τι σημαίνει σήμερα να βγαίνεις στη σύνταξη. Πρέπει να σας πω ότι με πολλούς συνταξιούχους οι οποίοι εργάζονται, με τους οποίους συνομιλώ, προφανώς ο κύριος λόγος είναι το πρόσθετο εισόδημα, είναι και κάτι ακόμα, όμως: είναι αυτή η αίσθηση ότι «είμαι δημιουργικός, είμαι παραγωγικός, δεν θέλω να αποσυρθώ κατά ανάγκη στην ασφάλεια της σύνταξης, όταν αισθάνομαι ότι έχω ακόμα να προσφέρω».
Προγράμματα τα οποία έχουμε τρέξει και δρομολογήσει, όπως το πρόγραμμα «55 – 67» εξαιρετικά επιτυχημένο. Δώσαμε τις ευκαιρίες σε πιο ηλικιωμένους συμπολίτες μας, οι οποίοι μπορεί να μην είχαν συμπληρώσει και τα χρόνια για να μπορέσουν να βγουν στη σύνταξη, να έχουν μία απασχόληση και να είναι εξαιρετικά χρήσιμοι και δημιουργικοί.
Το πώς θα βάλουμε στην αγορά εργασίας άτομα με αναπηρία. Εκεί και αν υπάρχουν ακόμα κοινωνικοί αποκλεισμοί. Εγώ είμαι περήφανος που, για πρώτη φορά, η κυβέρνησή μας έχει μία συνεκτική στρατηγική για τα άτομα με αναπηρία και τις ευκαιρίες που τους δίνουμε να μπορούν να ενταχθούν στην αγορά εργασίας.
Όταν, λοιπόν, αντιμετωπίσουμε όλες αυτές τις προκλήσεις, μπορούμε να συζητήσουμε και για τη νόμιμη μετανάστευση.
Η κυβέρνησή μας στο μεταναστευτικό έχει μία πολύ συγκεκριμένη πολιτική. Είμαστε πολύ αυστηροί με την παράνομη μετανάστευση. Θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να μην μπει κανείς παράνομα στη χώρα μας. Και νομίζω ότι έχουμε αποδείξει, με τη μείωση των ροών, ότι αυτή η πολιτική μπορεί να είναι αποτελεσματική. Μάλιστα, έχουμε συμπαρασύρει και την Ευρώπη στην αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής, ως προς την προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχουμε, λοιπόν, δώσει δείγματα γραφής ως προς αυτή την πολιτική.
Όμως, ταυτόχρονα, ξέρουμε ότι έχουμε ανάγκες στην αγορά εργασίας. Αλλά αυτοί οι οποίοι θα έρχονται στη χώρα μας, θα έρχονται νόμιμα. Θα τους επιλέγουμε εμείς, θα έρχονται από χώρες με τις οποίες συνάπτουμε διμερείς συμφωνίες κινητικότητας και μετανάστευσης, με τις οποίες έχουμε καλές σχέσεις, όπως, για παράδειγμα, η Αίγυπτος, ή η Ινδία. Και θα καλύπτουν πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Και ναι, αν αυτοί οι άνθρωποι τελικά μείνουν στην Ελλάδα, ενσωματωθούν στην ελληνική κοινωνία, τους κάνουμε να αισθάνονται Έλληνες, δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε από αυτό.
Και βέβαια, έχουμε και μία υποχρέωση για αυτούς οι οποίοι τελικά έρχονται στη χώρα μας, να κάνουμε έναν διαχωρισμό: ποιοι είναι πρόσφυγες και ποιοι είναι οικονομικοί μετανάστες. Οι οικονομικοί μετανάστες θα γυρίζουν πίσω. Είμαστε πολύ σαφείς σε αυτό και πολύ αυστηροί σε αυτή την πολιτική μας. Αν κάποιος, όμως, είναι πρόσφυγας και δικαιούται διεθνούς προστασίας, πρέπει να τον φροντίσουμε. Και αν μπορούμε να τον εντάξουμε στην παραγωγική διαδικασία και να τον ενσωματώσουμε στην ελληνική κοινωνία, αυτό θα φροντίσουμε να το κάνουμε.
Ο Μάξιμος εδώ ξέρει πολύ καλά τις ανάγκες που υπάρχουν στη Θεσσαλία σε εργάτες γης. Για πρώτη φορά είχαμε έναν περιορισμένο αριθμό προσφύγων από το Σουδάν. Φροντίσαμε και τους κάναμε κάποια προγράμματα ταχύρρυθμης εκμάθησης ελληνικών και για πρώτη φορά αυτοί οι άνθρωποι θα εργαστούν στα χωράφια, εκεί όπου έχουμε πραγματική ανάγκη.
Θεωρώ λοιπόν ότι δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε από μία τέτοια πολιτική, γιατί μιλάμε για σχετικά μικρούς αριθμούς. Αλλά πριν μιλήσουμε, τονίζω και πάλι, για τη νόμιμη μετανάστευση, ας δούμε τις δυνατότητες συμμετοχής στην αγορά εργασίας εκείνων των Ελλήνων που θα ήθελαν να δουλεύουν και για κάποιους διαφορετικούς λόγους ή δεν μπορούν ακόμα ή δεν θέλουν να το κάνουν.
Στην ερώτηση για το αν, μετά τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ και την εφαρμογή τους που θα αρχίσει τον Ιανουάριο του 2026, θα υπάρξουν νέα μέτρα για τη στήριξη της οικογένειας τα επόμενα χρόνια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε:Εγώ θα σας πρότεινα να «μεταβολίσουμε» πρώτα τα μέτρα τα οποία ακόμα δεν τα έχουμε υλοποιήσει.
Μόλις προχθές οι χαμηλοσυνταξιούχοι πήραν το τακτικό πια, δεν είναι έκτακτο, το τακτικό βοήθημα των 250 ευρώ ως ελάχιστο μέτρο στήριξης για να μπορέσουν να κάνουν καλύτερα Χριστούγεννα. Όπως σας είπα, στο τέλος της εβδομάδας θα πληρωθεί το ένα ενοίκιο. Από τις αρχές του επόμενου έτους θα τεθούν σε εφαρμογή τα μέτρα τα οποία εξαγγείλαμε.
Ήδη έχουν δρομολογηθεί οι αυξήσεις στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες είναι πολύ σημαντικές, αναγνωρίζοντας με αυτόν τον τρόπο την εξαιρετικά κρίσιμη συνεισφορά τους στην ελληνική κοινωνία και στην ασφάλεια της χώρας μας.
Αυτό το οποίο μπορώ να σας πω είναι ότι όσο η οικονομία συνεχίζει να πηγαίνει καλά, όσο τα δημόσια οικονομικά εξακολουθούν να είναι σταθερά, όσο φέρνουμε περισσότερα χρήματα στα δημόσια ταμεία ως αποτέλεσμα μιας συστηματικής στρατηγικής καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, τόσο περισσότερα περιθώρια θα έχουμε και για το 2027 να στηρίξουμε την κοινωνία με στοχευμένα μέτρα, τα οποία πιστεύω ότι η κοινωνία θα τα εκτιμήσει.
Γι’ αυτό και κάνω πάντα τη σύνδεση μεταξύ των δημόσιων οικονομικών -τα οποία μερικές φορές μπορεί να μας φαίνονται πολύ αφαιρετικά ή αφηρημένα, να μην τα καταλαβαίνουμε- και της ατομικής προκοπής.
Όταν η χώρα πηγαίνει καλά και το ταμείο του Υπουργείου Οικονομικών είναι γεμάτο, υπάρχουν δυνατότητες στήριξης της κοινωνίας.
Να πω κιόλας ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα είναι μια εξαίρεση στην Ευρώπη. Οι πιο πολλές ευρωπαϊκές χώρες αυτή τη στιγμή δυσκολεύονται να ψηφίσουν προϋπολογισμούς λιτότητας. Στο Ηνωμένο Βασίλειο η κυβέρνηση θα παρουσιάσει έναν προϋπολογισμό όπου η Υπουργός Οικονομικών θα πρέπει να βρει 20 δισεκατομμύρια λίρες. Και πώς θα τα βρει; Από αυξήσεις φόρων και από περικοπές δαπανών.
Εμείς αυτές τις εποχές τις έχουμε αφήσει για τα καλά πίσω μας. Και αυτή είναι η μεγάλη επιτυχία της οικονομικής μας πολιτικής. Γι’ αυτό και δεν θα κουραστώ να λέω ότι οι καλύτερες μέρες είναι μπροστά μας, διότι η πορεία την οποία έχουμε χαράξει θεωρώ ότι είναι μη αναστρέψιμη. Και πιστεύω ότι όταν με το καλό ξαναβρεθούμε σε έναν χρόνο ή σε λιγότερο από έναν χρόνο σε μια αντίστοιχη σύνθεση και εξαγγείλουμε την πολιτική μας για το 2027, θα έχουμε τη δυνατότητα κάνοντας, όπως είπα, συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές οι οποίες είναι ευθυγραμμισμένες με την ιδεολογία της παράταξής μας, να στηρίξουμε την κοινωνία και πάλι.
Αλλά σε πρώτη φάση θα μας ενθάρρυνα να εστιάσουμε στα πολλά θετικά των επόμενων εβδομάδων και των επόμενων μηνών.
Σε ερώτηση για το αν σκέφτεται η κυβέρνηση να επαναφέρει το μέτρο της χορήγησης πλασματικών ετών ασφάλισης στις πολύτεκνες μητέρες, με βάση τον αριθμό των ανήλικων τέκνων, ο Πρωθυπουργός ανέφερε:
Να πω μόνο ότι ξέρουμε πολύ καλά ότι υπάρχουν λίγες οικογένειες που θα τις χαρακτήριζα υπερπολύτεκνες, χωρίς να υποτιμήσω τη σημασία των πολύτεκνων, οι οποίοι στον ορισμό μας είναι από τέσσερα παιδιά και πάνω.
Για πρώτη φορά, όπως είπατε, έχουμε εισάγει μία λογική πραγματικής αναλογικότητας, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών. Άκουσα με πολλή προσοχή αυτό το οποίο είπατε, αφήστε με να το μελετήσω και θα επανέλθω.
Ο πολύτεκνος, Οικονομολόγος, Υπάλληλος της Τράπεζας της Ελλάδος Θεόδωρος Παπασάικας που έχει 14 παιδιά τόνισε ότι η φορολογική μεταρρύθμιση της κυβέρνησης είναι στη σωστή κατεύθυνση και ότι για πρώτη φορά ωφελήθηκε. «Μέχρι τώρα έπαιρνα για τα 14 παιδιά μόνο το μισό εισιτήριο στα ΜΜΜ. Τα μέτρα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά θα πρέπει να ξαναδούμε τα κριτήρια».
Ο Δρ Δημήτριος Κοτσιφάκος, πολύτεκνος, Διευθυντής Εργαστηριακού Κέντρου της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης επεσήμανε ότι η παράδοση των πολύτεκνων είναι η παράδοση της χώρας. «Η χώρα είναι ο χώρος, οι άνθρωποι και οι δεσμοί της, θέλουμε να υπερασπιστούμε τη χώρα τους ανθρώπους και την πολυτεκνία. Είναι μύθος το ή καριέρα ή οικογένεια. Εμείς οι πολύτεκνοι προτάσσουμε το μοντέλο της κοινωνικής αλληλεγγύης μέσα από την οικογένεια. Πρέπει να υπερασπίσουμε το φυσικό παράδειγμα που είναι η υπεράσπιση της πολύτεκνης οικογένειας».
Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν είμαστε εκεί που θέλουμε σας διαβεβαιώνω μπορούμε να φτάσουμε
Με δεδομένα το όσο ανέφερε πριν και ο Πρωθυπουργός, φέρνω τη σκυτάλη για να υπογραμμίσω κάποια από εκείνα τα οποία τόνισε, αλλά και επιδιώκοντας να τα βάλω σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο τόσο για την χώρα μας όσο και για την Ευρώπη. Ξεκινώντας από την προφανή καταγραφή, την προφανή αποτύπωση ότι το δημογραφικό συνιστά μια υπαρξιακή πρόκληση για την χώρα μας.
Και η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν προβλήματα, ζητήματα, προκλήσεις τις οποίες δυσκολευόμαστε να τις αντιληφθούμε στο χώρο και στο χρόνο κατά των οποίων έρχονται μπροστά μας. Ακριβώς λόγω του μηχανισμού εξέλιξής τους, είτε πρόκειται για την κλιματική κρίση, είτε πρόκειται για την κρίση χρέους και το πώς συσσωρεύεις χρέος μέσα στο χρόνο και έρχεται οι επιπτώσεις του, έρχονται να σε συναντήσουν μετά, είτε πρόκειται για το δημογραφικό. Τα προβλήματα αυτά, οι προκλήσεις αυτές, εκτυλίσσονται αλλά οι επιπτώσεις τους βιώνονται στο πεδίο.
Και αρκεί κανείς να δει, αρκεί κανείς να μελετήσει τα στοιχεία από μελέτες δημογραφικών προβλέψεων για να διαπιστώσει ότι στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε ήδη αυτή την πρόκληση. Για πρώτη φορά μετά πολεμικά ο πολιτισμός μειώθηκε. Στην Ευρώπη, εγώ θα έλεγα, ευρύτερα αντιμετωπίζουμε αυτή την πρόκληση.
Το είπε ο Πρωθυπουργός πριν, αναφέρθηκαν και οι προλαλήσαντες σε καμία χώρα της Ευρώπης δεν έχουμε αναπλήρωση του πληθυσμού. Δεν έχουμε το replacement rate. Δεν είμαστε στα 2-2,1, παιδιά, ένα ζευγάρι.
Είμαστε σε όλες τις χώρες κάτω από αυτόν τον αριθμό. Με τα καλύτερα δημογραφικά ενδεχομένως να τα έχουν χώρες όπως η Γαλλία ενδεχομένως κάποιες χώρες όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία. Σίγουρα όχι εμείς.
Αλλά όλες σε αυτές τις περιπτώσεις κάτω από το 2. Αυτό από μόνο το αντανακλά ότι ευρύτερα για την Ευρώπη θα μπορούσε κανείς να πει ότι δεν είναι απλώς και μόνο μια γηραιά Ήπειρος . Και είναι μια πρόκληση ευρύτερα αυτό όχι μόνο επειδή κατά αυτή η μείωση του πληθυσμού από μόνη της είναι πρόβλημα, όσο το ότι οι επιπτώσεις έρχονται και ακουμπούν το σύνολο των πτυχών της πολιτικής.
Είτε πρόκειται για την οικονομική πολιτική, είτε πρόκειται για την παιδεία είτε πρόκειται για τις προκλήσεις και τις πιέσεις στα συστήματα υγείας είτε πρόκειται για το ασφαλιστικό. Σε αυτές τις προκλήσεις και τις επιπτώσεις πρέπει τα κράτη να ανταποκριθούν. Και αυτό το οποίο επιδιώκουμε να κάνουμε εμείς είναι ακριβώς να δείξουμε αυτή τη διάσταση, αυτό το βαθμό ανταπόκρισης.
Θυμάμαι δημογραφικές μελέτες από την εποχή πριν μου στη ΔιαΝΕΟσις οι οποίες κάνουν προβολή του πληθυσμού σε σενάρια τα οποία λένε ότι θα φτάσουμε το 8,5 εκατομμύρια πληθυσμού το 2050. Αυτό από μόνο του αντανακλά ότι το πρόβλημα είναι μπροστά μας. Και ήδη, αν το συσχετίσει κανείς αυτό με οικονομικές μελέτες αν δεν κανείς για παράδειγμα τον 20ο αιώνα οι χώρες οι οποίες είχαν πολύ ψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης τον 20ο αιώνα ήταν εκείνες οι οποίες είχαν αύξηση στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό.
Στην Ελλάδα έχουμε μείωση και στον οικονομικά ενεργό πληθυσμό και στον συνολικό πληθυσμό. Οπότε, αυτή είναι μια πάρα πολύ σημαντική πρόκληση. Αναφέρθηκε πριν ο Πρωθυπουργός στο σύνολο των οικονομικών μας επιλογών σε σχέση με το δημογραφικό και νομίζω ότι παρατηρήσατε ότι για πρώτη φορά στη Διεθνή Έκληση της Θεσσαλονίκης αναπτύχθηκε μια συμπαγή στρατηγική με μια ενιαία φιλοσοφία η οποία είχε το δημογραφικό στον πυρήνα της.
Περιλαμβάνουν όλες τις πτυχές οι οποίες συζητήθηκαν όπως ο μηδενισμός φόρου για οικογένειες πολυτέκνων με τέσσερα παιδιά και πάνω. Εγώ να πω ότι στα υπόλοιπα κλιμάκια υπάρχει φιλοσοφία ότι ο συντελεστής πέφτει δύο μονάδες ένα παιδί. Άρα υπάρχει μια διάσταση αναλογικότητας για τις οικογένειες με πέντε παιδιά, με έξι παιδιά, με εφτά παιδιά.
Ταυτοχρόνως επειδή η δημογραφικό δεν είναι μόνο η αμιγώς η διάσταση των γεννήσεων είναι κυρίαρχα, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Είναι ένα σύνολο πραγμάτων, ένα σύνολο παραμέτρων. Είδατε ότι ανακοινώσαμε την εξάλλειψη του ΕΝΦΙΑ σε βάθος διετίας σε οικισμούς κάτω των 1.500 κατοίκων γιατί η διάσταση της περιφέρειας είναι επίσης κυρίαρχη σε δημογραφική εξίσωση.
Είδατε ότι αντιστοίχως μηδενίζουμε το φόρο στα νέα παιδιά που μπαίνουν στον αγορά εργασίας και τον μειώνουμε για νέους κάτω και νέες κάτω των 30 ετών. Όλο αυτό είχε και έχει μια πάρα πολύ συμπαγή λογική. Ο κόσμος, ακόμα το διαπιστώνουμε αυτό στην πράξη, δεν το έχει δει να εφαρμόζεται. Άρα έχει αντιληφθεί το μέτρο, αλλά θα βιώσει το μέτρο τον Ιανουάριο. Ήδη αυτή την εβδομάδα εφαρμόζουμε τα μέτρα που ανακοινώσαμε ως οικονομικό επιτελείο. Μια φορολογική μεταρρύθμιση για το Δημογραφικό και τη Μεσσία Τάξη θα έρθουν να εφαρμοστούν από τις αρχές Ιανουαρίου.
Και θα τις δουν οι πολίτες που είναι μισθωτοί ως αυξήσεις στο μισθό τους και στους λογαριασμούς τους. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα τις δουν λίγο αργότερα, στον εκκαθάριση. Είναι η μεγαλύτερη μείωση φόρων που έχει γίνει στη μεταπολίτευση και έχει μια πάρα πολύ συμπαγή λογική σε σχέση με την πρόκληση που έχουμε μπροστά μας.
Τώρα, απαντώ μόνος μου σε κάτι το οποίο νομίζω είναι προφανές για όλες και για όλους. Λύνει αυτή η φορολογική μεταρρύθμιση το δημογραφικό πρόβλημα? Σε καμία περίπτωση. Κανείς δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί κάτι τέτοιο.
Αλλά νομίζω ότι θα ήταν απολύτως παράδοξο να μην έχεις ένα φορολογικό σύστημα το οποίο να αναγνωρίζει αυτό το πρόβλημα, να αναγνωρίζει αυτή την πρόκληση, ειδικά όταν την βιώνει στο πεδίο. Έπρεπε δηλαδή, αυτή ήταν η απόφαση του Πρωθυπουργού, αυτή ήταν η εισήγηση του Οικονομικού Επιτελείου, να γίνει μια φορολογική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα η οποία να αναγνωρίζει αυτή την υπαρξιακή πρόκληση που έχουμε μπροστά μας. Αυτό λοιπόν ξεκινάει να εφαρμόζεται, θα το παρουσιάζουμε αυτή τη στιγμή συνολικότερα το σύνολο των μέτρων, τη συνολική λογική αυτής της φορολογικής μεταρρύθμισης και σε άλλες χώρες της Ευρώπης και διαπιστώνουμε ότι παίρνει πολύ θετικά σχόλια ακριβώς επειδή λίγο πολύ το ίδιο πρόβλημα το βιώνουν όλοι σε διαφορετικές κλίμακες.
Άρα είναι κάτι το οποίο θα το δούμε, ήδη να έχει εφαρμοστεί σε κάποιους χώρες, ήδη να υπάρχει προνομία εκεί φορολογική μεταχείρισης της οικογένειας π.χ. στη Γαλλία, αλλά σε άλλες αυτό να μην έχει γίνει ακόμα. Θεωρούμε ότι είναι ένα μέτρο το οποίο θα πιάσει και για να απαντήσω, να πάρω επίσης την σκυτάλη από την ερώτηση του κ. Τσαπρούνη πριν, θεωρούμε ότι αυτή η λογική που θα ξεκινήσουμε να τη μεταβολίζουμε από τον Ιανουάριο είναι μια λογική στην οποία θα συνεχίσουμε. Ακριβώς επειδή το μέγεθος του προβλήματος, η κλίμακα της πρόκλησης είναι πάρα πολύ μεγάλη.
Έχοντας πει αυτό φυσικά δεν αρκεί ένα μέτρο, δεν αρκεί μία φορολογική μεταρρύθμιση. Χρειάζεται να γίνουν πολλά. Είναι σπουδαίο ότι δημιουργήθηκε ένα Υπουργείο το οποίο είχε αυτή τη στόχευση. Είναι σπουδαίο ότι υπάρχει μία συνολικότερη πολιτική. Ο Πρόεδρος της Βουλής πριν ανέφερε ότι πρέπει να αναζητηθούν συναινέσεις, να υπάρξει ειδική επιτροπή της Βουλής, να την ενεργοποιήσει πάλι. Έχουμε ήδη εφαρμόσει πολλά από αυτά τα μέτρα.
Τα μέτρα για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς, αλλαγές που πρέπει να γίνουν στην παιδεία, ακόμη και όταν φτιάχνει κανείς τα κτίρια των σχολείων, όλο το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας της χώρας, όλα αυτά είναι κομμάτια του παζλ στα οποία πρέπει να έρθεις και να επενδύσεις ως πολιτεία. Είτε πρόκειται για θέματα που αφορούν τη στέγη, με προγράμματα όπως το σπίτι μου 1, το σπίτι μου 2, είτε πρόκειται για μέτρα όπως συνταγή της γειτονιάς, είτε πρόκειται για τη συνολικότερη στήριξη και λογική της οικογένειας με καλύτερους θεσμούς οι οποίοι έρχονται να ευθυγραμμίσουν την Ελλάδα με το συνολικό του ευρωπαϊκό πλαίσιο ισορροπίας εργασίας και ιδιωτικής ζωής, όπως αυτά τα μέτρα τα οποία έχουμε ήδη ενσωματώσει στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο εδώ και χρόνια. Γίνονται δηλαδή πολλά πράγματα ταυτόχρονα προς αυτήν την κατεύθυνση για να δούμε μια βελτίωση.
Από εκεί και πέρα όμως υπάρχει η εμπειρική παρατήρηση, όπως αυτή υποτυπώθηκε ο αρχικός από εσάς κ. Τσαπρούνη, ότι τι παρατηρεί κανείς, παρατηρεί χώρες οι οποίες έχουν οικονομικό προφίλ και οικονομικές προκλήσεις, όπως αυτές που έχει η Ελλάδα μεταπολεμικά, να έχουν μεγάλο δίκτυο γονιμότητας και βλέπουμε χώρες οι οποίες είναι εξαιρετικά ανεπτυγμένες και με πολύ καλά οικονομικά να έχουν πολύ χαμηλό δίκτυο γονιμότητας. Γιατί είναι και μια λογική κουλτούρας, τρόπου ζωής, αντίληψης για το πώς ο θεσμός της οικογένειας οφείλει να λειτουργήσει σε σχέση και με τις προσδοκίες που έχει κάθε οικογένεια για τον εαυτό της. Αυτό το οποίο εμείς οφείλουμε να κάνουμε, τι είναι, ως πολιτεία, και εμείς και τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη, βασικά να αφαιρέσουμε όλα τα εμπόδια που μπορούμε.
Δηλαδή, να διευκολύνουμε τα νέα ζευγάρια να είναι σε θέση να λάβουν εύκολα την απόφαση να κάνουν ένα παιδί ακόμα. Γι’ αυτό και εστιάζουμε σε όλες αυτές τις παραμέτρους. Από το να κάνουμε το φορολογικό σύστημα πιο ευέλικτο και πιο φιλικό στις οικογένειες, από το να κάνουμε το σύστημα φορολογίας πιο φιλικό στα νέα παιδιά που θέλουν να μπορούν στην αγορά εργασίας, μέχρι το να υπάρχει δωρεάν βρεφονηπιακό σταθμός με πλήρη κάλυψη σε όλη την Ελλάδα και εγώ θα σας έλεγα συνολικά σε όλη την Ευρώπη.
Όλα αυτά είναι σε μια διαδρομή για να γίνουν και γίνονται καλύτερα κάθε χρόνο. Από εκεί και πέρα όμως αντιλαμβανόμαστε πλήρως ότι πρέπει να κάνουμε και πολλά άλλα πράγματα για να βελτιώσουμε αυτή την εξίσωση. Ανέφερα πριν ότι το πρόβλημα είναι πανευρωπαϊκό.
Σίγουρα χρειαζόμαστε να δημιουργήσουμε σχετική ώθηση στην οικονομία ακριβώς επειδή, αν δει κανείς τι έχουμε μπροστά μας, έχουμε δύο προκλήσεις οικονομικές. Η μία και γράφεται πολύ συχνά για αυτήν είναι το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης το οποίο θα είναι μια πρόκληση για όλη την Ευρώπη. Η Ελλάδα έχει ρυθμό ανάπτυξης 2,4% στην πρόβλεψη για τον προϋπολογισμό του 2026.
Η προστιθέμενη αξία της φορολογικής μεταρρύθμισης που ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ είναι 0,6% σε αυτό το 2,4%. Ένα άλλο κομμάτι έχει να κάνει με το Ταμείο Ανάκαμψης όπως ανέφερα. Οι επενδύσεις στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί. Τις πήραμε κάπου στο 11% στον όρο επένδυσης προς ΑΕΠ το 2019. Ο προϋπολογισμός του 2026 προβλέπει 17,7%. Πάμε καλά, παραμένουμε κάτω από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η μία λοιπόν πρόκληση θα είναι ο τίτλος Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης ΤΗ και η δεύτερη πρόκληση έχει να κάνει με την μείωση του πληθυσμού και με τη δημογραφική πρόκληση την οποία βλέπουμε μπροστά μας σε σχέση με την προβολή για το ρυθμό ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια. Και εμείς και οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Και προσθέτω σε αυτό και μια τρίτη πρόκληση, τις διεθνείς αβεβαιότητες.
Οι οποίες εντείνονται. Αυτά τα λέω σε ένα πλαίσιο όπου, για παράδειγμα, στο Βερολίνο που βρισκόμουν χθες και προχθές, η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ως μια χώρα με έντονο το χαρακτηριστικό της επιτυχίας τόσο στην οικονομική όσο και στη μεταρρυθμιστική της πολιτική. Με ρυθμό ανάπτυξης πολύ παραπάνω από τον ευρωπαϊκό μεσό όρο. Άρα υπάρχει η αίσθηση ότι τα πηγαίνουμε καλά διεθνώς. Φυσικά μπορούμε να τα πάμε καλύτερα. Φυσικά να γνωρίζουμε πλήρως ότι υπάρχουν στοιχήματα που ακόμη δεν έχουν κερδίσει και πρέπει να κερδιστούν.
Και οι συμπολίτες μας που πρέπει να στηριχτούν παραπάνω. Ακριβώς επειδή οι προκλήσεις για τους ίδιους και για τις οικογένειές τους είναι μεγάλες. Αλλά από εκεί και πέρα κανείς δεν μπορεί να αφαιρέσει το χαρακτηρισμό της επιτυχίας από τα διαδρομή των τελευταίων ετών που βασικά είναι μια επιτυχία του ελληνικού λαού συνολικότερα.
Έπειτα από μια δεκαετία υπαρξιακών κρίσεων. Πολλαπλών κρίσεων. Τις οποίες τώρα βλέπουμε άλλα ευρωπαϊκά κράτη να βιώνουν και να καλούνται να απαντήσουν σε αυτές.
Γιατί όπως είπε ο Πρωθυπουργός, σε δική μας περίπτωση υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για να κάνουμε πρόσθετες πολιτικές. Σε άλλες χώρες της Ευρώπης αυτή τη στιγμή υπάρχουν δυσκολίες για να περάσουν τους προϋπολογισμούς τους από τα κοινοβούλια. Ακριβώς επειδή οι προϋπολογισμοί αυτοί έχουν έντονο το χαρακτήρα της λιτότητας και εγώ θα σας πω σε πολύ πιο light εκδοχή βιώνουν διλήμματα όπως αυτά που εμείς σε πολύ σκληρές εκδοχές βιώσαμε τη δύσκολη δεκαετία της κρίσης.
Όμως παρόλα αυτά, οι προκλήσεις είναι μπροστά μας και ο μόνος τρόπος για να απαντήσουμε σε αυτές είναι μια πάρα πολύ συγκεκριμένη ιδέα για το ποια είναι η Ελλάδα που θέλουμε, για το πώς πρέπει το οικονομικό μοντέλο ανάπτυξης της χώρας μας να συνεχίσει να μετασχηματίζεται για να μπορέσει να αντισταθμίσει τους αρνητικούς ανέμους στην παγκόσμια οικονομία, αλλά και τις εσωτερικές προκλήσεις. Ένα κομμάτι έχει να κάνει με μια ευρύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική αφαίρεσης εμποδίων ανάμεσα στα κράτη-μέλη της ΕΕ, αυτό που κωδικά στην Ευρώπη λένε η έκθεση Ντράγκι. Βασικά όμως, η θεμελιώδης πρόκληση είναι η πρόκληση της παραγωγικότητας.
Όπως δημιουργούμε επιτροπές, θεσμούς, στρατηγικές για το κομμάτι το οποίο αφορά το δημογραφικό ζήτημα της χώρας μας, τη δημογραφική πρόκληση της χώρας μας, αντιστοίχως, όσο αυξάνουμε τις εξαγωγές μας ως οικονομία, όσο αυξάνουμε τις επενδύσεις μας ως οικονομία, όσο παράγουμε πλεονάσματα, όσο αποκλιμακώνουμε το χρέος μας και όσο ναι, η ανεργία βρίσκεται στο πιο χαμηλότερο σημείο από το 2008, ταυτόχρονος πρέπει να καταλάβουμε ότι η παραγωγικότητα είναι στον πυρήνα της δημογραφικής εξίσωσης και εκεί είναι μονόδρομος να υλοποιήσουμε στρατηγικές οι οποίες την αυξάνουν, τόσο σε ό,τι αφορά το σύνολο της οικονομίας, όσο σε ό,τι αφορά και κάθε επιχείρηση στοχευμένα. Αυτή είναι για εμένα και για εμάς η θεμελιώδης προστιθέμενη αξία που μπορούμε να έχουμε σαν οικονομικό επιτελείο τα επόμενα χρόνια και αυτό είναι το άλλο μεγάλο παράλληλο ερώτημα στο οποίο πρέπει να απαντήσουμε μαζί με τις αμιγείς δημογραφικές προκλήσεις και με δεδομένο ότι πράγματι το πρόβλημα είναι μπροστά μας.
Όμως νομίζω ότι από το σύνολο των στρατηγικών, των πολιτικών, των επιλογών που έχετε δει ότι γίνονται από αυτήν την κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια πρώτον ξέρουμε να θέτουμε τα σωστά ερωτήματα, δεύτερον ξέρουμε να βελτιώνουμε τους εαυτούς μας διαρκώς εκεί που χρειάζεται και απαιτείται και τρίτον ξέρουμε πάρα πολύ καλά το τι πρέπει να κάνουμε για να συνεχίσουμε να συγκλίνουμε με τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο γιατί στο τέλος της ημέρας το 2019 σε επίπεδο εισοδήματος σε όρους PPP όπως λέμε ήμασταν στο 62% του Ευρωπαϊκού μέσο όρου του Εισοδήματος και σήμερα είμαστε στο 70%. Άρα έχουμε βελτιώσει τους εαυτούς μας αλλά ακόμη δεν είμαστε εκεί που θέλουμε και μπορούμε. Αλλά σας διαβεβαιώνω μπορούμε. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ».
Φωκίων Καραβίας (Eurobank) στο ET Forum: Η Eurobank ανανεώνει τη δέσμευσή της να είναι παρούσα και στην πρώτη γραμμή κάθε προσπάθειας για το δημογραφικό
«Η Eurobank ανανεώνει τη δέσμευσή της να είναι παρούσα και στην πρώτη γραμμή κάθε προσπάθειας για την αντιμετώπιση με σχεδιασμό, επιστημονική ανάλυση, αλλά και εθνική ευαισθησία, τη μέγιστη πρόκληση του δημογραφικού ζητήματος» τόνισε μεταξύ άλλων στην ομιλία του, ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank Φωκίων Καραβίας.
Όπως σημείωσε ο κ. Καραβίας, η Eurobank και παράλληλα η ασφαλιστική Eurolife ήταν οι πρώτοι οργανισμοί του ιδιωτικού τομέα που ανέλαβαν συγκεκριμένες, μεγάλης κλίμακας πρωτοβουλίες με ειδική στόχευση στο δημογραφικό ζήτημα.
Αναλυτικά η ομιλία του
Κύριε Πρωθυπουργέ,
Κύριε Πρόεδρε της Βουλής,
Κυρίες και κύριοι υπουργοί,
Κυρίες και κύριοι,
Θα ξεκινήσω, ευχαριστώντας τον Ελεύθερο Τύπο για τη διοργάνωση αυτού του συνεδρίου, στο οποίο αποδεχτήκαμε με μεγάλη χαρά να συμμετάσχουμε. Όπως πιθανόν γνωρίζετε, η Eurobank και παράλληλα η ασφαλιστική Eurolife ήταν οι πρώτοι οργανισμοί του ιδιωτικού τομέα που ανέλαβαν συγκεκριμένες, μεγάλης κλίμακας πρωτοβουλίες με ειδική στόχευση στο δημογραφικό ζήτημα.
Ανακαλώ συχνά την εναρκτήρια εκδήλωση της πρωτοβουλίας μας για το Δημογραφικό. Ήταν το 2021, η χρονιά στην οποία γιορτάζαμε τα 200 χρόνια από την ελληνική επανάσταση, ένα έτος απολογισμού για το τι η χώρα μας κατάφερε αυτούς τους 2 αιώνες, αλλά και μια ευκαιρία να αναλογιστούμε ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει μελλοντικά.
Στη Eurobank καταλήξαμε ότι το δημογραφικό είναι ένας παράγοντας που επηρεάζει ουσιαστικά κάθε παράμετρο. Την οικονομική ανάπτυξη – οι δημογραφικές προβολές δείχνουν πως στο τέλος του αιώνα το ΑΕΠ της Ελλάδας θα είναι 31% μικρότερο από το 2019 λόγω της προοπτικής μείωσης του πληθυσμού, με ένα μετριοπαθές σενάριο για τη δυναμική της. Και αυτό επηρεάζει και τις προοπτικές κάθε επιχείρησης της χώρας και φυσικά και τις προοπτικές της τράπεζας μας. Την κοινωνική συνοχή – γιατί ξέρουμε ότι σε όλη την Ευρώπη, σε όλη τη Δύση, όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι θα πρέπει να σηκώσουν το οικονομικό βάρος του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού συστήματος, δηλαδή να εγγυηθούν ένα επίπεδο ευημερίας που θεωρούμε κεκτημένο, αλλά γίνεται δυσβάστακτο όταν ανατρέπονται οι ισορροπίες μεταξύ των ηλικιακών ομάδων. Για εμάς στην Ελλάδα, με τις εθνικές ιδιαιτερότητες, επηρεάζει επίσης την πολιτική ασφάλειας από πολλές πλευρές. Χρειαζόμαστε ένα επαρκές ανθρώπινο δυναμικό για την άμυνα και επίσης ένα επίπεδο αμυντικών δαπανών που γίνεται βιώσιμο μόνο εφόσον υφίσταται μια δυναμική οικονομία.
Με δυο λόγια, η πρόκληση του δημογραφικού αντανακλάται συνολικά στην οικονομία, στην κοινωνία και στη χώρα. Αναλάβαμε αυτή την πρωτοβουλία γιατί πιστεύουμε βαθιά ότι ο ιδιωτικός τομέας μπορεί να διαδραματίσει ένα σοβαρό ρόλο στην ανάσχεση της δημογραφικής πρόκλησης. Συνεισφέραμε στην υπέρβαση μιας παλιότερης αντίληψης, ότι το δημογραφικό αφορούσε μόνο το κράτος, την πολιτεία, το δημόσιο τομέα. Αφορά όλους μας. Έγινε γρήγορα αποδεκτή η πρότασή μας, ότι η έκταση του προβλήματος είναι τόσο μεγάλη, ώστε απαιτεί συναίρεση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων – και ότι ο ιδιωτικός τομέας είχε και έχει ρόλο να παίξει.
Πρώτον, ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να υιοθετήσει πολιτικές που να διευκολύνουν τους εργαζόμενους ώστε να μπορούν να επιδιώξουν την επαγγελματική καταξίωση, χωρίς αυτό να αποβαίνει σε βάρος της οικογένειας. Το δημογραφικό έχει μια οικονομική πτυχή, αλλά δεν είναι η μόνη΄. Είναι εξίσου σημαντική για την κοινωνία η διαχείριση της αξιακής διάστασης. Σε μια πρόσφατη έρευνα, οι ίδιοι οι πολύτεκνοι θεωρούν ότι όχι μόνον η Πολιτεία, αλλά ούτε η κοινωνία δεν παρέχουν στην πολυμελή οικογένεια την αναγκαία υλική, αλλά και ηθική στήριξη: εννιά στους δέκα πιστεύουν πως η μητρότητα δεν έχει στην Ελλάδα την αναγνώριση που της αξίζει. Αυτή η αντίληψη πρέπει να αλλάξει. Χωρίς μια διαφορετική γονεϊκή κουλτούρα, χωρίς την οικογένεια ως σημείο κοινωνικής αναφοράς του και όχι ως εμπόδιο στην προσωπική του ανέλιξη, η δημογραφική τάση δεν θα αντιστραφεί.
Μεγάλοι οργανισμοί με ευρύ κοινωνικό αποτύπωμα, όπως η Eurobank, μπορούν να δώσουν το παράδειγμα. Και γι’αυτό έχουμε το ευρύτερο, πιο ολοκληρωμένο και πιο ισχυρό οικονομικό πλαίσιο στήριξης των ανθρώπων της τράπεζας, που θέλουν να αποκτήσουν οικογένεια, ιδίως μια μεγάλη οικογένεια. Τους κάνουμε πιο εύκολη μια δική τους απόφαση. Δεν αναφέρομαι μόνο στα ευέλικτα ωράρια, τις άδειες μητρότητας, πέραν όσων προβλέπει η νομοθεσία. Αναφέρομαι στις πολιτικές μας για την κάλυψη του κόστους των βρεφονηπιακών σταθμών, στα αποταμιευτικά προγράμματα για τα παιδιά υπαλλήλων, στο πρότυπο πλήρες πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης, που περιλαμβάνει και την ανάληψη του κόστους εξωσωματικής. Αλλά επίσης μιλώ και για το επίδομα απόκτησης τέκνων, από το πρώτο παιδί, το οποίο όμως για το 3ο και 4ο παιδί γίνεται ένα εντυπωσιακό εφάπαξ οικονομικό βοήθημα: έχουμε θεσπίσει 25.000 ευρώ για το τρίτο παιδί, 30.000 για το 4ο και πάνω – είναι ποσά που μπορούν να κάνουν τη διαφορά για πολυμελείς οικογένειες, ιδίως επειδή τα παρέχουμε αμέσως με τη γέννηση του παιδιού.
Η πρωτοβουλία μας για το δημογραφικό έχει όμως προχώρησε πέρα από πολιτικές που υιοθετήσαμε εσωτερικά, μέσω κοινωνικών δράσεων. Και επειδή δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα, εστιάσαμε από την αρχή τις δράσεις μας σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή της χώρας, στα ανατολικά σύνορα μας, από τον Έβρο έως το Καστελλόριζο. Εκεί που κάθε γέννηση έχει πολλαπλασιαστική σημασία για την στήριξη της τοπικής κοινωνίας, που με τη σειρά της έχει ξεχωριστό ρόλο στις εθνικές προτεραιότητες.
Εχουμε επιλέξει να πηγαίνουμε μαζί με σταθερούς συνεργάτες κύρους σε κάθε επιμέρους δράση. Συνεργάτες όπως η Αποστολή της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, αλλά και τις ΜΚΟ Μαζί για το Παιδί και τη Be-live, και την εταιρεία μικροπιστώσεων AFI.
Να ξεκινήσω όμως από εκείνη η δράση, την πιο συγκινητική, για την οποία είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι. Τη δράση για την υπογονιμότητα, που πηγαίνει βέβαια στην καρδιά του δημογραφικού, που είναι οι γεννήσεις. Συνεργαζόμαστε με τη be-live, τους γιατρούς κ. Βασίλη Κελλάρη και Χάρη Χηνιάδη, και τους ευχαριστώ για άλλη μια φορά και από αυτό το βήμα. Η Τράπεζα καλύπτει όλα τα έξοδα εξωσωματικής γονιμοποίησης για οικογένειες, που αλλιώς δεν θα μπορούσαν να κάνουν αυτό το βήμα. Κι έχουμε έως τώρα 69 μωρά που γεννήθηκαν. Περιμένουμε κι άλλα μωρά, ο αριθμός δεν είναι πια συμβολικός.
Πέρα όμως από αυτή τη δράση που φέρνει περισσότερα μωρά, η πρόσβαση σε βρεφονηπιακούς σταθμούς θεωρείται γενικότερα καθοριστικής σημασίας στις αποφάσεις των νέων να αποκτήσουν παιδιά. H Eurolife, με την οποία έχουμε πολλαπλούς και στενούς δεσμούς, έχει χρηματοδοτήσει και παραδώσει ήδη 6 πρότυπους σταθμούς σε Πάτμο, Άγραφα, Λειψούς, Καστελόριζο και Χάλκη και Κάσο, ενώ άλλοι 12 βρίσκονται υπό κατασκευή σε ανάλογες περιοχές.
Η Eurobank με την Αποστολή της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, επίσης σταθερό μας συνεργάτη, στείλαμε παιδαγωγούς σε μικρά νησιά, στον Άγιο Ευστράτιο, την Αστυπάλαια, το Καστελόριζο, τις Οινούσσες, τα Ψαρά, την Τήλο, τη Χάλκη και την Κάσο – μια μοναδική ευκαιρία γνώσης σε παιδιά που αλλιώς δεν θα είχαν πρόσβαση σε αντίστοιχες εμπειρίες.
Επίσης μαζί με την Αποστολή έχουμε στηρίξει σχεδόν χίλιες οικογένειες στα πρώτα βήματά τους, με βρεφικά είδη πρώτης ανάγκης. Και συνεργαζόμαστε με την οργάνωση Μαζί για το Παιδί για ένα κρίσιμο και καθόλου δευτερεύον θέμα, τη ψυχολογική στήριξη οικογενειών και νέων, με πάνω από 10.000 ωφελούμενους.
Ωστόσο, οικογένειες με παιδιά έχουν ανάγκη στέγης. Ειδικά για τρίτεκνους και πολύτεκνους δίνουμε εξαιρετικά προνομιακά στεγαστικά δάνεια, δάνεια με επιτόκιο 1%, σταθερό σε όλη τη διάρκεια του δανείου, για να αποκτήσουν πρώτη κατοικία, στα ανατολικά σύνορα της χώρας. Και ήδη έχουμε δώσει αρκετές δεκάδες τέτοια δάνεια, που σε τοπικούς όρους δεν είναι μικρός αριθμός και πιστεύουμε θα αυξηθεί σημαντικά, όσο γίνεται πιο γνωστή η δυνατότητα στις οικογένειες που ενδιαφέρονται.
Δίνουμε ζωή κυριολεκτικά, αλλά και μεταφορικά σε κρίσιμες ακριτικές περιοχές. Στήριξη μιας τοπικής κοινωνίας χρειάζεται και ειδικές δράσεις και αρωγή και προγράμματα βοήθειας και επιδόματα. Αλλά η αναζωγόνησή της θα έρθει μόνο όταν οι άνθρωποι, οι νέοι ιδίως, αποφασίσουν να μείνουν στον τόπο τους ή να γυρίσουν – ή, γιατί όχι, να έρθουν κι άλλοι από τα προβληματικά και υπερδιογκωμένα αστικά κέντρα. Κάνουμε, λοιπόν, κάτι πρωτοποριακό και πολύ ουσιαστικό. Μεταφέρουμε μόνιμες θέσεις εργασίας από την Αθήνα στην Κάτι ακριτική Ελλάδα – τον Έβρο, το βόρειο και ανατολικό Αιγαίο, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογικές δυνατότητες της τηλεργασίας. Έχουμε 75 συναδέλφους -ξαναλέω, μόνιμες θέσεις- που δουλεύουν από τον τόπο τους, από το σπίτι τους μέσω τηλε-εργασίας. Κάτι που αποδείχτηκε ιδιαίτερα ελκυστικό για μητέρες από τον Έβρο και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Πέρα από τις θέσεις εργασίας που προσφέραμε εμείς, όμως, χρειάζονται και ευκαιρίες τοπικής επιχειρηματικής δράσης που θα δημιουργήσουν θέσεις απασχόλησης. Εδώ στοχεύει το πρόγραμμα μικροχρηματοδοτήσεων που έχουμε αναπτύξει στον Έβρο σε συνεργασία με την AFI Microfinance στον Έβρο. Αφορά κυρίως νέους ανθρώπους από τον Έβρο, που επιθυμούν να ξεκινήσουν μια νέα επιχειρηματική δράση, αλλά ενδεχομένως δεν ικανοποιούν τα τραπεζικά κριτήρια για λήψη δανείου. Μέσω της AFI, έχουμε ήδη 167 αιτήσεις, πιστεύουμε πως θα φτάσουμε τα 100 δάνεια. Δάνεια με συμβολικό επιτόκιο μόνο 1%, χάρη στην επιδότηση της Τράπεζας. Εκατό νέες επιχειρηματικές προσπάθειες σε μια περιοχή όπως ο Έβρος μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά – γιατί κάθε μία που θα πετύχει θα φέρει κι άλλες ιδέες, κι άλλες προσπάθειες, αλλά και διεύρυνση της οικονομικής δραστηριότητας συνολικά.
Αναφέρθηκα σε ορισμένες μόνο από τις δράσεις που έχουμε αναλάβει, εντός της Τράπεζας μας, αλλά και ευρύτερα στις κοινωνίες των ανατολικών μας συνόρων. Ο απολογισμός έχει ένα διπλό νόημα. Να δούμε εάν προχωρούμε σωστά στην κατεύθυνση που ξεκινήσαμε – και πιστεύω ότι αυτό το έχουμε κατακτήσει με βάση όσα ανέφερα. Δεύτερον, να αποφασίσουμε εάν συνεχίζουμε ή εάν η προσπάθεια ολοκληρώθηκε. Το ίδιο το συνέδριο -κι όσα ακούσαμε από τον Πρωθυπουργό- δείχνουν ότι έχουμε δρόμο, αλλά υπάρχει και σχέδιο. Η Eurobank ανανεώνει τη δέσμευσή της να είναι παρούσα και στην πρώτη γραμμή κάθε προσπάθειας για την αντιμετώπιση με σχεδιασμό, επιστημονική ανάλυση, αλλά και εθνική ευαισθησία, τη μέγιστη πρόκληση του δημογραφικού ζητήματος.
Όλες οι ειδήσεις
Το μοντέλο που ανάγκασε τους ανθρώπους της Porsche να βγάλουν το καπέλο στη Hyundai
Το αυθεντικό υβριδικό SUV που έχει 10 χρόνια εγγύηση και τιμή 20.580 ευρώ
Η χρυσή παράβαση που κόστισε 365.770 ευρώ σε πρόστιμα σε μία μόλις εβδομάδα
