Αγορά αυτοκινήτου με μετρητά, δάνειο ή leasing: Τα υπέρ και τα κατά του καθενός

Μετρητά, χρηματοδότηση ή leasing; Συγκρίνουμε το πραγματικό κόστος κάθε επιλογής και εξηγούμε τι συμφέρει ιδιώτες και επιχειρήσεις.

Η επιλογή του αυτοκινήτου είναι μόνο η μισή απόφαση. Η άλλη μισή είναι ο τρόπος απόκτησής του. Η αγορά με μετρητά έχει συνήθως το χαμηλότερο συνολικό κόστος, το δάνειο προστατεύει τη ρευστότητα, ενώ το leasing προσφέρει προβλέψιμες δαπάνες και λιγότερες ευθύνες. Καμία λύση, όμως, δεν είναι η καλύτερη για όλους. Για να γίνει σωστή σύγκριση, δεν αρκεί να κοιτάξουμε την προκαταβολή ή τη μηνιαία δόση. Πρέπει να συνυπολογίσουμε τους τόκους, τις προμήθειες, την ασφάλιση, τη συντήρηση, τα ελαστικά, τα τέλη, την πιθανή εξαγορά και κυρίως την αξία που θα έχει το αυτοκίνητο στο τέλος. Για μια επιχείρηση μπαίνουν στην εξίσωση και η φορολογική μεταχείριση, οι αποσβέσεις, η ρευστότητα και η πιθανή παροχή σε είδος.

Τι σημαίνει «μετρητά», δάνειο και leasing

Με τον όρο αγορά με μετρητά εννοούμε την εξόφληση με ίδια κεφάλαια, χωρίς δανεισμό. Δεν σημαίνει πληρωμή με χαρτονομίσματα. Σε αγορά αυτοκινήτου η εξόφληση πραγματοποιείται πρακτικά μέσω τραπεζικού ή άλλου νόμιμου ηλεκτρονικού μέσου πληρωμής. Με το δάνειο, το αυτοκίνητο αγοράζεται και περνά στον αγοραστή, αλλά μέρος της τιμής αποπληρώνεται σταδιακά μαζί με τόκους και πιθανές επιβαρύνσεις. Ανάλογα με τη σύμβαση, μπορεί να υπάρχει παρακράτηση κυριότητας ή άλλη εξασφάλιση μέχρι την αποπληρωμή. Ως leasing εξετάζουμε εδώ τη συνηθέστερη μορφή μακροχρόνιας λειτουργικής μίσθωσης. Το αυτοκίνητο ανήκει στην εταιρεία leasing, ο πελάτης πληρώνει αυξημένο αρχικό μίσθωμα και μηνιαίες δόσεις και, συνήθως, το επιστρέφει στη λήξη. Τυχόν δυνατότητα εξαγοράς πρέπει να αναφέρεται ρητά στη σύμβαση και δεν θεωρείται δεδομένη.

Αγορά αυτοκινήτου με μετρητά

Τι σημαίνει για τον ιδιώτη

Ο ιδιώτης πληρώνει ολόκληρη την αξία και αποκτά αμέσως ένα περιουσιακό στοιχείο χωρίς μηνιαία δόση. Έχει απόλυτη ελευθερία ως προς τα χιλιόμετρα, τη συντήρηση, τις μετατροπές και τη στιγμή της πώλησης. Αναλαμβάνει, όμως, όλο το κόστος χρήσης και ολόκληρο τον κίνδυνο απαξίωσης. Η αγορά με ίδια κεφάλαια είναι συνήθως πιο λογική για κάποιον που σκοπεύει να κρατήσει το αυτοκίνητο πολλά χρόνια και μπορεί να το πληρώσει χωρίς να αδειάσει το αποθεματικό ασφαλείας του. Αν μετά την αγορά δεν περισσεύουν χρήματα για μια βλάβη, μια περίοδο χωρίς εισόδημα ή άλλη έκτακτη ανάγκη, το χαμηλότερο θεωρητικό κόστος μπορεί να μετατραπεί σε οικονομική πίεση.

Τι σημαίνει για την επιχείρηση

Για μια εταιρεία ή έναν ελεύθερο επαγγελματία, το αυτοκίνητο καταχωρίζεται ως πάγιο και η αξία του δεν αφαιρείται ολόκληρη από τα φορολογητέα έσοδα τη χρονιά της αγοράς. Η δαπάνη κατανέμεται μέσω αποσβέσεων. Σήμερα, ο βασικός φορολογικός συντελεστής απόσβεσης για μέσα μεταφοράς ατόμων είναι 16%, ενώ προβλέπονται υψηλότεροι συντελεστές για οχήματα μηδενικών ή χαμηλών ρύπων. Παράλληλα, ο ΦΠΑ αγοράς και λειτουργίας ενός επιβατικού ΙΧ έως εννέα θέσεων κατά κανόνα δεν εκπίπτει, είτε το όχημα αγοραστεί είτε μισθωθεί. Υπάρχουν ειδικές εξαιρέσεις, όπως επιχειρήσεις πώλησης ή μίσθωσης οχημάτων και μεταφοράς προσώπων με κόμιστρο. Επομένως, η εταιρική αγορά δεν πρέπει να παρουσιάζεται απλουστευτικά ως τρόπος «να περάσει όλο το αυτοκίνητο στα έξοδα».

Τα 3 θετικά

1. Μηδενικό κόστος τόκων: Η τιμή δεν επιβαρύνεται από επιτόκιο, έξοδα φακέλου ή χρηματοδοτικές προμήθειες.
2. Πλήρης ιδιοκτησία και ελευθερία: Δεν υπάρχουν όρια χιλιομέτρων, χρεώσεις επιστροφής ή δεσμεύσεις πολυετούς σύμβασης.
3. Υπολειμματική αξία: Ο ιδιοκτήτης μπορεί να πουλήσει το αυτοκίνητο όποτε θέλει και να εισπράξει την αξία μεταπώλησης.

Τα 3 αρνητικά

1. Μεγάλη άμεση εκροή: Δεσμεύεται σημαντικό κεφάλαιο που δεν είναι πλέον διαθέσιμο για ανάγκες, επενδύσεις ή κεφάλαιο κίνησης.
2. Πλήρης ανάληψη κινδύνου: Η απαξίωση, οι βλάβες, τα έξοδα συντήρησης και η μεταπώληση βαραίνουν αποκλειστικά τον ιδιοκτήτη.
3. Πιθανό κόστος ευκαιρίας: Αν τα χρήματα μπορούσαν να αποδώσουν περισσότερο αλλού, η εφάπαξ αγορά δεν είναι αυτομάτως η οικονομικότερη στρατηγική.

Αγορά αυτοκινήτου με δάνειο

Τι σημαίνει για τον ιδιώτη

Το δάνειο επιτρέπει την αγορά χωρίς να καταβληθεί ολόκληρο το ποσό από την πρώτη ημέρα. Ο αγοραστής διατηρεί μέρος των αποταμιεύσεών του, αλλά πληρώνει περισσότερο για το ίδιο αυτοκίνητο. Η σωστή σύγκριση γίνεται με το Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Ποσοστό Επιβάρυνσης και το συνολικό πληρωτέο ποσό, όχι μόνο με το ονομαστικό επιτόκιο ή τη διαφημιζόμενη δόση. Χρειάζεται επίσης έλεγχος για έξοδα φακέλου, υποχρεωτικές ασφαλίσεις, κυμαινόμενο ή σταθερό επιτόκιο, μεγάλη τελευταία δόση και όρους πρόωρης εξόφλησης. Μια χαμηλή μηνιαία δόση μπορεί απλώς να σημαίνει μεγαλύτερη διάρκεια και πολύ περισσότερους τόκους.

Τι σημαίνει για την επιχείρηση

Η επιχείρηση αποκτά το αυτοκίνητο ως πάγιο και εφαρμόζει αποσβέσεις, όπως και στην αγορά με ίδια κεφάλαια. Το δάνειο, όμως, της επιτρέπει να κρατήσει ρευστότητα για μισθούς, προμηθευτές ή ανάπτυξη. Οι χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις μπορούν να έχουν φορολογική αναγνώριση όταν πληρούνται οι γενικοί όροι της νομοθεσίας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε τόκος εκπίπτει χωρίς περιορισμούς. Το βασικό μειονέκτημα είναι ότι δημιουργείται σταθερή υποχρέωση για αρκετά χρόνια. Η δόση πρέπει να εξυπηρετείται ακόμη και αν μειωθεί ο τζίρος, ενώ ο πρόσθετος δανεισμός μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα της εταιρείας να χρηματοδοτήσει άλλες ανάγκες.

Τα 3 θετικά

1. Διατήρηση ρευστότητας: Δεν απαιτείται η άμεση καταβολή ολόκληρης της αξίας του αυτοκινήτου.
2. Ιδιοκτησία και μεταπωλητική αξία: Με την επιφύλαξη των όρων της χρηματοδότησης, ο αγοραστής αποκτά περιουσιακό στοιχείο που μπορεί αργότερα να πουλήσει.
3. Προγραμματισμός πληρωμών: Ένα δάνειο με σταθερό επιτόκιο προσφέρει γνωστή μηνιαία επιβάρυνση για συγκεκριμένη διάρκεια.

Τα 3 αρνητικά

1. Υψηλότερο συνολικό κόστος: Τόκοι, εισφορές, προμήθειες και πρόσθετες υπηρεσίες αυξάνουν το ποσό που τελικά καταβάλλεται.
2. Μακροχρόνια δέσμευση: Η δόση συνεχίζεται ανεξάρτητα από μια αλλαγή εισοδήματος ή από το αν το αυτοκίνητο πάψει να καλύπτει τις ανάγκες του αγοραστή.
3. Κίνδυνος αρνητικής καθαρής αξίας: Στα πρώτα χρόνια μπορεί το ανεξόφλητο υπόλοιπο να είναι μεγαλύτερο από την τρέχουσα εμπορική αξία του οχήματος.

Απόκτηση αυτοκινήτου με leasing

Τι σημαίνει για τον ιδιώτη

Ο ιδιώτης αποκτά τη χρήση ενός καινούργιου αυτοκινήτου για συγκεκριμένο χρόνο και αριθμό χιλιομέτρων. Στο μίσθωμα περιλαμβάνονται συνήθως η ασφάλιση, η προγραμματισμένη συντήρηση, τα τέλη και ενδεχομένως τα ελαστικά ή η οδική βοήθεια. Το ακριβές πακέτο διαφέρει, γι’ αυτό χρειάζεται σύγκριση του συνολικού κόστους και όχι μόνο της μηνιαίας τιμής. Στη λήξη ο πελάτης επιστρέφει συνήθως το όχημα χωρίς να ασχοληθεί με αγγελίες και διαπραγμάτευση μεταπώλησης. Πρέπει, όμως, να τηρήσει το συμφωνημένο όριο χιλιομέτρων και τους κανόνες αποδεκτής φθοράς. Πρόωρη διακοπή, επιπλέον χιλιόμετρα ή ζημιές μπορεί να επιφέρουν σημαντικές χρεώσεις.

Τι σημαίνει για την επιχείρηση

Για μια επιχείρηση, το λειτουργικό leasing μετατρέπει μεγάλο μέρος του κόστους αυτοκίνησης σε προβλέψιμο μηνιαίο έξοδο και περιορίζει τη διαχείριση συντήρησης, ασφάλισης και μεταπώλησης. Τα μισθώματα μπορούν να αναγνωριστούν ως επιχειρηματική δαπάνη εφόσον το όχημα εξυπηρετεί πραγματικές ανάγκες της δραστηριότητας, η συναλλαγή είναι πραγματική και καταχωρίζεται σωστά στα βιβλία. Ωστόσο, το leasing δεν καταργεί τον γενικό περιορισμό έκπτωσης ΦΠΑ στα επιβατικά ΙΧ, ούτε εξαφανίζει την παροχή σε είδος όταν το εταιρικό όχημα παραχωρείται σε εργαζόμενο, εταίρο ή μέτοχο για προσωπική χρήση. Η παροχή μπορεί να προκύψει είτε η εταιρεία έχει αγοράσει το αυτοκίνητο είτε το μισθώνει, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.

Τα 3 θετικά

1. Προβλέψιμο κόστος χρήσης: Πολλές βασικές δαπάνες συγκεντρώνονται σε ένα σταθερό μηνιαίο μίσθωμα.
2. Περιορισμένη διαχείριση και ρίσκο μεταπώλησης: Η εταιρεία leasing αναλαμβάνει συνήθως τη συντήρηση και την πώληση του οχήματος μετά τη λήξη.
3. Τακτική ανανέωση αυτοκινήτου: Ο χρήστης μπορεί να περνά σε νεότερο μοντέλο ανά λίγα χρόνια, χωρίς να δεσμεύει όλο το κεφάλαιο αγοράς.

Τα 3 αρνητικά

1. Δεν δημιουργείται περιουσιακό στοιχείο: Μετά από χρόνια πληρωμών ο πελάτης συνήθως επιστρέφει το αυτοκίνητο και δεν έχει αξία μεταπώλησης.
2. Συμβατικοί περιορισμοί: Υπάρχουν όρια χιλιομέτρων, προδιαγραφές φθοράς και πιθανές χρεώσεις κατά την επιστροφή.
3. Ακριβή πρόωρη έξοδος: Η αλλαγή σχεδίων πριν από τη λήξη μπορεί να συνοδεύεται από σημαντική αποζημίωση ή εξόφληση μισθωμάτων.

Παράδειγμα: Αυτοκίνητο 30.000 ευρώ για τέσσερα χρόνια

Ας εξετάσουμε ένα αυτοκίνητο αξίας 30.000 ευρώ, χρήση τεσσάρων ετών και 15.000 χλμ. ετησίως. Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό και δεν αποτελεί πραγματική εμπορική προσφορά. Για την αγορά με μετρητά και το δάνειο υποθέτουμε συνολικά 6.400 ευρώ για ασφάλιση, συντήρηση, ελαστικά και τέλη στην τετραετία, καθώς και μεταπώληση του αυτοκινήτου για 17.000 ευρώ. Για το δάνειο υποθέτουμε προκαταβολή 6.000 ευρώ, χρηματοδότηση 24.000 ευρώ για 48 μήνες, σταθερό ονομαστικό επιτόκιο 8% και καμία πρόσθετη προμήθεια. Η δόση βγαίνει περίπου 586 ευρώ τον μήνα. Για το leasing υποθέτουμε αρχικό μίσθωμα 4.000 ευρώ και 48 μισθώματα των 470 ευρώ, με ασφάλιση, service, ελαστικά και τέλη μέσα στην τιμή. Στη λήξη το αυτοκίνητο επιστρέφεται και δεν υπάρχει εξαγορά.

Το παράδειγμα δείχνει γιατί η μικρότερη αρχική καταβολή ή η βολικότερη δόση δεν σημαίνει απαραίτητα χαμηλότερο κόστος. Τα μετρητά κερδίζουν αριθμητικά, επειδή δεν υπάρχουν τόκοι και παραμένει η αξία του αυτοκινήτου. Το δάνειο κοστίζει περίπου 4.124 ευρώ περισσότερο, αλλά διατηρεί 24.000 ευρώ διαθέσιμα κατά την αγορά. Το leasing είναι ακριβότερο στο συγκεκριμένο σενάριο, όμως μεταφέρει στον πάροχο τη διαχείριση και τον κίνδυνο μεταπώλησης. Η εικόνα μπορεί να αλλάξει αν η πραγματική αξία μεταπώλησης είναι χαμηλότερη, αν προκύψουν μεγάλες βλάβες, αν το leasing έχει καλύτερη προσφορά ή αν το κεφάλαιο που δεν δεσμεύτηκε αποφέρει σημαντική καθαρή απόδοση. Για μια επιχείρηση, η σύγκριση πρέπει να γίνει επιπλέον μετά τη φορολογική επίδραση και με βάση τη συγκεκριμένη νομική μορφή, την κερδοφορία και τη χρήση του οχήματος.

Τι συμφέρει τελικά τον ιδιώτη;

Για τον ιδιώτη που διαθέτει τα χρήματα, διατηρεί επαρκές αποθεματικό και σκοπεύει να κρατήσει το αυτοκίνητο για πολλά χρόνια, η αγορά με ίδια κεφάλαια είναι συνήθως η οικονομικότερη επιλογή. Το δάνειο είναι πιο λογικό όταν η διατήρηση ρευστότητας έχει μεγαλύτερη αξία από τους τόκους ή όταν προσφέρεται πραγματικά χαμηλό συνολικό κόστος χρηματοδότησης. Το leasing ταιριάζει περισσότερο σε όποιον θέλει καινούργιο αυτοκίνητο ανά τρία ή τέσσερα χρόνια, σταθερό προϋπολογισμό και ελάχιστη ενασχόληση με service και μεταπώληση. Δεν είναι απαραίτητα φθηνότερο. Ο πελάτης πληρώνει για τη χρήση, την ευκολία και τη μεταφορά μέρους του ρίσκου.

Τι συμφέρει τελικά την εταιρεία;

Μια επιχείρηση με ισχυρή ρευστότητα και πρόθεση να κρατήσει το όχημα για μεγάλο διάστημα μπορεί να προτιμήσει την αγορά με ίδια κεφάλαια. Αν θέλει ιδιοκτησία χωρίς να δεσμεύσει άμεσα μεγάλο ποσό, το δάνειο αποτελεί την ενδιάμεση λύση. Αν προτεραιότητα είναι η προβλεψιμότητα, η συχνή ανανέωση του στόλου και η μικρότερη διοικητική επιβάρυνση, το λειτουργικό leasing συχνά έχει μεγαλύτερη πρακτική αξία. Η τελική απόφαση δεν πρέπει να βασιστεί στο αν μια πληρωμή «περνά στα έξοδα». Χρειάζεται προσφορά με τελικό πληρωτέο ποσό, κοινό χρονικό ορίζοντα, ίδια ετήσια χιλιόμετρα και όλες τις υπηρεσίες στην εξίσωση. Για την εταιρεία απαιτείται και έλεγχος από λογιστή, επειδή η έκπτωση δαπανών, ο ΦΠΑ, οι αποσβέσεις και η παροχή σε είδος εξαρτώνται από το όχημα, τη σύμβαση και την πραγματική χρήση του.