Το «όπλο» των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών που οι Κινέζοι δεν μπορούν να αναπαράξουν, υπάρχει ήδη, στο ιστορικό αρχείο τους
Στην κούρσα της ηλεκτροκίνησης, το αφήγημα των τελευταίων ετών φαντάζει σχεδόν προδιαγεγραμμένο. Οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν επιβάλει έναν καταιγιστικό ρυθμό: ταχύτατες γραμμές παραγωγής, αχτύπητες τιμές, προηγμένες μπαταρίες και λογισμικό που θυμίζει smartphone σε τροχούς. Απέναντί τους, οι «παραδοσιακοί» Ευρωπαίοι κατασκευαστές (και όχι μόνο) δείχνουν να δυσκολεύονται, εγκλωβισμένοι στη μετάβαση από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης —το πεδίο όπου για έναν αιώνα κυριαρχούσαν— στη νέα, «ψηφιακή» εποχή.
Η αντίδραση τους ήταν αρχικά σπασμωδική και άτσαλη, κυρίως λόγω του αρτηριοσκληρωτισμού και τις αδυναμίας προσαρμογής στις νέες καταστάσεις. Έχασαν έδαφος στην κούρσα, δεδομένου του ότι υπήρξε κοινή αφετηρία για όλους τους και οι ευρωπαίοι βάλθηκαν να τους «κυνηγούν» προσπαθώντας να τους χτυπήσουν σε πεδία όπου ήδη ήταν μπροστά από αυτούς.
Κι όμως, οι Ευρωπαίοι κρατούν στα χέρια τους ένα κρυφό όπλο. Ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που δεν μπορεί να αγοραστεί με κανένα επενδυτικό κεφάλαιο και δεν αντιγράφεται σε κανένα υπερσύγχρονο εργαστήριο: την ιστορική μνήμη και τη σχεδιαστική τους κληρονομιά.
Η παγίδα της ομογενοποίησης και η διαφοροποίηση
Τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα (EVs) πάσχουν από ένα δομικό πρόβλημα: την ομογενοποίηση. Χωρίς τον χαρακτήρα, τον ήχο ή τη μηχανολογική ιδιοσυγκρασία ενός θερμικού κινητήρα, τα περισσότερα ηλεκτρικά τείνουν να μοιάζουν μεταξύ τους. Η αεροδυναμική επιβάλλει παρόμοιες σιλουέτες, ενώ το εσωτερικό τους αλλά και γενικότερα η σχεδίαση τους, είναι εγκλωβισμένη στο να επικοινωνεί φουτουρισμό.
Όταν ένα προϊόν μετατρέπεται λοιπόν σε ένα απλό «ψηφιακό gadget σε τροχούς», ο καταναλωτής επιλέγει με βάση την τιμή και τα τεχνικά χαρακτηριστικά. Και σε αυτό το πεδίο, η Κίνα έχει το πάνω χέρι.
Ωστόσο, όπως έχει πολλές φορές έχει επιβεβαιωθεί σε consumer προϊόντα, υπάρχει δυνατότητα διαφοροποίησης και αυτό είναι το design. Η διαφορετική σχεδιαστική γλώσσα είναι εκ των πραγμάτων ένα τρόπος για να ξεχωρίσεις, πόσο μάλλον όταν αυτή εμπνέεται από κάτι που έχει εντυπωθεί στη συλλογική μνήμη ως κλασικό.
Οι αγοραστές EV σαφώς και εξετάζουν πρακτικά και οικονομοτεχνικά στοιχεία πριν προχωρήσουν σε μια αγορά, όμως κανείς δεν θα έλεγε όχι αν μέσα στο «πακέτο» συμπεριλαμβανόταν και λίγο «παραμύθι», ιστορικές αναφορές και η αίσθηση σύνδεσης με κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Γιατί ανάμεσα σε αυτονομίες, εγγυήσεις και χημείες μπαταριών, αρκετοί είναι αυτοί που θα ψάξουν και ταυτότητα, μια «δήλωση» που θα αντανακλάται από την επιλογή τους.
Το μάθημα από τους δύο τροχούς
Στον κόσμο των μοτοσυκλετών έχει συμβεί κάτι παρόμοιο. Όχι αντίστοιχο, ανάλογο: όταν οι ιαπωνικές και ευρωπαϊκές εταιρείες έφτασαν την τεχνολογία, την ιπποδύναμη και τα ηλεκτρονικά βοηθήματα σε εξωφρενικά επίπεδα, το κοινό κουράστηκε από την υπερβολή. Οι επιδόσεις η εξειδίκευση και η απόλυτη οδηγική συμπεριφορά, είχαν προ πολλού ξεπεράσει τις δυνατότητες των μέσων οδηγών και των δημόσιων δρόμων.
Κάπου σε αυτή την ξέφρενη πορεία, χάθηκε ο πυρήνας της αίσθησης από την μοτοσυκλέτα, ο ήχος και η αίσθηση του μοτέρ και τελικά η έννοια της βόλτας
Η απάντηση της αγοράς ήταν η εκρηκτική άνοδος των neo-retro μοτοσυκλετών που πόνταραν στην ταυτότητα στο στιλ και συναίσθημα, συνδυασμένα με σύγχρονη αξιοπιστία. Οι αναβάτες δεν ήθελαν απλώς ένα γρήγορο μέσο, ήθελαν μια προέκταση της προσωπικότητάς τους και ο τρόπος ήταν η επιστροφή στις ρίζες και οι κλασικές φόρμες.
Νεορετρό design: Η ευρωπαϊκή αντεπίθεση
Στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, το νεορετρό design μπορεί λοιπόν να αποτελέσει μια ουσιαστική στρατηγική επιβίωσης για την Ευρώπη.
Υπάρχουν ήδη ενδείξεις και κάποια πρώτα, διστακτικά αλλά ανιχνευτικά βήματα. Το Renault 5 εκθειάστηκε μεταξύ άλλων και για τις «νοσταλγικές» γραμμές του, μάζι με το Renault 4. Πρόκειται για αυτοκίνητα που δεν ανταγωνίζονται τα κινεζικά μοντέλα μόνο στα specs αλλά ξυπνούν αναμνήσεις και προσφέρουν ένα ξεχωριστό χαρακτήρα, που μπορεί να αποτελέσει πόλο έλξης για πολλούς.
Σκεφτείτε τη δυναμική που θα είχε η επικαιροποιημένη και προσαρμοσμένη στο σήμερα αναπαραγωγή της φόρμας από αυτοκίνητα, όπως τα τα Citroën 2CV και DS, BMW 2002, FIAT 127 και πόσα άλλα.
Γιατί οι Κινέζοι δεν μπορούν να ακολουθήσουν
Οι κινεζικές εταιρείες μπορούν να χτίσουν γιγαντιαία εργοστάσια μέσα σε λίγους μήνες και να αναπτύξουν λογισμικό με ταχύτητες ρεκόρ. Όμως, δεν έχουν παρελθόν στην αυτοκίνηση, τουλάχιστον όχι κάποιο με το οποίο η δύση να είναι εξοικειωμένη.
Η BYD ή η XPeng για παράδειγμα δεν διαθέτουν εμβληματικές φόρμες στο αρχείο τους, είναι τώρα που χτίζουν τον θρύλο τους, ο οποίοος θα αποτιμηθεί σε πολλά χρόνια από σήμερα.
Ο μόνος τρόπος για να αγγίξουν αυτό το πεδίο είναι να εξαγοράσουν ιστορικά ευρωπαϊκά σήματα η να χρησιμοποιήσουν κάποια από αυτά τα οποία ήδη έχουν. Σκεφτείτε ένα Volvo Amazon Coupe ΕV… Ωστόσο, αυτό αφορά λίγες σινικές εταιρείες.
Το σίγουρο είναι ότι οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές, δεν χρειάζεται να παίξουν το παιχνίδι των Κινέζων με τους δικούς τους όρους. Η τεχνολογική υπεροχή μπορεί να αλλάζει χέρια γρήγορα, αλλά η ιστορία και το ντιζάιν δεν μεταβιβάζονται και πάνω σε αυτό το δόγμα μπορεί να βασιστεί η «αντεπίθεση» τους, συνοδευόμενη σε κάθε περίπτωση με εξέλιξη της τεχνολογίας.
Ξεκλειδώνοντας τα αρχεία τους και προσαρμόζοντας τις θρυλικές φόρμες του παρελθόντος στο σήμερα, οι παραδοσιακοί κατασκευαστές μπορούν να προσφέρουν αυτό που λείπει προς το παρόν από την ηλεκτροκίνηση: ψυχή.
