Μια συνηθισμένη καλοκαιρινή επιλογή μπορεί να προκαλέσει απορίες, καθώς ο ΚΟΚ δεν αναφέρει συγκεκριμένο τύπο υποδήματος για την οδήγηση.
Μετά το μπάνιο στη θάλασσα, αρκετοί οδηγοί μπαίνουν στο αυτοκίνητο ξυπόλυτοι ή φορώντας σαγιονάρες. Η απάντηση στο ερώτημα αν αυτό επιτρέπεται δεν είναι ένα απόλυτο «ναι» ή «όχι», καθώς ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν απαγορεύει ρητά την οδήγηση χωρίς παπούτσια. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο οδηγός είναι σε κάθε περίπτωση καλυμμένος. Το βασικό κριτήριο του ΚΟΚ δεν είναι τι φορά στα πόδια του, αλλά αν μπορεί να ελέγχει πλήρως το όχημα και να πραγματοποιεί χωρίς περιορισμό όλους τους απαραίτητους χειρισμούς.
Τι προβλέπει ο νέος ΚΟΚ
Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 17 του ισχύοντος ΚΟΚ, ο οδηγός πρέπει να βρίσκεται σε κατάλληλη κατάσταση για να οδηγεί, να είναι σε θέση να ελέγχει το όχημά του και να έχει πλήρη ελευθερία κινήσεων, ώστε να εκτελεί ανεμπόδιστα τους αναγκαίους χειρισμούς. Πουθενά στο συγκεκριμένο άρθρο δεν αναφέρεται ότι είναι υποχρεωμένος να φορά παπούτσια ή ότι απαγορεύεται να οδηγεί ξυπόλυτος. Επομένως, η οδήγηση με γυμνά πόδια δεν αποτελεί αυτοτελή παράβαση. Δεν μπορεί, δηλαδή, να επιβληθεί πρόστιμο αποκλειστικά και μόνο επειδή ο οδηγός δεν φορά παπούτσια. Το ζήτημα αλλάζει εάν διαπιστωθεί ότι η συγκεκριμένη επιλογή επηρεάζει την ικανότητά του να χειρίζεται σωστά τα πεντάλ. Για παράδειγμα, εάν το πόδι γλιστρήσει από το φρένο, εάν ο οδηγός δυσκολεύεται να ασκήσει την απαιτούμενη πίεση ή εάν εξαιτίας πόνου αντιδράσει καθυστερημένα, μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν είχε τον απαιτούμενο έλεγχο του αυτοκινήτου.
Μπορεί τελικά να επιβληθεί πρόστιμο;
Ναι, αλλά όχι αυτόματα επειδή ο οδηγός είναι ξυπόλυτος. Η παράβαση μπορεί να βεβαιωθεί εφόσον το αρμόδιο όργανο κρίνει ότι ο τρόπος οδήγησης ή η κατάσταση του οδηγού δεν του επέτρεπαν να πραγματοποιεί με ασφάλεια τους απαραίτητους χειρισμούς. Οι παραβάσεις της σχετικής διάταξης του άρθρου 17 κατατάσσονται στην κατηγορία Ε3-Β. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον βεβαιωθεί παράβαση επειδή ο οδηγός δεν είχε πλήρη έλεγχο ή ελευθερία κινήσεων, προβλέπεται:
- Πρόστιμο 350 ευρώ
- Αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες
- Αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες
Πρόκειται, επομένως, για αυστηρές κυρώσεις. Χρειάζεται, ωστόσο, να γίνει σαφής η διαφορά: το πρόστιμο δεν επιβάλλεται για την έλλειψη παπουτσιών αυτή καθαυτή, αλλά για την αδυναμία ασφαλούς ελέγχου του οχήματος, εφόσον αυτή διαπιστωθεί.
Ξυπόλυτος ή με σαγιονάρες;
Παρότι η ξυπόλυτη οδήγηση δεν απαγορεύεται ρητά, ούτε οι σαγιονάρες αναφέρονται ονομαστικά στον ΚΟΚ. Στην πράξη, όμως, τα χαλαρά υποδήματα μπορεί να δημιουργήσουν ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο. Μια σαγιονάρα μπορεί να γλιστρήσει από το πόδι, να διπλώσει κάτω από το πέλμα ή να σφηνώσει ανάμεσα στα πεντάλ. Αν αυτό συμβεί σε μια ξαφνική ανάγκη για δυνατό φρενάρισμα, ακόμη και ένα δευτερόλεπτο καθυστέρησης μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμο. Αντίστοιχα προβλήματα μπορούν να προκαλέσουν τα ψηλοτάκουνα, τα βαριά παπούτσια με πολύ χοντρή σόλα, αλλά και οποιοδήποτε υπόδημα δεν συγκρατείται σταθερά στο πόδι. Ο ΚΟΚ δεν διαχωρίζει τις συγκεκριμένες περιπτώσεις. Σε όλες εφαρμόζεται η ίδια βασική αρχή: ο οδηγός πρέπει να μπορεί να χειρίζεται άμεσα και με ακρίβεια το γκάζι, το φρένο και, όπου υπάρχει, τον συμπλέκτη.
Γιατί δεν είναι καλή ιδέα η ξυπόλυτη οδήγηση
Χωρίς παπούτσι, η πίεση που απαιτείται για ένα δυνατό φρενάρισμα μπορεί να προκαλέσει πόνο στο πέλμα, με αποτέλεσμα ο οδηγός ενστικτωδώς να μειώσει τη δύναμη που ασκεί. Παράλληλα, ένα βρεγμένο ή ιδρωμένο πόδι μπορεί να γλιστρήσει ευκολότερα από το πεντάλ. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος να βρίσκεται στο δάπεδο κάποιο μικρό αντικείμενο, άμμος ή πετραδάκι που θα αποσπάσει στιγμιαία την προσοχή του οδηγού. Σε περίπτωση σύγκρουσης, τέλος, τα γυμνά πόδια είναι περισσότερο εκτεθειμένα σε τραυματισμούς από σπασμένα πλαστικά, γυαλιά ή παραμορφωμένα μεταλλικά τμήματα. Η ασφαλέστερη λύση είναι ένα κλειστό, ελαφρύ και σταθερό παπούτσι, με επίπεδη σόλα και καλή αίσθηση των πεντάλ. Όποιος πηγαίνει στην παραλία με σαγιονάρες μπορεί απλώς να έχει στο αυτοκίνητο ένα δεύτερο ζευγάρι αποκλειστικά για την οδήγηση.
Τι πρέπει να θυμάσαι
Η οδήγηση ξυπόλυτος δεν απαγορεύεται ρητά από τον ΚΟΚ και δεν συνεπάγεται από μόνη της πρόστιμο. Αν, όμως, η απουσία κατάλληλου υποδήματος περιορίζει τον έλεγχο του αυτοκινήτου ή συμβάλει σε επικίνδυνο χειρισμό, ο οδηγός μπορεί να τιμωρηθεί βάσει του άρθρου 17. Με απλά λόγια, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν επιτρέπεται να οδηγείς ξυπόλυτος, αλλά αν μπορείς να πατήσεις άμεσα, σωστά και με όλη την απαιτούμενη δύναμη τα πεντάλ. Και επειδή αυτό μπορεί να χρειαστεί χωρίς καμία προειδοποίηση, ένα κατάλληλο ζευγάρι παπούτσια παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή.
