Δες πότε παραγράφονται οι κλήσεις ΚΟΚ, τι ισχύει για Τροχαία και Δημοτική Αστυνομία και ποια είναι η κρίσιμη διαφορά μεταξύ βεβαίωσης και είσπραξης.
Οι κλήσεις του ΚΟΚ δεν «σβήνουν» όλες με τον ίδιο τρόπο και αυτό είναι που μπερδεύει περισσότερο τους οδηγούς. Στην πράξη, υπάρχουν δύο διαφορετικά χρονικά στάδια. Άλλο η ταμειακή βεβαίωση της οφειλής και άλλο η είσπραξή της. Για τα πρόστιμα του ΚΟΚ, η βασική γραμμή που δίνουν σήμερα το Υπουργείο Εσωτερικών και οι σχετικές εγκύκλιοι είναι ότι η οφειλή πρέπει να βεβαιωθεί ταμειακά μέσα σε 3 χρόνια, ενώ αν βεβαιωθεί νόμιμα και έγκαιρα, η είσπραξή της ακολουθεί πλέον 5ετή αποσβεστική προθεσμία, με δυνατότητα παράτασης έως άλλα 5 χρόνια υπό προϋποθέσεις.
Το κρίσιμο είναι το εξής. Αυτό δεν αφορά μόνο τις κλήσεις της Δημοτικής Αστυνομίας. Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών αναφέρει ρητά ότι τα πρόστιμα ΚΟΚ μπορεί να επιβάλλονται από Τροχαία, Λιμενικό ή Δημοτική Αστυνομία, αλλά η είσπραξή τους γίνεται από τον δήμο στα διοικητικά όρια του οποίου τελέστηκε η παράβαση. Άρα, στην πράξη, και οι κλήσεις της Τροχαίας περνούν από το ίδιο σύστημα είσπραξης από τους δήμους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η σύντομη απάντηση
Για πρόστιμα ΚΟΚ, η ασφαλής πρακτική ανάγνωση του ισχύοντος πλαισίου είναι αυτή:
- αν η κλήση δεν βεβαιωθεί ταμειακά μέσα σε 3 χρόνια, ο δήμος χάνει την αξίωση να ζητήσει το ποσό
- αν η κλήση βεβαιωθεί νόμιμα μέσα στην τριετία, τότε η είσπραξη ακολουθεί 5ετή αποσβεστική προθεσμία από το τέλος του έτους της ταμειακής βεβαίωσης
- η 5ετία μπορεί να παραταθεί για ίσο διάστημα, δηλαδή έως άλλα 5 χρόνια, εφόσον υπάρξει νόμιμη κοινοποίηση πράξης βεβαίωσης ή ατομικής ειδοποίησης και συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου.
Τι σημαίνει «ταμειακή βεβαίωση» και γιατί είναι το πιο κρίσιμο σημείο
Η ταμειακή βεβαίωση δεν είναι το ίδιο πράγμα με το να σου κολλήσουν την κλήση στο παρμπρίζ ή να σου τη δώσει στο χέρι ο τροχονόμος. Η κλήση είναι ο τίτλος βεβαίωσης της παράβασης. Από εκεί και μετά, ο δήμος πρέπει να περάσει την οφειλή στα βιβλία του, ώστε να μπορεί να την εισπράξει νόμιμα. Το Υπουργείο Εσωτερικών έχει διευκρινίσει ότι για τα αυτοτελή πρόστιμα, όπως τα πρόστιμα του ΚΟΚ, εφαρμόζεται το άρθρο 71 του ν. 542/1977: η βεβαίωση γίνεται μέσα σε 3 μήνες από τη λήξη του μήνα που αποκτήθηκε ο τίτλος βεβαίωσης, αλλά σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από 3 χρόνια από τη λήξη του έτους στο οποίο εκδόθηκε η κλήση.
Αυτό είναι το σημείο που έχει κρίνει και πολλές υποθέσεις παλιών κλήσεων. Το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ξεκαθαρίσει ότι αν ένας δήμος βεβαίωσε ταμειακά ένα πρόστιμο ΚΟΚ μετά την πάροδο της τριετίας, η βεβαίωση θεωρείται μη νόμιμη και ο δήμος έχει χάσει την αξίωσή του. Την ίδια θέση έχει υιοθετήσει και ο Συνήγορος του Πολίτη, ενώ αρκετοί δήμοι έχουν προχωρήσει σε διαγραφές τέτοιων οφειλών.
Τι ισχύει ειδικά για τη Δημοτική Αστυνομία
Για τις κλήσεις που έχει κόψει η Δημοτική Αστυνομία, το τοπίο είναι το πιο καθαρό. Το Υπουργείο Εσωτερικών, με την εγκύκλιο 534/2023 και το μεταγενέστερο έγγραφό του του 2024, διευκρίνισε ότι για τα πρόστιμα ΚΟΚ των δήμων ισχύει η τριετής αποσβεστική προθεσμία βεβαίωσης. Με πιο απλά λόγια, ο δήμος δεν μπορεί να σου εμφανίσει νόμιμα για πρώτη φορά μια κλήση στάθμευσης ή άλλη παράβαση ΚΟΚ μετά από πολλά χρόνια, αν δεν την είχε βεβαιώσει ταμειακά μέσα στην τριετία.
Γι’ αυτό βλέπουμε τα τελευταία χρόνια και αρκετές περιπτώσεις πολιτών που δικαιώθηκαν όταν ενημερώθηκαν για δημοτικές κλήσεις μετά από 8 ή 10 χρόνια. Ενδεικτικά, ο Συνήγορος του Πολίτη ζήτησε διαγραφή οφειλής από κλήση του 2014 που ο πολίτης έμαθε το 2023, ακριβώς επειδή η ταμειακή βεβαίωση είχε γίνει μετά την τριετία.
Και με τις κλήσεις της Τροχαίας τι αλλάζει;
Εδώ είναι η λεπτομέρεια που μπερδεύει πολύ κόσμο. Το πρόστιμο μπορεί να το βεβαιώνει η Τροχαία, αλλά η σχετική διοικητική διαδικασία στο Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών αναφέρει ότι το πρόστιμο καταβάλλεται στα ΕΛΤΑ ή στον δήμο στα όρια του οποίου έγινε η παράβαση, ενώ η διαδικασία περιγράφεται ρητά ως είσπραξη από τους δήμους των διοικητικών προστίμων που επιβάλλονται από αστυνομικά όργανα.
Άρα, σε πρακτικό επίπεδο, και για τις κλήσεις της Τροχαίας το κρίσιμο ζήτημα είναι πότε και αν ο οικείος δήμος προχώρησε σε νόμιμη ταμειακή βεβαίωση. Εφαρμόζεται η ίδια λογική της 3ετίας για τη βεβαίωση και της 5ετίας για την είσπραξη, εφόσον η οφειλή πέρασε νόμιμα στον δήμο.
Τι σημαίνει η νέα 5ετία και πότε μετρά
Από το 2023 και μετά, ο γενικός κανόνας για τα βεβαιωμένα έσοδα των δήμων είναι 5 χρόνια για την είσπραξη, από τη λήξη του έτους της ταμειακής βεβαίωσης. Το Υπουργείο Εσωτερικών διευκρινίζει μάλιστα ότι αυτή η 5ετία είναι αποσβεστική και όχι απλή παραγραφή, δηλαδή μετά την παρέλευσή της η αξίωση του δήμου παύει. Προβλέπεται όμως δυνατότητα παράτασης μέχρι για ίσο χρονικό διάστημα, εφόσον κοινοποιηθεί πράξη βεβαίωσης ή ατομική ειδοποίηση και πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Με απλά λόγια:
αν ο δήμος βεβαίωσε σωστά και έγκαιρα την κλήση σου, δεν σημαίνει ότι η οφειλή σβήνει αυτόματα στην 3ετία. Η 3ετία αφορά το αν θα περάσει νόμιμα η οφειλή στο ταμείο. Από εκεί και πέρα ξεκινά άλλο ρολόι, της είσπραξης.
Τι γίνεται με τις πολύ παλιές κλήσεις
Για πολύ παλιές οφειλές, κυρίως όσες αφορούν πρόστιμα πριν από τις 31.12.2018, υπάρχει μια μεταβατική εικόνα. Το Υπουργείο Εσωτερικών διευκρινίζει ότι αν τέτοιες κλήσεις δεν είχαν βεβαιωθεί μέσα στην τριετία, δεν μπορούν να αναζητηθούν μέσω της μεταβατικής διαδικασίας. Αν όμως είχαν ήδη βεβαιωθεί και δεν είχαν υποπέσει στην παλιά 20ετή παραγραφή μέχρι την έναρξη ισχύος του νέου νόμου, μπορούν να εισπραχθούν.
Αυτό εξηγεί γιατί κάποιοι πολίτες βλέπουν να διαγράφονται παλιές δημοτικές κλήσεις, ενώ άλλοι όχι: όλα εξαρτώνται από το αν βεβαιώθηκαν εγκαίρως και πότε ακριβώς βεβαιώθηκαν ταμειακά.
Τι να προσέξεις στην πράξη
Αν βρεις ξαφνικά μια παλιά οφειλή από κλήση ΚΟΚ, τα δύο βασικά ερωτήματα είναι:
- Πότε εκδόθηκε η κλήση;
- Πότε έγινε η ταμειακή βεβαίωση από τον δήμο;
Αν η βεβαίωση έγινε μετά την τριετία από τη λήξη του έτους της παράβασης, υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες η απαίτηση να είναι μη νόμιμη. Αν όμως η βεβαίωση έγινε μέσα στην τριετία, τότε πρέπει να δεις το δεύτερο στάδιο: αν ο δήμος κινείται μέσα στη 5ετία της είσπραξης ή αν έχει δοθεί νόμιμη παράταση.
Τι κρατάμε;
- Για πρόστιμα ΚΟΚ, το κρίσιμο πρώτο όριο είναι η 3ετία για την ταμειακή βεβαίωση.
- Αυτό ισχύει ξεκάθαρα για κλήσεις της Δημοτικής Αστυνομίας και, στην πράξη, αφορά και κλήσεις της Τροχαίας, επειδή εισπράττονται από τους δήμους.
- Αν η κλήση βεβαιωθεί νόμιμα μέσα στην τριετία, η είσπραξη ακολουθεί 5ετή αποσβεστική προθεσμία, με δυνατότητα παράτασης έως άλλα 5 χρόνια υπό όρους.
- Για ορισμένες πολύ παλιές, ήδη βεβαιωμένες οφειλές, ίσχυε παλιότερα 20ετής παραγραφή, γι’ αυτό δεν «σβήνουν» όλες οι παλιές κλήσεις αυτομάτως.
