Πως ο τετραγωνισμός ελαστικών υποβαθμίζει την οδική συμπεριφορά και γιατί επιβάλλεται αντικατάσταση, ακόμη κι αν το πέλμα δεν έχει τελειώσει
…και έρχεται μια μέρα που το συνειδητοποιείς πλήρως. Το δίτροχο σου «κάτι έχει», δεν είναι πρόθυμο και ευέλικτό όπως το γνώριζες ενώ η αίσθηση του είναι ασαφής και αισθάνεσαι ανασφάλεια.
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να τσεκάρεις σε αυτές τις περιπτώσεις είναι τα ελαστικά και τις πιέσεις τους. Αν ωστόσο ακόμα και μετά την πλήρωση τους η αίσθηση παραμένει, τότε είναι πολύ πιθανό τα λάστιχα στου να έχουν «τετραγωνίσει», μια μορφή φθοράς που προκύπτει από τη χρήση και επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά του οχήματος.
Τι είναι o τετραγωνισμός ελαστικών
Τα ελαστικά σχεδιάζονται με καμπύλο προφίλ, την λεγόμενη «κορώνα», σε σχήμα U, ώστε να εξασφαλίζεται ομαλή μετάβαση στις κλίσεις και αρκετή επιφάνεια ελαστικού σε επαφή με τον δρόμο.
Όταν όμως η φθορά συγκεντρώνεται κυρίως στο κέντρο, το προφίλ αλλοιώνεται και δημιουργείται μια επίπεδη ζώνη στο κέντρο. Το αποτέλεσμα είναι το ελαστικό να χάνει τη φυσική του καμπυλότητα και να αποκτά ένα πιο «τετραγωνισμένο» σχήμα.
O τετραγωνισμός ελαστικών εμφανίζεται κυρίως στο πίσω λάστιχο, καθώς αυτό δέχεται το μεγαλύτερο φορτίο. Είναι επίσης «ύπουλο» με την έννοια του ότι ο αναβάτης προσαρμόζεται σταδιακά στις μικρές μεταβολές της οδικής συμπεριφοράς, μέχρι που ο «τετραγωνισμός» να είναι τέτοιος, που πλέον τα αποτελέσματα του να είναι έκδηλα στην οδήγηση.
Γιατί εμφανίζεται
Η βασική αιτία είναι η χρήση σε ευθείες διαδρομές. Σε αστικό περιβάλλον ή σε μετακινήσεις με σταθερή ταχύτητα σε περιαστικές διαδρομές και λεωφόρους, το ελαστικό καταπονείται σχεδόν αποκλειστικά στο κέντρο του.
Σε μοτοσυκλέτες αυτό συνδέεται συχνά με commuting ή ταξίδι σε εθνική οδό, ενώ στα scooter είναι ακόμη πιο έντονο λόγω της καθημερινής χρήσης σε πόλη και της περιορισμένης κλίσης στις στροφές.
Παράγοντες που επιταχύνουν το φαινόμενο είναι το βάρος, η πίεση των ελαστικών και το στυλ οδήγησης.
Πώς επηρεάζει την οδήγηση
Η αλλαγή στο σχήμα του ελαστικού έχει άμεσες συνέπειες. Η μοτοσυκλέτα ή το scooter δεν γέρνει πλέον προοδευτικά, αλλά παρουσιάζει ένα «σκαλοπάτι» κατά τη μετάβαση από την ευθεία στη στροφή.
Αυτό μεταφράζεται σε λιγότερη ακρίβεια, μειωμένη αίσθηση και πιο απότομη συμπεριφορά. Σε χαμηλές ταχύτητες μπορεί να γίνει ενοχλητικό, ενώ σε πιο απαιτητική οδήγηση επηρεάζει την εμπιστοσύνη του αναβάτη.
Το τετραγώνισμα δεν είναι απαραίτητα επικίνδυνο στα πρώτα στάδια, όμως όσο εξελίσσεται αλλάζει αισθητά την οδική συμπεριφορά. Σε προχωρημένη φάση, ακόμη κι αν το πέλμα δεν έχει φτάσει στο όριο φθοράς, το ελαστικό ουσιαστικά έχει απωλέσει τα χαρακτηριστικά του.
Γι’ αυτό και αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους αντικατάστασης, ανεξάρτητα από τα χιλιόμετρα.
Μπορεί να αποφευχθεί;
Δεν μπορεί να εξαλειφθεί πλήρως, ειδικά σε καθημερινή χρήση, αλλά μπορεί να περιοριστεί. Η οδήγηση με… ποικιλία, συμπεριλαμβανομένων διαδρομών με στροφές, η σωστή πίεση και η επιλογή κατάλληλου τύπου ελαστικού βοηθούν στη πιο ομοιόμορφη φθορά.
Οι κατασκευαστές προσφέρουν ελαστικά τα οποία φέρουν γόμες διαφορετικών ιδιοτήτων, δηλαδή ανθεκτικότερες στην φθορά στο κέντρο και πιο μαλακές στα άκρα, για πρόσφυση, προκειμένου να περιορίσουν το φαινόμενο
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα φυσιολογικό φαινόμενο που αφορά τόσο τις μοτοσυκλέτες όσο και τα scooter και αποτελεί ένδειξη ότι το ελαστικό έχει αρχίσει να φθείρεται με τρόπο που επηρεάζει τη λειτουργία του.
Τα σημάδια που δείχνουν «τετραγώνισμα»
- Απροθυμία στις αλλαγές κατεύθυνσης
Το δίτροχο αντιδρά πιο αργά στις εντολές του αναβάτη και δεν αλλάζει πορεία με την ίδια ευκολία όπως πριν.
- Μεγαλύτερη προσπάθεια για να πάρει κλίση
Απαιτείται περισσότερη δύναμη στο τιμόνι για να γείρει, ειδικά στην αρχική φάση της στροφής.
- «Σκαλοπάτι» στη μετάβαση από ευθεία σε κλίση
Η είσοδος στη στροφή δεν είναι προοδευτική, αλλά γίνεται πιο απότομα, σαν να «πέφτει» το όχημα μετά από ένα σημείο.
- Ασαφής κύλιση στην ευθεία
Σε σταθερή πορεία, μπορεί να εμφανίζεται μια ελαφρώς ασταθής ή «νευρική» αίσθηση, ιδιαίτερα σε υψηλότερες ταχύτητες.
- Ανομοιόμορφη φθορά στο πέλμα
Οπτικά, το ελαστικό εμφανίζει επίπεδη επιφάνεια στο κέντρο και πιο «άθικτους» ώμους, αλλοιώνοντας το κανονικό στρογγυλό προφίλ του.
