Το κράνος δεν είναι απλώς υποχρεωτικός εξοπλισμός, είναι το σημαντικότερο κομμάτι προστασίας για κάθε αναβάτη, αλλά τι κατηγορίες υπάρχουν και πως επιλέγεις το σωστό;
Για λόγους οικονομίας δεν θα μπούμε στην διαδικασία να επαναλάβουμε το πόσο σημαντική είναι η χρήση κράνους σε μοτοσυκλέτα ή scooter. Έχουν –πολύ σωστά-γραφτεί σεντόνια για το θέμα και έχει επικοινωνηθεί στον μέγιστο βαθμό. Αν υπάρχει κάποιος που δεν έχει ακόμα αντιληφθεί την σημαντικότητα αυτού του στοιχείου προστατευτικού εξοπλισμού ή αν αντιδρά γιατί θεωρεί την χρήση του συμμόρφωση και υποχώρηση προς το νόμο, μάλλον δεν έχει και τίποτα σημαντικό να για να προφυλάξει με αυτό. Τόσο απλά.
Στο συγκεκριμένο θέμα λοιπόν, θα ασχοληθούμε με όσους έχουν περιεχόμενο στο κεφάλι και θέλουν να το προστατέψουν. Επιλογή σωστού κράνους λοιπόν και δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται, αφού οι επιλογές είναι εκατοντάδες, οι ανάγκες διαφορετικές και ένα λάθος σε μέγεθος ή κατηγορία μπορεί να μειώσει δραστικά τόσο την άνεση όσο και την ασφάλεια.
Τα βασικά είδη κρανών
Υπάρχουν τρεις κύριες κατηγορίες κρανών, καθεμία με διαφορετικό χαρακτήρα και χρήση.
Full face (κλειστό κράνος)
Πρόκειται για τον πιο διαδεδομένο τύπο μοτοσυκλετιστικών κρανών που καλύπτουν πλήρως κεφάλι και σαγόνι με δομικά ενιαίο κέλυφος. Προσφέρουν –θεωρητικά- τη μέγιστη προστασία σε περίπτωση πτώσης και είναι ιδανικά για ταξίδι αλλά και καθημερινή χρήση. Το μειονέκτημα τους είναι ότι ο εξαερισμός τους γίνεται μέσω οπών και καναλιών, ως εκ τούτου, σε μικρές ταχύτητες το καλοκαίρι στην πόλη, μπορεί να «ζεσταίνουν» αρκετά.
Modular ή flip-up
Είναι πολυμορφικά κράνη που μπορούν να προσαρμοστούν είτε στο πεδίο κίνησης, (πόλη / ταξίδι), είτε στην εποχή (χειμώνας / καλοκαίρι). Αυτό το καταφέρνουν με το τμήμα του σαγονιού, που είναι αρθρωτό με μηχανισμό, ανοίγοντας προς τα πάνω ή και αφαιρούμενο σε κάποιες περιπτώσεις. Τα μειονεκτήματα τους, είναι το προστιθέμενο βάρος και η πολυπλοκότητα λόγω του μηχανισμού, ενώ δομικά – σε γενικό και θεωρητικό επίπεδο- δεν έχουν την ίδια στιβαρότητα με τα full face.
Open face ή Jet (ανοικτά κράνος)
Eίναι τα κράνη που καλύπτουν μέρος του κεφαλιού και αφήνουν το πρόσωπο εκτεθειμένο, ταιριάζοντας περισσότερο σε χαλαρή, αστική χρήση. Προσφέρουν άνεση, είναι πιο εύκολο να φορεθούν, έχουν μικρό βάρος και χωράνε στον αποθηκευτικό χώρο ενός scooter ή στο top case. Στα μειονεκτήματα τους, η μειωμένη προστασία σε πρόσωπο και σαγόνι καθώς και το ότι μερικά εξ αυτών στερούνται ακόμα και ζελατίνας, καθιστώντας την χρήση γυαλιών (προστατευτικών ή ηλίου), απαραίτητη.
Προδιαγραφές
Για να επιτραπεί η διάθεση και η πώληση ενός κράνους στην ΕΕ, είναι απαραίτητο να πληρούνται συγκεκριμένες προδιαγραφές οι οποίες πλέουν έχουν επικαιροποιηθεί στο πρότυπο ECE 22.06. Υπάρχει περίπτωση (όχι μεγάλη) να διατίθενται ακόμα κράνη stock που έλαβαν έγκριση με την 22.05 προδιαγραφή αλλά καλό είναι να προτιμηθούν κράνη που περνούν, το νέο, αυστηρότερο πρότυπο ασφαλείας.
Σε κάθε περίπτωση, αποφύγετε κράνη που διατίθενται από κανάλια λιανικής εκτός ευρωπαϊκής ένωσης, ειδικά από διαδικτυακές πλατφόρμες της Κίνας και άλλων αναπτυσσόμενων αγορών, όσο δελεαστική και αν είναι η τιμή τους.
Το μέγεθος μετράει
Η σωστή εφαρμογή του κράνους είναι η πιο σημαντική παράμερος στην διαδικασία επιλογής.
Θα πρέπει πάντα και απαραιτήτως να δοκιμάσετε το κράνος πριν το αγοράσετε και τα καταστήματα που ειδικεύονται στην πώληση μοτοσυκλετιστικού εξοπλισμού, έχουν καταρτισμένο προσωπικό ώστε να σας βοηθήσει σε αυτή την διαδικασία.
Τα κράνη έχουν μεγέθη, από XS μέχρι XXL και σωστή εφαρμογή σημαίνει ότι το κράνος θα πρέπει να εφαρμόζει σταθερά στο κεφάλι χωρίς κενά, να ασκεί ομοιόμορφη πίεση στο μέτωπο και όχι σημειακά, τα μάγουλα να είναι σφιχτά αλλά όχι «ασφυκτικά» και να μη μετακινείται όταν κουνάτε το κεφάλι.
Ένα συχνό λάθος είναι να θεωρείται φυσιολογική η έντονη πίεση στο κούτελο. Στην πραγματικότητα, αυτό δείχνει συνήθως ότι το κράνος δεν ταιριάζει στο σχήμα του κεφαλιού ή είναι μικρότερο από όσο πρέπει. Από την άλλη, πολλοί αναβάτες επιλέγουν κράνος που «κάθεται άνετα» από την πρώτη στιγμή. Αυτό όμως συχνά σημαίνει ότι είναι μεγάλο. Ένα σωστό κράνος πρέπει αρχικά να εφαρμόζει σχετικά σφιχτά, γιατί τα εσωτερικά υλικά του «στρώνουν» με τον χρόνο και προσαρμόζονται στο κεφάλι σας.
Μην διστάσετε να δοκιμάσετε πολλούς τύπους κρανών από διάφορες εταιρείες. Όπως και στα… παπούτσια, ακόμα και αν το μέγεθος είναι σωστό, κάποιες φόρμες μπορεί να σας ταιριάζουν καλύτερα από άλλες.
Ο μύθος της «ημερομηνία λήξης» – Τι πραγματικά ισχύει
Είναι μια διαδεδομένη παρανόηση, που θέλει τα κράνη να έχουν «ημερομηνία λήξης». Στην πραγματικότητα δεν ισχύει, τουλάχιστον όχι με την έννοια που το αντιλαμβάνεται ο περισσότερος κόσμος. Δεν υπάρχει αναγραφόμενη ημερομηνία λήξης στα κράνη σαν τα γάλατα ή τα γιαούρτια.
Αυτό που ισχύει, είναι ότι τα κράνη με τον καιρό, τις αυξομειώσεις θερμοκρασίας και την προφανή έκθεση τους στο περιβάλλον, χάνουν μέρος των ιδιοτήτων τους και αυτό αφορά κυρίως το αφρώδες υλικό στο εσωτερικό τους (EPS) αλλά και το κέλυφος.
To πότε «λήγει» ή αρχίζει να χάνει μέρος των προστατευτικών του ιδιοτήτων ένα κράνος είναι σχετικό και, όπως είδαμε, πολυπαραγοντικό θέμα. Η οδηγία που δίνουν οι περισσότεροι κατασκευαστές είναι ότι μετά από 5 έτη χρήσης το κράνος θα πρέπει να αντικαθίσταται.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και αν δεν έχουν συμπληρωθεί τα 5 αυτά έτη και το κράνος έχει χαλαρώσει πολύ στην εφαρμογή του, έχει παρουσιάσει ρωγμές στο κέλυφος του ή –και αυτό είναι πολύ σημαντικό- έχει «βγάλει τα λεφτά του» ακόμα και σε ένα ήπιο ατύχημα όπου υπήρξε μικρή επαφή του κράνους με άλλο όχημα ή την άσφαλτο, θα πρέπει να αλλαχθεί.
Το τελευταίο είναι απαράβατος κανόνας, ακόμα και αν το κράνος έχει μικρές επιφανειακές γρατζουνιές στο κέλυφος. Στο εσωτερικό του, το αφρώδες έχει συμπιεστεί και αυτό σημαίνει ότι σε ένα άλλο ατύχημα δεν θα προσφέρει προστασία.
