Σκάνδαλο 100 εκατ. ευρώ: Παράνομες καταβολές επιδοτήσεων για παραγωγή ηλεκτρικών σε μη δικαιούχους

Όσο κι αν η ηλεκτροκίνηση φαντάζει ως η τεχνολογική επανάσταση του 21ου αιώνα, τα παρασκήνια της «πράσινης μετάβασης» κρύβουν συχνά σκιές και στη περίπτωση μας, ένα σκάνδαλο.

Η Κίνα, παγκόσμιος ηγέτης στην παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων, βρίσκεται στο επίκεντρο ενός μεγάλου σκανδάλου που αφορά την καταβολή επιδοτήσεων σε εταιρείες που δεν πληρούσαν τα απαιτούμενα κριτήρια. Η υπόθεση αυτή φέρνει στο φως σοβαρές ατασθαλίες στο πρόγραμμα επιδοτήσεων που είχε σχεδιαστεί για να ενισχύσει την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης στην Κίνα.

Σύμφωνα με πρόσφατη αναφορά από τις κινεζικές αρχές, το σύστημα επιδοτήσεων για ηλεκτρικά οχήματα παρουσίασε σημαντικές αδυναμίες, επιτρέποντας σε εταιρείες (μεταξύ των οποίων βλέπουμε και κολοσσούς του χώρου) να λάβουν εκατομμύρια για οχήματα που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις.

Επιδοτήσεις που ξεπερνούν τα 100 εκατ. ευρώ

Αναλυτικότερη έρευνα που έγινε για το διάστημα 2016-2020 αποκάλυψε ότι συνολικά 864 εκατομμύρια γουάν (περίπου 103,1 εκατ. ευρώ) κατέληξαν σε εταιρείες που δεν πληρούσαν τις απαιτήσεις για επιδοτήσεις. Μεταξύ αυτών βρίσκουμε και εταιρείες που δραστηριοποιούνται και στην Ελλάδα, με μία εξ αυτών να φέρεται πως εισέπραξε 240 εκατομμύρια γουάν (περίπου 28,6 εκατ. ευρώ) για περίπου 8.860 υβριδικά και ηλεκτρικά οχήματα που δεν ήταν επιλέξιμα για το πρόγραμμα.

Αυτή βέβαια δεν ήταν η μόνη, με ακόμη ένα κατασκευαστή που έχει τεράστια πέραση και στην ελληνική αγορά και αποτελεί έναν από τους κορυφαίους παραγωγούς ηλεκτρικών οχημάτων στην Κίνα, έλαβε 143 εκατομμύρια γουάν (περίπου 17 εκατ. ευρώ) για μόλις 4.900 οχήματα, χωρίς να διασφαλίζεται ότι τα συγκεκριμένα οχήματα πληρούσαν τις προδιαγραφές. Μάλιστα, οι αρχές δεν έχουν δώσει ξεκάθαρη απάντηση για το αν τα χρήματα αυτά θα επιστραφούν ή αν έχουν αφαιρεθεί από μελλοντικές πληρωμές.

Η BYD γιόρτασε επίσημα την παραγωγή του εκατομμυριοστού Dolphin Sur

Η αχαλίνωτη αύξηση της παραγωγής και τα σκάνδαλα επιδοτήσεων

Το πρόγραμμα είχε ξεκινήσει με σκοπό να ενισχύσει την ταχεία ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης στην Κίνα, με επιδοτήσεις που φτάνουν μέχρι και 60.000 γουάν (περίπου 7.100 ευρώ) ανά όχημα. Η κυβέρνηση είχε προνοήσει να ενισχύσει τις εταιρείες που θα μπορούσαν να μειώσουν τις τιμές των ηλεκτρικών οχημάτων, κάνοντάς τα πιο προσβάσιμα στους καταναλωτές.

Ωστόσο, το σύστημα αποδείχθηκε ανοιχτό σε καταχρήσεις και απάτες, καθώς πολλές εταιρείες υπεξαιρούσαν επιδοτήσεις χωρίς να πληρούν τα κριτήρια. Το 2016 μάλιστα, εκτιμάται ότι πλήθος εταιρειών διεκδίκησε παράνομα γύρω στα 9,3 δισεκατομμύρια γουάν (περίπου 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ) σε επιδοτήσεις.

Προβληματισμοί για την ηθική των εταιρειών και την αποτελεσματικότητα του ελέγχου

Αυτές οι αποκαλύψεις θέτουν σοβαρά ερωτήματα για την ηθική των μεγάλων εταιρειών παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων στην Κίνα, ενώ επισημαίνουν την έλλειψη αυστηρών ελέγχων και διαφάνειας στο σύστημα επιδοτήσεων. Παρά την εκρηκτική ανάπτυξη της κινεζικής αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων, τέτοιες καταχρήσεις ενδέχεται να πλήξουν την αξιοπιστία των επιδοτήσεων και να καθυστερήσουν την πραγματική πρόοδο της ηλεκτροκίνησης.

Η κινεζική κυβέρνηση έχει ήδη αναγνωρίσει το πρόβλημα και έχει αρχίσει να επιβάλλει αυστηρότερους ελέγχους, ζητώντας από τις εταιρείες να σταματήσουν τις απατηλές πρακτικές, όπως οι πλασματικές πωλήσεις σε προμηθευτές ή οι «μηδενικών χιλιομέτρων» μεταχειρισμένοι οχήματα.

Η αντίδραση της κινεζικής κυβέρνησης και η συνέχεια

Η κινεζική κυβέρνηση φαίνεται να έχει αρχίσει να επιβάλλει αυστηρότερους ελέγχους στις επιδοτήσεις και έχει ανακοινώσει ότι θα προχωρήσει σε αυστηρές ποινές για τις εταιρείες που παραβιάζουν τους κανονισμούς. Οι κατασκευαστές καλούνται να σταματήσουν τις αθέμιτες πρακτικές και να ακολουθήσουν τα αυστηρά πρότυπα για τη σωστή καταβολή επιδοτήσεων.

Είναι σαφές ότι η παρατυπία στο πρόγραμμα επιδοτήσεων έχει προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες και για το μέλλον του τομέα, με τις αρχές να καλούν για περισσότερη διαφάνεια και αυστηρότερους ελέγχους για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στην ηλεκτρική αγορά.

Η Κίνα βρίσκεται αντιμέτωπη με την ανάγκη να επαναστατήσει το πρόγραμμα επιδοτήσεων για να μην υπονομεύσει την πρόοδο του κλάδου και την εικόνα της ως ηγέτη της παγκόσμιας αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων.