Τέλος εποχής για τα τρόλεϊ της Αθήνας – Η επόμενη ημέρα στις αστικές συγκοινωνίες και οι προκλήσεις

Ποια είναι τα μέσα που θα αντικαταστήσουν τις «κεραίες» και… γιατί τελικά γίνεται όλο αυτό;

Η κυκλοφορία των τρόλεϊ στους δρόμους της Αθήνας αποτελεί εικόνα βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη. Για δεκαετίες, τα κίτρινα οχήματα με τις χαρακτηριστικές «κεραίες» συνέδραμαν σε μια πιο καθαρή και αθόρυβη μορφή μαζικής μετακίνησης στο κέντρο της πόλης. Σήμερα, όμως, η συζήτηση για την κατάργησή τους επανέρχεται πιο έντονη από ποτέ, σηματοδοτώντας πιθανώς το τέλος ενός ιστορικού μέσου.

Ήδη, έχει αφαιρεθεί περίπου το 70% του των εναέριων καλωδιώσεων, με μόλις 44 χιλιόμετρα, από τα συνολικά 144 του δικτύου, να παραμένει σε λειτουργία.

Από την πρωτοπορία στην αμφισβήτηση

Το τρόλεϊ υιοθετήθηκε σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις ήδη από τα μέσα του 20ού αιώνα ως ένας νεοτερισμός στις αστικές συγκοινωνίες. Η Αθήνα δεν αποτέλεσε εξαίρεση και τα τρόλεϊ εμφανίστηκαν ως απάντηση στη ρύπανση των λεωφορείων και στον θόρυβο των παλαιών πετρελαιοκινητήρων.

Μετά από δεκαετίες λειτουργίας, όμως, η πραγματικότητα της πόλης και της τεχνολογίας έχει αλλάξει, με όλο και περισσότερα αστικά κέντρα ανά τον κόσμο, να γυρίζουν σελίδα και υπάρχουν αρκετοί λόγοι για αυτό: οι υποδομές του δικτύου —από τα εναέρια καλώδια μέχρι τις εγκαταστάσεις συντήρησης— έχουν ανάγκη συνεχούς αναβάθμισης, γεγονός που αυξάνει το κόστος λειτουργίας. Την ίδια στιγμή, τα σύγχρονα ηλεκτρικά λεωφορεία υπόσχονται ηλεκτροκίνηση χωρίς να απαιτούν σταθερή γραμμή τροφοδοσίας.

Επί της ουσίας, τα ηλεκτροκίνητα λεωφορεία προφέρουν τα ίδια πλεονεκτήματα με τα τρόλεΐ:

Μηδενικούς ρύπους

Κίνηση με μεγάλη ευκολία στις ανηφόρες και με φορτίο

Αθόρυβη λειτουργία.

Μικρές απαιτήσεις συντήρησης στους ηλεκτροκινητήρες

Επιπλέον, φορτίζουν σε σταθμούς, χωρίς να απαιτούν ειδική καλωδίωση, διαθέτουν μπαταρίες με συνεχώς αυξανόμενη αυτονομία και προσαρμόζονται γρήγορα σε νέες γραμμές ή σε κυκλοφοριακές αλλαγές.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, τα τρόλεϊ εμφανίζονται σαν ένα σύστημα κλειδωμένο σε ένα «παλιό» μοντέλο ηλεκτροκίνησης. Μόνη πιθανή διέξοδος είναι τα διπλής ενέργειας τρόλεϊ (με μπαταρίες), αλλά η επένδυση σε εντελώς νέα οχήματα παραμένει μια δαπανηρή επιλογή.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Εάν η Ελλάδα αποφασίσει τελικά να αποσύρει εντελώς τα τρόλεϊ από την κυκλοφορία, η μετάβαση πρέπει να γίνει με όρους δημόσιου συμφέροντος, διασφαλίζοντας ότι το κενό θα καλυφθεί από καθαρότερα, αποτελεσματικότερα και οικονομικότερα μέσα.

Όλα δείχνουν ότι τα ηλεκτρικά αστικά λεωφορεία έχουν μόνο πλεονεκτήματα και μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτή την αλλαγή. Μεγάλη προσοχή όμως απαιτεί ο σχεδιασμός του όλου εγχειρήματος και ο εμπλουτισμός του στόλου με μεγάλο αριθμό οχημάτων ώστε να καλυφθούν αποτελεσματικά τα δρομολόγια και να εξυπηρετείται επαρκώς το επιβατικό κοινό.

Σημαντικό είναι επίσης ότι στις μέρες μας, όπου τα πάντα «τρέχουν» και εξελίσσονται με γεωμετρική πρόοδο, οι συγκοινωνίες να αποτελούν κομμάτι του συνολικού αστικού σχεδιασμού και ναμελετώνται σε συνέργεια με όλους τους αρμόδιους φορείς που εμπλέκονται σε αυτό.

Τι κρατάμε

Τέλος εποχής για τα τρόλεϊ, καθώς η Αθήνα στρέφεται σταδιακά σε πιο ευέλικτες λύσεις ηλεκτροκίνησης
Μειωμένο κόστος και καλύτερη αξιοπιστία με τα νέα ηλεκτρικά λεωφορεία, που δεν εξαρτώνται από καλώδια
Αναμόρφωση του αστικού τοπίου, με απομάκρυνση της παλιάς υποδομής που επιβάρυνε αισθητικά τους δρόμους
Προστασία των εργαζομένων, με μετατάξεις και σταδιακή προσαρμογή στο νέο σύστημα
Μια απόφαση με συναισθηματικό φορτίο, καθώς χάνεται ένα κομμάτι της ταυτότητας της πόλης — αλλά και με προοπτική για πιο σύγχρονη κινητικότητα