Με αφορμή το τραγικό δυστύχημα στην Αττική Οδό που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός αναβάτη scooter, τίθεται ζήτημα για τον τρόπο με τον οποίο η ΕΛΑΣ διενεργεί τους ελέγχους στο δρόμο
Στο συγκεκριμένο περιστατικό, ο άτυχος αναβάτης έπεσε πάνω σε σταματημένο στη ΛΕΑ περιπολικό, που βεβαίωνε παράβαση στο οδηγό ενός ελαφρού, ανοιχτού φορτηγού VW Transporter, για μη χρήση ζώνης.
Να το ξεκαθαρίσουμε: Στην λωρίδα έκτακτης ανάγκης ενός αυτοκινητόδρομου δεν μπορείς να σταματάς για έλεγχο, ιδίως για παράβαση που δεν θέτει σε άμεσο κίνδυνο ούτε τον οδηγό του αυτοκινήτου, ούτε τους άλλους χρήστες του δρόμου. Και στην συγκεκριμένη περίπτωση, κανείς δεν κινδύνευε άμεσα.
Παραθέτουμε το άρθρο 33 του ΚΟΚ, όπου αναφέρονται ρητά τα εξής:
«Η Λ.Ε.Α. προορίζεται αποκλειστικά για την κίνηση οχημάτων άμεσης ανάγκης και οχημάτων συντήρησης των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών ή των εταιρειών που, κατά παραχώρηση από το Δημόσιο, λειτουργούν, συντηρούν και εκμεταλλεύονται αυτοκινητόδρομο ή οδό ταχείας κυκλοφορίας, για την αντιμετώπιση έκτακτων γεγονότων, περιστατικών ή άλλων αναγκών. Οποιαδήποτε άλλη χρήση των λωρίδων έκτακτης ανάγκης, εξαιρουμένων των περιπτώσεων της παρ. 3, απαγορεύεται».
Η περίπτωση στην οποία αναφέρεται η εξαίρεση αφορά οχήματα τα οποία έχουν ακινητοποιηθεί από βλάβη. Σε αυτή την περίπτωση, ο ΚΟΚ προβλέπει την τοποθέτηση ανακλαστικού τριγώνου σε απόσταση τουλάχιστον 100 μέτρων πριν το ακινητοποιημένο όχημα και αν είναι βράδυ, να είναι αναμμένα και τα φώτα θέσης.
Επιπλέον, η ίδια η ΕΛΑΣ, αναγνωρίζοντας τους κινδύνους, έχει φροντίσει να εκδώσει πάγια οδηγία για τη διενέργεια ελέγχων σε αυτοκινητόδρομους και οδούς ταχείας κυκλοφορίας, που βασίζεται στην αρχή της «ασφαλούς αστυνόμευσης».
Η βασική εντολή προς τα πληρώματα των περιπολικών είναι να αποφεύγεται η διενέργεια στατικών ελέγχων (μπλόκων) και η βεβαίωση παραβάσεων πάνω στον άξονα του αυτοκινητόδρομου ή μέσα στη ΛΕΑ, εκτός αν συντρέχει εξαιρετικά επείγων λόγος ασφαλείας (π.χ. εντοπισμός κλεμμένου οχήματος, ύποπτοι για κακούργημα ή άμεσος κίνδυνος πρόκλησης ατυχήματος).
Οι βασικοί άξονες της πάγιας οδηγίας περιλαμβάνουν τα εξής:
Μεταφορά του ελέγχου σε ασφαλή σημεία
Όταν ένα περιπολικό εντοπίζει έναν παραβάτη (π.χ. για υπερβολική ταχύτητα ή επικίνδυνους ελιγμούς), η οδηγία επιβάλλει:
Καθοδήγηση του οχήματος
Το περιπολικό μπαίνει μπροστά ή δίπλα από το προς έλεγχο όχημα και με τη χρήση φωτεινών σημάτων ή μεγαφώνου κατευθύνει τον οδηγό του στο πλησιέστερο ασφαλές σημείο.
Χώροι ελέγχου
Ως ασφαλή σημεία ορίζονται οι σταθμοί διοδίων, οι Σταθμοί Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ), τα πάρκινγκ του αυτοκινητόδρομου ή οι έξοδοι προς το παράπλευρο οδικό δίκτυο.
Πρωτόκολλο σε περίπτωση αναγκαστικής στάσης στη ΛΕΑ
Αν ο έλεγχος πρέπει να γίνει οπωσδήποτε στη ΛΕΑ (π.χ. ακινητοποίηση φορτηγού που παρουσιάζει επικίνδυνη διαρροή ή βλάβη), το περιπολικό οφείλει να τηρήσει αυστηρά μέτρα αυτοπροστασίας:
Απόσταση ασφαλείας: Το περιπολικό σταθμεύει πίσω από το ελεγχόμενο όχημα (σε απόσταση τουλάχιστον 15-20 μέτρων) λειτουργώντας ως «ασπίδα» προστασίας για τους αστυνομικούς και τον οδηγό που ελέγχεται.
Μέγιστη ορατότητα: Υποχρεωτική χρήση των φάρων, των αλάρμ και, αν είναι εφικτό, ειδικών ανακλαστικών κώνων ή προειδοποιητικού σήματος σε απόσταση από το σημείο ελέγχουν / ακινητοποίησης.
Πλευρά προσέγγισης: Οι αστυνομικοί προσεγγίζουν το ελεγχόμενο όχημα από την δεξιά πλευρά (προς το στηθαίο ασφαλείας) και ποτέ από την αριστερή, που συνορεύει με την κανονική λωρίδα κυκλοφορίας, ώστε τα όργανα να μην εκτίθενται στα διερχόμενα οχήματα.
Στο συγκεκριμένο δυστύχημα, χωρίς καμιά προσπάθεια επίρριψης ευθυνών σε κανέναν και με βάση τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, φαίνεται να προκύπτουν ερωτήματα για το αν τηρήθηκαν πλήρως τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας με πρώτο απ’ όλα το γεγονός ότι η ίδια η παράβαση του οδηγού του ελαφρού φορτηγού, δεν δικαιολογούσε το ρίσκο του να προκληθεί ατύχημα ή δυστύχημα, όπως και τελικά έγινε.
Επιπρόσθετα, από τα βίντεο που έχουν δοθεί στην δημοσιότητα, το σημείο στο οποίο επιχειρήθηκε να βεβαιωθεί η παράβαση (ανισόπεδη λεωφόρου Γέρακα) δεν έχει καν ΛΕΑ. Πρόκειται για την λωρίδα επιτάχυνσης όσων εισέρχονται στην ΑΟ από τα διόδια της Ανθούσας, με κατεύθυνση προς Ελευσίνα.
Επί της ουσίας δηλαδή, τα οχήματα ήταν σταματημένα καταλαμβάνοντας ένα μεγάλο τμήμα μιας κανονικής λωρίδας κυκλοφορίας, ενώ λίγο πιο κάτω (δεκάδες μέτρα), η λωρίδα επιτάχυνσης συγχωνεύεται με την δεξιά της ΑΟ και δημιουργείται ξανά ΛΕΑ.
Αυτά τα γράφουμε με κάθε επιφύλαξη, βασιζόμενοι στα στοιχεία που έχουν δοθεί στην δημοσιότητα.
Οφείλουμε να πούμε και αυτό: η οδηγική συμπεριφορά στη χώρα μας πάσχει σε όλα τα επίπεδα. Δεν χρειάζεται μεγάλη ανάλυση. Οι αστυνομικοί είναι και αυτοί Έλληνες και όχι «μεταγραφές» από άλλες χώρες της ΕΕ. Σ’ αυτή τη χώρα ζουν. Αυτό που θα έπρεπε να τους διαφοροποιεί είναι ότι κόντρα στις συνήθειες τους, είναι εντεταλμένοι –και θεωρητικά και εκπαιδευμένοι- να εφαρμόζουν το νόμο και να τηρούν όλα τα μέτρα ασφαλείας. Οφείλουν, να είναι διπλά και τριπλά προσεκτικοί.
Και αν κάτι πρέπει να αλλάξει, με αφορμή δυστυχώς ένα τραγικό περιστατικό, είναι το πώς θα διενεργούνται οι έλεγχοι για παραβάσεις του ΚΟΚ.
Ίσως είναι η ώρα, να πέσουν γενικώς οι τόνοι και στη δημόσια συζήτηση και στα επίσημα όργανα της πολιτείας για το πώς θα προσπαθήσουμε να λύσουμε το μέγα θέμα των τροχαίων δυστυχημάτων.
Η ίδια η ΕΛΑΣ να ξαναδεί το πώς αντιμετωπίζει τους πολίτες που προβαίνουν σε παραβάσεις του ΚΟΚ και από την τιμωρητική-κατασταλτική αστυνόμευση (που γεμίζει βεβαίως τα ταμεία των Δήμων) να περάσει στην προληπτική-εκπαιδευτική αστυνόμευση.
Από το να επιχειρεί να φέρει διαφορετικό αποτέλεσμα με τον ίδιο τρόπο, ας αλλάξει δόγμα. Δεν είναι εύκολο, δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά γίνεται.
Και καθώς αυτό είναι το δεύτερο δυστύχημα που συνέβη μέσα στους τελευταίους μήνες (και πάλι με αναβάτη) στο οποίο εμπλέκονται στελέχη της ΕΛΑΣ, γίνεται ακόμη πιο επιτακτική η ανάγκη για αλλαγές.
Η ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ για το θανατηφόρο τροχαίο:
Σχετικά με θανατηφόρο τροχαίο που σημειώθηκε σήμερα, 20-05-2026 και ώρα 15.10 στην Αττική Οδό γνωρίζεται ότι:
Περιπολικό του Τμήματος Τροχαίας Αττικής Οδού βρισκόταν σταθμευμένο στη ΛΕΑ πλησίον του σταθμού διοδίων Ανθούσας στο ρεύμα προς Ελευσίνα για τη βεβαίωση τροχονομικής παράβασης σε οδηγό φορτηγού για μη χρήση ζώνης ασφαλείας. Κατά τη διάρκεια της ολιγόλεπτης στάσης οι αστυνομικοί είχαν θέσει σε λειτουργία προειδοποιητικά μέσα (φάρους και αλάρμ), προκειμένου να διασφαλίζεται η έγκαιρη προειδοποίηση των οδηγών.
Κατά την ολοκλήρωση του τροχονομικού ελέγχου και ενώ οι Αστυνομικοί είχαν εισέλθει στο περιπολικό για να αποχωρήσουν από το σημείο, δίκυκλη μοτοσυκλέτα προσέκρουσε αρχικά στο πίσω πλαϊνό αριστερό μέρος του περιπολικού, έπειτα έσπασε τον καθρέπτη της πόρτας του οδηγού και κατέληξε στο πίσω αριστερό μέρος του υπό έλεγχο φορτηγού, με αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό του αναβάτη της μοτοσικλέτας.
Προανάκριση διενεργεί το Τμήμα Τροχαίας Αττικής Οδού, ενώ παράλληλα έχει ενημερωθεί και ο αρμόδιος Εισαγγελέας.
