Τι προβλέπει ο ΚΟΚ για τα ηλεκτρικά πατίνια, ποια είναι τα όρια ηλικίας και ταχύτητας, πού επιτρέπεται η κυκλοφορία και τι ισχύει για τα ενοικιαζόμενα.
Τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν μπει για τα καλά στην καθημερινότητα των πόλεων, όμως η χρήση τους εξακολουθεί να συνοδεύεται από μεγάλη σύγχυση. Πολλοί τα αντιμετωπίζουν σαν παιχνίδι ή σαν ένα απλό μέσο βόλτας, ενώ στην πραγματικότητα ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας έχει συγκεκριμένους κανόνες για το πού κινούνται, ποιος μπορεί να τα οδηγεί, ποια ταχύτητα επιτρέπεται και τι υποχρεώσεις έχει ο χρήστης.
Το θέμα έχει έρθει ξανά στην επικαιρότητα μετά τα πρόσφατα ατυχήματα με ανήλικους, αλλά και μετά την προαναγγελία νέας ρύθμισης από τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, για περιορισμό της χρήσης τους από παιδιά στο οδικό δίκτυο. Μέχρι να υπάρξει η νέα παρέμβαση, όμως, το ισχύον πλαίσιο ήδη προβλέπει αρκετούς κανόνες, οι οποίοι συχνά δεν τηρούνται.
Τι είναι τα ηλεκτρικά πατίνια σύμφωνα με τον ΚΟΚ
Τα ηλεκτρικά πατίνια ανήκουν στην κατηγορία των Ελαφριών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων (Ε.Π.Η.Ο.). Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται και άλλα μέσα μικροκινητικότητας, όπως ηλεκτρικά τροχοπέδιλα, ηλεκτρικές τροχοσανίδες, hoverboards και ηλεκτροκίνητα αμαξίδια για άτομα με αναπηρία.
Η κατηγορία αυτή μπήκε στο θεσμικό πλαίσιο με τον νόμο 4784/2021, με τον οποίο καθορίστηκαν βασικοί κανόνες για την κυκλοφορία, τις τεχνικές προδιαγραφές και τις κυρώσεις.
Ποιο είναι το όριο ταχύτητας για τα ηλεκτρικά πατίνια;
Για τα ηλεκτρικά πατίνια, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας είναι τα 25 km/h. Ανεξάρτητα από το αν ένα πατίνι μπορεί τεχνικά να κινηθεί πιο γρήγορα, ο χρήστης οφείλει να συμμορφώνεται με αυτό το όριο.
Αν υπάρξει υπέρβαση ταχύτητας, προβλέπεται πρόστιμο. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο:
- για υπέρβαση ταχύτητας επιβάλλεται πρόστιμο 40 ευρώ στον οδηγό και 100 ευρώ σε όποιον θέτει το όχημα σε κυκλοφορία,
αν η ταχύτητα ξεπερνά τα 35 km/h, το πρόστιμο ανεβαίνει στα 100 ευρώ για τον οδηγό και στα 200 ευρώ για τον ιδιοκτήτη ή υπεύθυνο.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα ενοικιαζόμενα πατίνια, καθώς οι εταιρείες διαχείρισης οφείλουν να διαθέτουν οχήματα που συμμορφώνονται με τα όρια και τις προδιαγραφές.
Πού επιτρέπεται να κινούνται
Ο ΚΟΚ προβλέπει ότι τα ηλεκτρικά πατίνια δεν επιτρέπεται να κινούνται σε δρόμους όπου το όριο ταχύτητας των αυτοκινήτων υπερβαίνει τα 50 km/h. Αυτό πρακτικά τα αποκλείει από μεγάλες λεωφόρους, επαρχιακές οδούς, οδούς ταχείας κυκλοφορίας και δρόμους όπου η συνύπαρξη με τη βαριά κυκλοφορία είναι επικίνδυνη.
Όταν υπάρχει ποδηλατόδρομος, οι χρήστες είναι υποχρεωμένοι να κινούνται σε αυτόν. Όταν δεν υπάρχει, οφείλουν να χρησιμοποιούν το δεξί άκρο του οδοστρώματος, με προσοχή και σύμφωνα με τους κανόνες κυκλοφορίας.
Σε χώρους όπου κινούνται πεζοί, οι οδηγοί των Ε.Π.Η.Ο. πρέπει να κινούνται με ταχύτητα ανάλογη των πεζών και να τους παραχωρούν προτεραιότητα. Αν δημιουργείται εμπόδιο ή κίνδυνος, ο χρήστης πρέπει να κατεβαίνει και να μετακινεί το πατίνι βαδίζοντας.
Από ποια ηλικία επιτρέπεται η χρήση
Το ισχύον πλαίσιο κάνει διάκριση ανάλογα με την ταχύτητα του οχήματος.
- Αν η μέγιστη ταχύτητα είναι έως 6 km/h, το όχημα θεωρείται ότι κινείται με λογική πεζού και η χρήση επιτρέπεται από άτομα άνω των 12 ετών.
- Αν η ταχύτητα είναι από 6 έως 25 km/h, τότε το όχημα αντιμετωπίζεται κυκλοφοριακά όπως το ποδήλατο και η χρήση επιτρέπεται από άτομα 15 ετών και άνω.
Η νέα ρύθμιση που προανήγγειλε ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης αναμένεται να αυστηροποιήσει ή να ξεκαθαρίσει περαιτέρω το πλαίσιο για τους ανήλικους, ειδικά ως προς την κυκλοφορία τους στο οδικό δίκτυο.
Είναι υποχρεωτικό το κράνος;
Ναι, οι οδηγοί ηλεκτρικών πατινιών πρέπει να φορούν κράνος. Πρόκειται για έναν από τους βασικούς κανόνες ασφαλείας, καθώς ο χρήστης είναι πλήρως εκτεθειμένος σε περίπτωση πτώσης ή σύγκρουσης.
Η σημασία του κράνους φαίνεται και από τους ελέγχους της Τροχαίας. Σε πρόσφατη ειδική εξόρμηση στην Αττική, η συντριπτική πλειονότητα των παραβάσεων σε οδηγούς ηλεκτρικών πατινιών αφορούσε τη μη χρήση προστατευτικού κράνους. Αυτό δείχνει ότι το συγκεκριμένο μέτρο παραμένει ένας από τους πιο συχνά αγνοημένους κανόνες.
Τι απαγορεύεται στον χρήστη
Ο ΚΟΚ προβλέπει συγκεκριμένες απαγορεύσεις για τους χρήστες ηλεκτρικών πατινιών. Μεταξύ άλλων:
- απαγορεύεται η χρήση κινητού τηλεφώνου, εκτός αν γίνεται με ανοικτή ακρόαση,
- απαγορεύεται να φορά ο χρήστης ακουστικά που απομονώνουν την ακοή του από το περιβάλλον,
- απαγορεύεται η μεταφορά δεύτερου ατόμου,
- απαγορεύεται η κυκλοφορία σε δρόμους με όριο άνω των 50 km/h,
- τη νύχτα είναι υποχρεωτική η χρήση ειδικού αντανακλαστικού γιλέκου,
- το όχημα πρέπει να διαθέτει κουδούνι, εμπρός φως και πίσω αντανακλαστικό φως.
Οι κανόνες αυτοί δεν είναι τυπικοί. Έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι ο χρήστης πατινιού είναι πολύ πιο ευάλωτος από έναν οδηγό αυτοκινήτου ή ακόμη και από έναν μοτοσυκλετιστή.
Τι ισχύει για τα ενοικιαζόμενα ηλεκτρικά πατίνια
Τα ενοικιαζόμενα ηλεκτρικά πατίνια υπόκεινται στο ίδιο βασικό πλαίσιο του ΚΟΚ ως Ε.Π.Η.Ο. Δηλαδή ο χρήστης πρέπει να τηρεί τα όρια ταχύτητας, τους κανόνες κυκλοφορίας, τις ηλικιακές προϋποθέσεις και τις υποχρεώσεις ασφαλείας.
Παράλληλα, οι εταιρείες που τα διαθέτουν έχουν ευθύνη για την κατάσταση, τη λειτουργία και τη συμμόρφωση των οχημάτων με τις προδιαγραφές. Αυτό σημαίνει ότι τα πατίνια που τίθενται σε κυκλοφορία πρέπει να είναι τεχνικά κατάλληλα και να μην επιτρέπουν ανεξέλεγκτες ταχύτητες.
Το πρόβλημα στην πράξη είναι ότι ο χρήστης συχνά αντιμετωπίζει το ενοικιαζόμενο πατίνι σαν κάτι πρόχειρο και στιγμιαίο. Το παίρνει για λίγα λεπτά, χωρίς να έχει κράνος, χωρίς να γνωρίζει ακριβώς πού επιτρέπεται να κινηθεί και πολλές φορές χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι οι κυρώσεις και οι κίνδυνοι τον αφορούν κανονικά.
Η ουσία για εσένα που θες να το χρησιμοποιήσεις
Το ηλεκτρικό πατίνι μπορεί να είναι πρακτικό, οικονομικό και χρήσιμο στις πόλεις. Δεν είναι όμως παιχνίδι όταν κινείται στον δρόμο. Ο χρήστης πρέπει να γνωρίζει ότι έχει υποχρεώσεις, ότι υπόκειται σε κανόνες και ότι σε περίπτωση ατυχήματος είναι εξαιρετικά εκτεθειμένος.
Η νέα συζήτηση που ανοίγει για τους ανήλικους δείχνει ότι το σημερινό πλαίσιο δεν αρκεί από μόνο του, είτε επειδή δεν εφαρμόζεται σωστά είτε επειδή δεν είναι αρκετά αυστηρό σε ορισμένα σημεία. Μέχρι να αλλάξει, όμως, οι βασικοί κανόνες είναι ήδη εδώ και πρέπει να τηρούνται.
Τι κρατάμε;
- Τα ηλεκτρικά πατίνια ανήκουν στα Ελαφριά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (Ε.Π.Η.Ο.).
- Το ανώτατο όριο ταχύτητας είναι 25 km/h.
- Απαγορεύεται η κυκλοφορία σε δρόμους με όριο άνω των 50 km/h.
- Για πατίνια 6-25 km/h, η χρήση επιτρέπεται από 15 ετών και άνω.
- Οι οδηγοί πρέπει να φορούν κράνος.
- Απαγορεύονται κινητό, ακουστικά, μεταφορά δεύτερου ατόμου και κίνηση σε επικίνδυνους δρόμους.
- Τα ενοικιαζόμενα πατίνια υπάγονται στο ίδιο πλαίσιο και ο χρήστης φέρει ευθύνη για τη χρήση τους.
