Όταν το αυτοκίνητο ταξιδεύει με τέσσερις ή πέντε επιβάτες, αποσκευές μέχρι την οροφή και ίσως μία μπαγκαζιέρα, η πίεση στα λάστιχα δεν πρέπει απαραίτητα να παραμένει ίδια με εκείνη που χρησιμοποιούμε στις καθημερινές μετακινήσεις.
Οι περισσότεροι οδηγοί ελέγχουν λάδια, ψυκτικό υγρό και καύσιμο πριν από ένα μεγάλο ταξίδι, όμως συχνά ξεχνούν ένα από τα σημαντικότερα σημεία του αυτοκινήτου: την πίεση στα λάστιχα. Ακόμη και όταν πραγματοποιείται κάποιος έλεγχος, αρκετοί απλώς επαναφέρουν τα λάστιχα στην πίεση που χρησιμοποιούν όλο τον χρόνο, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη ότι το όχημα πλέον μεταφέρει πολύ μεγαλύτερο βάρος. Η σωστή πίεση δεν είναι ίδια για όλα τα αυτοκίνητα, ούτε παραμένει υποχρεωτικά σταθερή ανεξάρτητα από το φορτίο. Πολλοί κατασκευαστές δίνουν δύο διαφορετικές τιμές: μία για κανονική χρήση με λίγους επιβάτες και μία υψηλότερη για πλήρες φορτίο.
Γιατί χρειάζεται περισσότερη πίεση όταν φορτώνουμε το αυτοκίνητο;
Με τέσσερις ή πέντε επιβάτες και γεμάτο πορτμπαγκάζ, το συνολικό βάρος του αυτοκινήτου μπορεί να αυξηθεί κατά αρκετές εκατοντάδες κιλά. Το πρόσθετο φορτίο καταπονεί περισσότερο τα λάστιχα, τα οποία παραμορφώνονται σε μεγαλύτερο βαθμό στο σημείο επαφής τους με τον δρόμο. Η αύξηση της πίεσης, ακριβώς στην τιμή που προβλέπει ο κατασκευαστής για πλήρες φορτίο, βοηθά το ελαστικό να διατηρήσει το σωστό σχήμα του και να υποστηρίξει το επιπλέον βάρος. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να προσθέσουμε αέρα «με το μάτι» ή να επιλέξουμε μία αυθαίρετη τιμή. Ακολουθούμε αποκλειστικά τις προδιαγραφές του συγκεκριμένου αυτοκινήτου, της διάστασης των ελαστικών και του φορτίου. Σε αρκετά μοντέλα, η μεγαλύτερη αύξηση προβλέπεται στα πίσω λάστιχα, επειδή εκεί συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος του βάρους από τους πίσω επιβάτες και τις αποσκευές. Σε άλλα αυτοκίνητα μπορεί να απαιτείται αλλαγή και στους δύο άξονες. Οι ακριβείς τιμές διαφέρουν αισθητά από μοντέλο σε μοντέλο.
Πού βρίσκουμε την πίεση πλήρους φορτίου;
Οι σωστές πιέσεις βρίσκονται συνήθως σε ένα αυτοκόλλητο στην κολόνα ή στο πλαίσιο της πόρτας του οδηγού. Ανάλογα με το μοντέλο, το αυτοκόλλητο μπορεί επίσης να βρίσκεται στην τάπα του ρεζερβουάρ, στο ντουλαπάκι ή σε άλλο εμφανές σημείο του αμαξώματος. Οι ίδιες πληροφορίες αναγράφονται και στο εγχειρίδιο χρήσης του αυτοκινήτου. Συνήθως παρουσιάζονται με εικονίδια επιβατών και αποσκευών, ώστε να διαχωρίζεται εύκολα η πίεση καθημερινής χρήσης από εκείνη του πλήρους φορτίου. Είναι επίσης πιθανό να δίνονται διαφορετικές τιμές ανάλογα με τη διάσταση των τροχών ή την ταχύτητα του ταξιδιού. Για παράδειγμα, το αυτοκόλλητο μπορεί να δείχνει μία ρύθμιση για δύο ή τρεις επιβάτες χωρίς αποσκευές και μία δεύτερη για πέντε επιβάτες με γεμάτο χώρο αποσκευών. Δεν υπάρχει, επομένως, μία γενική πίεση πλήρους φορτίου που να ισχύει για όλα τα αυτοκίνητα.
Γιατί δεν ακολουθούμε την ένδειξη στο πλαϊνό του ελαστικού;
Στο πλαϊνό του ελαστικού υπάρχει συχνά η ένδειξη MAX PRESS, συνοδευόμενη από μία τιμή σε bar, kPa ή psi. Αυτή η ένδειξη δεν αποτελεί τη συνιστώμενη πίεση λειτουργίας για το αυτοκίνητό μας. Πρόκειται για τη μέγιστη πίεση που επιτρέπεται να δεχθεί το ελαστικό όταν είναι κρύο, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή του ελαστικού. Δεν λαμβάνει υπόψη το βάρος, την κατανομή φορτίου, τη γεωμετρία της ανάρτησης ή τις ρυθμίσεις του συγκεκριμένου αυτοκινήτου. Η σωστή τιμή καθορίζεται από τον κατασκευαστή του οχήματος και αναγράφεται στο σχετικό αυτοκόλλητο ή στο εγχειρίδιο. Η πίεση του πλαϊνού τοιχώματος αποτελεί ανώτατο τεχνικό όριο και όχι στόχο για καθημερινή χρήση.
Πότε μετράμε την πίεση;
Η μέτρηση πρέπει να γίνεται όταν τα λάστιχα είναι κρύα. Ιδανικά, ελέγχουμε την πίεση πριν ξεκινήσουμε ή αφού το αυτοκίνητο έχει παραμείνει σταθμευμένο για αρκετές ώρες. Κατά την οδήγηση, το ελαστικό παραμορφώνεται συνεχώς και θερμαίνεται. Καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία του αέρα στο εσωτερικό του, ανεβαίνει φυσιολογικά και η ένδειξη της πίεσης. Εάν μετρήσουμε αμέσως μετά από ένα μεγάλο ταξίδι, μπορεί να δούμε μεγαλύτερη τιμή από την πραγματική πίεση σε κρύα κατάσταση. Δεν πρέπει, επομένως, να αφαιρούμε αέρα από ένα ζεστό ελαστικό για να το επαναφέρουμε στην τιμή που αναγράφει το αυτοκόλλητο. Όταν κρυώσει, η πίεση θα μειωθεί και το ελαστικό μπορεί να καταλήξει υποφουσκωμένο. Όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή και πρέπει να χρησιμοποιηθεί πρατήριο που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα μακριά, είναι προτιμότερο να μετρήσουμε πρώτα την πίεση στο σπίτι με ένα αξιόπιστο μανόμετρο, να σημειώσουμε πόσο αέρα χρειάζεται κάθε τροχός και να προσθέσουμε την αντίστοιχη ποσότητα στο πρατήριο.
Τι συμβαίνει όταν η πίεση είναι χαμηλή;
Ένα υποφουσκωμένο ελαστικό παραμορφώνεται περισσότερο σε κάθε περιστροφή του. Με γεμάτο αυτοκίνητο, υψηλή εξωτερική θερμοκρασία και παρατεταμένη κίνηση στον αυτοκινητόδρομο, η καταπόνηση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Η υπερβολική παραμόρφωση αυξάνει τη θερμοκρασία του ελαστικού και μπορεί να προκαλέσει επιτάχυνση της φθοράς ή ακόμη και δομική βλάβη. Παράλληλα, αυξάνονται οι αντιστάσεις κύλισης, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη κατανάλωση καυσίμου ή ηλεκτρικής ενέργειας. Η χαμηλή πίεση μπορεί επίσης να επηρεάσει την ακρίβεια του τιμονιού, την ευστάθεια στις γρήγορες αλλαγές κατεύθυνσης και τη συμπεριφορά του αυτοκινήτου κατά το φρενάρισμα. Το πρόβλημα γίνεται πιο αισθητό όταν το όχημα είναι φορτωμένο, επειδή τα λάστιχα λειτουργούν ήδη υπό μεγαλύτερη πίεση φορτίου.
Και αν βάλουμε υπερβολικά πολύ αέρα;
Η υψηλότερη πίεση δεν είναι πάντα ασφαλέστερη. Εάν υπερβούμε τις τιμές του κατασκευαστή χωρίς λόγο, το ελαστικό μπορεί να γίνει πιο άκαμπτο και να μειωθεί η ικανότητά του να απορροφά τις ανωμαλίες του δρόμου. Το αυτοκίνητο μπορεί να εμφανίσει πιο απότομες αντιδράσεις, χαμηλότερη άνεση και μειωμένη πρόσφυση σε ορισμένες συνθήκες, καθώς μεταβάλλεται το αποτύπωμα του πέλματος στην άσφαλτο. Μακροπρόθεσμα, η λανθασμένη υπερπίεση μπορεί να οδηγήσει και σε ανομοιόμορφη φθορά, κυρίως στο κεντρικό τμήμα του πέλματος. Η πίεση πλήρους φορτίου δεν είναι, συνεπώς, η μέγιστη δυνατή πίεση. Είναι η συγκεκριμένη αυξημένη τιμή που έχει υπολογίσει ο κατασκευαστής για το αυτοκίνητο όταν μεταφέρει περισσότερους επιβάτες και αποσκευές.
Τι κάνουμε μετά το ταξίδι;
Όταν ολοκληρωθούν οι διακοπές και το αυτοκίνητο επιστρέψει στην καθημερινή χρήση, με έναν ή δύο επιβάτες και άδειο πορτμπαγκάζ, πρέπει να επαναφέρουμε τις πιέσεις στις τιμές κανονικού φορτίου, εφόσον αυτό προβλέπεται από τον κατασκευαστή. Δεν αφήνουμε μόνιμα τα λάστιχα στην υψηλότερη ρύθμιση μόνο και μόνο επειδή χρησιμοποιήθηκε στο ταξίδι. Και πάλι, η αλλαγή πρέπει να πραγματοποιείται με τα κρύα λάστιχα.
Ο έλεγχος που πρέπει να γίνει πριν από την αναχώρηση
Πριν φορτώσουμε το αυτοκίνητο, ελέγχουμε τις προβλεπόμενες πιέσεις για πλήρες φορτίο, ρυθμίζουμε και τους τέσσερις τροχούς όταν είναι κρύοι και εξετάζουμε οπτικά τα λάστιχα για κοψίματα, εξογκώματα, ξένα αντικείμενα ή υπερβολική φθορά. Ελέγχουμε επίσης τη ρεζέρβα, εφόσον υπάρχει, καθώς συχνά παραμένει για χρόνια χωρίς καμία συντήρηση. Αν το αυτοκίνητο διαθέτει κιτ επισκευής, επιβεβαιώνουμε ότι το στεγανοποιητικό υγρό δεν έχει λήξει και ότι ο συμπιεστής λειτουργεί. Η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά, αλλά είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν ακολουθεί πολύωρη οδήγηση με υψηλή ταχύτητα, καλοκαιρινή ζέστη και πλήρες φορτίο. Η σωστή πίεση βοηθά τα ελαστικά να λειτουργούν στο εύρος για το οποίο έχουν σχεδιαστεί, διατηρώντας πιο σταθερή τη συμπεριφορά του αυτοκινήτου, την κατανάλωση και τη θερμοκρασία λειτουργίας τους.
Τι κρατάμε;
- Με γεμάτο αυτοκίνητο ακολουθούμε τις πιέσεις πλήρους φορτίου που ορίζει ο κατασκευαστής.
- Τις βρίσκουμε στο αυτοκόλλητο της πόρτας του οδηγού, στην τάπα καυσίμου ή στο εγχειρίδιο χρήσης.
- Δεν χρησιμοποιούμε ως οδηγό τη μέγιστη πίεση που αναγράφεται στο πλαϊνό του ελαστικού.
- Μετράμε και ρυθμίζουμε την πίεση πάντα με κρύα ελαστικά, πριν από το ταξίδι.
