Οριστικό τέλος στις ελλείψεις και στις καθυστερήσεις έκδοσης πινακίδων κυκλοφορίας επιχειρεί να βάλει το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, δημιουργώντας ένα νέο, πλήρως ψηφιακό σύστημα παραγγελίας και κατασκευής.
Η έκδοση νέων πινακίδων κυκλοφορίας, αλλά και η αντικατάστασή τους σε περίπτωση φθοράς, κλοπής ή απώλειας, αναμένεται να αλλάξει ριζικά μέσα στο επόμενο διάστημα. Η νομοθετική παρέμβαση που προωθείται αντικαθιστά το υφιστάμενο συγκεντρωτικό μοντέλο προμήθειας με μία ανοικτή ψηφιακή πλατφόρμα, στην οποία θα συμμετέχουν πιστοποιημένοι κατασκευαστές. Στόχος είναι να περιοριστεί η γραφειοκρατία, να επιταχυνθεί η διαδικασία έκδοσης και να αποφευχθούν οι ελλείψεις που έχουν προκαλέσει κατά καιρούς προβλήματα στις ταξινομήσεις καινούργιων και μεταχειρισμένων αυτοκινήτων.
Γιατί παρουσιάζονται ελλείψεις στις πινακίδες;
Το πρόβλημα της εξάντλησης των αποθεμάτων έχει εμφανιστεί ξανά τους τελευταίους μήνες σε διάφορες περιοχές της χώρας. Προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις, οι αρμόδιες υπηρεσίες προχώρησαν ακόμη και σε ανακατανομή πινακίδων μεταξύ των Περιφερειών. Οι ελλείψεις δεν αποτελούν καινούργιο φαινόμενο. Το σημερινό σύστημα βασίζεται σε μεγάλους, κεντρικούς διαγωνισμούς, μέσω των οποίων ανατίθεται η παραγωγή σε έναν ή σε ελάχιστους προμηθευτές. Όταν ένας διαγωνισμός καθυστερεί, ακυρώνεται ή προσβάλλεται, η τροφοδοσία της αγοράς μπορεί να διακοπεί. Ανάλογο πρόβλημα προέκυψε μετά την ακύρωση διεθνούς διαγωνισμού προμήθειας από το Ελεγκτικό Συνέδριο τον Μάρτιο του 2026. Τότε χρειάστηκε να δοθεί προσωρινή λύση μέσω απευθείας διαπραγμάτευσης, προκειμένου να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες. Μετά την ακύρωση και νεότερου διαγωνισμού, το υπουργείο ξεκίνησε τη διαδικασία που προβλέπεται από τη νομοθεσία για την κάλυψη των τρεχουσών ελλείψεων. Παράλληλα, όμως, προωθείται η συνολική αλλαγή του συστήματος, ώστε το ίδιο πρόβλημα να μην επαναλαμβάνεται κάθε λίγα χρόνια.
Πώς θα γίνεται η ηλεκτρονική παραγγελία πινακίδων;
Η βασική αλλαγή είναι ότι η διαδικασία θα μεταφερθεί σε μία κεντρική και αυτοματοποιημένη ψηφιακή πλατφόρμα. Μέσα από αυτή θα μπορεί να υποβάλλεται αίτημα τόσο για πινακίδες νέας ταξινόμησης όσο και για αντικατάσταση των υφιστάμενων.
- Ο ιδιοκτήτης του οχήματος ή ο εξουσιοδοτημένος διεκπεραιωτής θα καταχωρίζει ηλεκτρονικά το αίτημα και τα απαραίτητα στοιχεία. Η διαδικασία θα αφορά περιπτώσεις φθοράς, κλοπής ή απώλειας, αλλά και την πρώτη χορήγηση αριθμού κυκλοφορίας σε ένα όχημα.
- Στη συνέχεια, το σύστημα θα διασυνδέεται με το e-Παράβολο και το σύστημα ΔΙΑΣ, ώστε το κόστος κατασκευής και τα τέλη υπέρ του Δημοσίου να πληρώνονται ηλεκτρονικά. Η πληρωμή θα ταυτοποιείται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση ξεχωριστού αποδεικτικού.
- Αφού ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι, θα δημιουργείται μία μοναδική ψηφιακή εντολή παραγωγής. Η εντολή θα αποστέλλεται απευθείας σε πιστοποιημένο κατασκευαστή, ο οποίος θα αναλαμβάνει την κατασκευή της πινακίδας σύμφωνα με τις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές.
Δημιουργείται Μητρώο Κατασκευαστών Πινακίδων
Η σημαντικότερη αλλαγή του νέου πλαισίου είναι η δημιουργία ενός ειδικού Μητρώου Κατασκευαστών Πινακίδων. Με αυτόν τον τρόπο, η παραγωγή δεν θα εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από έναν μεγάλο κεντρικό διαγωνισμό και από έναν ή δύο προμηθευτές. Το μητρώο θα είναι ανοικτό, χωρίς συγκεκριμένο ανώτατο αριθμό επιχειρήσεων που θα μπορούν να συμμετέχουν. Δικαίωμα εγγραφής θα έχει κάθε νομικό πρόσωπο που διαθέτει τον απαιτούμενο μηχανολογικό εξοπλισμό, πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές ασφαλείας και καταθέτει την προβλεπόμενη εγγυητική επιστολή. Έτσι, σε περιόδους αυξημένων ταξινομήσεων, περισσότεροι πιστοποιημένοι κατασκευαστές θα μπορούν να αναλάβουν άμεσα την παραγωγή. Θεωρητικά, αυτό θα επιτρέψει στο σύστημα να προσαρμόζεται γρηγορότερα στη ζήτηση και να αποτρέπει την εξάντληση των αποθεμάτων.
Ποιος θα ελέγχει τα δικαιολογητικά;
Η διαδικασία δεν θα πραγματοποιείται χωρίς κρατικό έλεγχο. Οι Διευθύνσεις Μεταφορών των Περιφερειών θα εξακολουθήσουν να ελέγχουν τα δικαιολογητικά, να ταυτοποιούν το όχημα και να εγκρίνουν την ταξινόμηση ή την αντικατάσταση των πινακίδων. Η ψηφιακή πλατφόρμα θα λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος, συνδεδεμένος σε πραγματικό χρόνο με τις αρμόδιες δημόσιες και τραπεζικές υπηρεσίες. Μέσω της διασύνδεσης με την ΑΑΔΕ και το κεντρικό Μητρώο Οχημάτων θα διασταυρώνονται τα φορολογικά στοιχεία, η καταβολή των απαιτούμενων τελών και η νόμιμη κατάσταση του οχήματος. Η ταυτοποίηση του πολίτη και η έκδοση των σχετικών ψηφιακών βεβαιώσεων θα πραγματοποιούνται μέσω του gov.gr. Αυτό σημαίνει ότι αρκετές από τις διαδικασίες που σήμερα απαιτούν φυσική παρουσία και ανταλλαγή εγγράφων θα μπορούν να ολοκληρώνονται ηλεκτρονικά.
Θα μπορούμε να επιλέγουμε αριθμό κυκλοφορίας;
Στο νέο πλαίσιο προβλέπονται ειδικά παράβολα για την επιλογή αριθμού κυκλοφορίας, με διαφορετικές κατηγορίες ανάλογα με τον τύπο και τον συνδυασμό της πινακίδας. Οι ακριβείς διαθέσιμες επιλογές, οι κατηγορίες αριθμών και το ύψος των παραβόλων δεν έχουν ακόμη εξειδικευτεί. Ωστόσο, τα ποσά θα αποτελούν έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού και θα καταλήγουν σε ξεχωριστό λογαριασμό εσόδων του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Τα έσοδα θα χρησιμοποιούνται για την κάλυψη του κόστους κατασκευής και διαχείρισης των πινακίδων, αλλά και για τη συντήρηση και την τεχνολογική αναβάθμιση της ψηφιακής πλατφόρμας. Παράλληλα, το σύστημα θα πραγματοποιεί αυτοματοποιημένη εκκαθάριση, ώστε το προκαθορισμένο κόστος παραγωγής να αποδίδεται άμεσα στους πιστοποιημένους κατασκευαστές.
Αυστηρές κυρώσεις για τους κατασκευαστές
Το άνοιγμα της αγοράς σε περισσότερους κατασκευαστές θα συνοδεύεται από συγκεκριμένους ελέγχους. Η ρύθμιση προβλέπει αυστηρές διοικητικές κυρώσεις για όσους παραβιάζουν τις τεχνικές προδιαγραφές, τις απαιτήσεις ασφαλείας ή τις προβλεπόμενες προθεσμίες παράδοσης. Οι πινακίδες κυκλοφορίας αποτελούν επίσημα κρατικά στοιχεία ταυτοποίησης ενός οχήματος και, επομένως, η παραγωγή τους δεν θα μπορεί να γίνεται από οποιοδήποτε κατάστημα ή εργαστήριο. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένες στο ειδικό μητρώο και να ακολουθούν όλες τις προδιαγραφές που θα ορίσει το υπουργείο.
Τι αλλάζει άμεσα για τους οδηγούς;
Μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη της πλατφόρμας και να τεθεί σε πλήρη λειτουργία το νέο σύστημα, η έκδοση πινακίδων θα συνεχίσει να πραγματοποιείται με το υφιστάμενο καθεστώς. Θα υπάρξει ειδική μεταβατική περίοδος, ώστε να μη δημιουργηθεί κενό στην αγορά και να συνεχιστούν κανονικά οι ταξινομήσεις οχημάτων. Επομένως, προς το παρόν οι οδηγοί ακολουθούν την ίδια διαδικασία που ισχύει σήμερα μέσω των αρμόδιων Διευθύνσεων Μεταφορών. Όταν ενεργοποιηθεί το νέο σύστημα, η μεγαλύτερη διαφορά για τον πολίτη θα είναι η δυνατότητα ψηφιακής υποβολής του αιτήματος, ηλεκτρονικής πληρωμής και αυτόματης διαβίβασης της εντολής κατασκευής. Το βασικό ζητούμενο, πάντως, είναι να υπάρχουν διαθέσιμες πινακίδες όταν χρειάζονται, χωρίς οι ταξινομήσεις και οι αντικαταστάσεις να εξαρτώνται από την πορεία ενός πολυετούς κεντρικού διαγωνισμού.
