Πως μια γλωσσολογική παράδοση επηρεάζει την καθημερινή ζωή και τους φωτεινούς σηματοδότες στους δρόμους
Υπάρχει μια χώρα στην οποία το «πράσινο» φανάρι αποκαλείται «ao shingō», δηλαδή «μπλε φως». Και όχι μόνο αποκαλείται έτσι αλλά είναι και έτσι, δηλαδή μπλε! Αυτό δεν οφείλεται σε κάποιο συλλογικό γεννετικό χαρακτηριστικό αδυναμίας διάκρισης των χρωματών, αλλά σε μια γλωσσολογική κληρονομιά αιώνων, που διαμμόρφωσε μια ξεχωριστή πραγματικότητα στην οδική σήμανση.
Από το «ao» στο «midori»
Ο λόγος για την Ιαπωνία. Στην παλαιά ιαπωνική γλώσσα λοιπόν, η λέξη «ao» (青) περιέγραφε ολόκληρο το χρωματικό φάσμα από το μπλε έως το πράσινο. Μόνο σε μεταγενέστερες περιόδους διαμορφώθηκε ο όρος «midori» (緑) για να δηλώσει το πράσινο, πιο συγκεκριμένα. Παρά την καθιέρωση της νέας λέξης, πολλές παραδοσιακές χρήσεις της λέξης «ao» επιβιώνουν μέχρι σήμερα.
Έτσι, φράσεις όπως «ao ringo» για παράδειγμα, που σημαίνει «μπλε μήλο», στην πραγματικότητα περιγράφουν… ένα πράσινο μήλο. Αντίστοιχα, το χρώμα της βλάστησης μπορεί να αποκαλείται «ao» αντί για «midori», παρόλο που όλοι οι Ιάπωνες αναγνωρίζουν καθαρά την πράσινη απόχρωση.
Τα φανάρια και το «μπλε φως»
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν θεσπίστηκαν οι κανονισμοί για τα φανάρια, οι αρχές επέλεξαν να χρησιμοποιήσουν τον όρο «ao» για το πράσινο σήμα. Αυτό δημιούργησε έναν συμβιβασμό ανάμεσα στην παραδοσιακή γλωσσική συνήθεια και στα διεθνή πρότυπα, όπου το «go» ορίζεται ως πράσινο.
Για να ικανοποιηθεί η γλωσσική παράδοση, σε πολλά φανάρια επίσης, επιλέχθηκε μια πιο γαλαζοπράσινη απόχρωση, ούτε πράσινη, ούτε καθαρά μπλε αλλά κάτι σε αυτό που ονομάζουμε τιρκουάζ. Έτσι το μάτι βλέπει κάτι ανάμεσα σε πράσινο και μπλε, αλλά η γλώσσα συνεχίζει να το ονομάζει «ao», δηλαδή μπλε.
Σήμερα, όταν ο μέσος Ιάπωνας όταν λέει «ao shingō» αναφέρεται κανονικά στο πράσινο φως που σημαίνει «προχώρα». Η διαφορετική λέξη δεν σημαίνει και διαφορετική αντίληψη χρώματος.
Δεν είναι θέμα όρασης αλλά κουλτούρας
Είναι σημαντικό να τονιστεί και πάλι ότι οι Ιάπωνες δεν μπερδεύουν μπλε με πράσινο. Είναι… εξοπλισμένοι εργοστασιακά με βιολογική ικανότητα διάκρισης των χρωμάτων, όπως όλοι οι ανθρώποi. Το ζήτημα είναι καθαρά γλωσσολογικό και πολιτισμικό. Η λέξη «ao» ιστορικά κάλυπτε μεγαλύτερο χρωματικό εύρος και η χρήση της στα φανάρια είναι ένα παράδειγμα αυτής της πολιτισμικής συνέχειας.
Τι κρατάμε
- Στα Ιαπωνικά, η λέξη «ao» σημαίνει και μπλε και πράσινο
- Ο όρος «midori» για το πράσινο εμφανίστηκε αργότερα, αλλά δεν αντικατέστησε πλήρως το «ao»
- Έτσι το «πράσινο» φανάρι ονομάζεται «ao shingō» = μπλε φως
- Σε ορισμένα φανάρια η απόχρωση είναι γαλαζοπράσινη ώστε να συμφωνεί με τον όρο
- Δεν πρόκειται για αδυναμία όρασης, αλλά για πολιτισμικό-γλωσσικό φαινόμενο
Όλες οι ειδήσεις
Τα πιο φθηνά ηλεκτρικά που μπορείς να αγοράσεις στην Ελλάδα
Νέος ΚΟΚ: Τι θα πληρώσεις αν σε πιάσουν με ανασφάλιστο αυτοκίνητο το 2025;
Οδηγούμε το νέο Audi Q3 στην Ελλάδα
