Όταν μιλάμε για φθορά ελαστικών, οι περισσότεροι εξετάζουμε απλά το βάθος του πέλματος. Αν έχει «ψωμί», θεωρούμε ότι όλα είναι καλά. Όμως υπάρχει ένας άλλος, πιο ύπουλος εχθρός και αυτός είναι η χημική γήρανση του καουτσούκ
Κι όμως ακόμα και το καουτσούκ «γερνάει». Με την πάροδο του χρόνου το υλικό χάνει τις ιδιότητες του και αυτή η «γήρανση» εκδηλώνεται με μικρές ρωγμές, αποχρωματισμό (γκρί χρώμα αντί για μαύρο) και σκληρή υφή στην επιφάνεια του ελαστικού. Με τον χρόνο, αυτές οι ρωγμές μπορεί να βαθύνουν και να επηρεάσουν τη δομική ακεραιότητα του ελαστικού.
Γιατί συμβαίνει
Τα καινούργια ελαστικά είναι εύκαμπτα και έχουν βαθύ μαύρο χρώμα χάρη στα έλαια και στα πρόσθετα που διατηρούν το καουτσούκ ελαστικό. Με την πάροδο των ετών, η έκθεση σε υψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες η υπεριώδης ακτινοβολία από τον ήλιο και η ακινησία για μεγάλα διαστήματα, οδηγούν σταδιακά στην αποδόμηση του υλικού.
Οι περισσότεροι κατασκευαστές θεωρούν ότι τα ελαστικά άνω των 5 ετών από την ημερομηνία παραγωγής δεν είναι κατάλληλα για ασφαλή χρήση, ακόμη κι αν το πέλμα δεν έχει φθαρεί. Γι’ αυτό ο έλεγχος της ημερομηνίας παραγωγής τους πριν την αγορά είναι σημαντικός, καθότι τα λάστιχα «γερνούν» ακόμη και στο ράφι.
Πώς θα το καταλάβετε
Το φαινόμενο δεν απαιτεί ειδικά εργαλεία και εποπτικά μέσα για να εντοπιστεί. Αν μια απλή οπτική επιθεώρηση μπορείτε να δείτε μικρές ή μεγαλύτερες ρωγμές στα πλαϊνά ή στο πέλμα, «κέρινη»/ γυαλιστερή υφή και αποχρωματισμούς προς το γκρι που δεν οφείλονται στην σκόνη, τότε τα ελαστικά οδεύουν προς… συνταξιοδότηση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η πιο ανησυχητική ένδειξη είναι τα λεγόμενα «σκασίματα», δηλαδή οι ρωγμές που περιγράφηκαν πιο πάνω, οι οποίες αρχικά είναι επιφανειακές. Αν όμως αγνοηθούν, μπορεί να επεκταθούν, να επηρεάσουν τα εσωτερικά λινά και τις χαλύβδινες ζώνες και να οδηγήσουν ακόμη και σε απότομη απώλεια πίεσης ή σκάσιμο εν κινήσει.
Σημαντικό είναι να γνωρίζετε ότι τα ελαστικά με εμφανείς ρωγμές στα πλαϊνά θεωρούνται επισφαλή. Ακόμη κι αν «κρατούν αέρα», η δομή τους μπορεί να έχει ήδη αποδυναμωθεί.
Μπορώ να κάνω κάτι ώστε να το προλάβω;
Η γήρανση είναι αναπόφευκτη. Κανένα ελαστικό δεν μένει ανεπηρέαστο από τον χρόνο, ωστόσο, μπορείτε να καθυστερήσετε τη διαδικασία, με την υποσημείωση ότι αν παρέλθει το όριο των 5 ετών, ακόμα και αν δεν έχουν παρατηρηθεί φαινόμενα γήρανσης, τα ελαστικά πρέπει να αντικαθίστανται.
Προκειμένου να προφυλάξετε τα ελαστικά σας από την επιταχυνόμενη γήρανση μπορείτε να παρκάρετε σε σκιά ή σε κλειστό χώρο, να χρησιμοποιείτε καλύμματα αν το όχημα μένει εκτεθειμένο για μεγάλο διάστημα και να φροντίζετε σε αυτή την περίπτωση να το κινείτε, έστω και σε μικρές βόλτες.
Μην εμπιστεύεστε μόνο το πέλμα
Ένα ελαστικό μπορεί να έχει αρκετό βάθος πέλματος και παρ’ όλα αυτά να είναι επικίνδυνο λόγω ηλικίας. Αν παρατηρήσετε κάτι από αυτά που αναφέρθηκαν πιο πάνω, ρωγμές, η αντικατάσταση είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Επιπλέον, η τακτική εναλλαγή θέσης (rotation) περίπου κάθε 8.000 χλμ. και ο οπτικός έλεγχος βοηθούν στην έγκαιρη διάγνωση προβλημάτων.
Τι κρατάμε
- Τα ελαστικά γερνούν ακόμη κι αν δεν φθείρονται.
- Ηλικία άνω των 5 ετών θεωρείται οριακή για ασφαλή χρήση.
- Ρωγμές και αποχρωματισμός είναι προειδοποιητικά σημάδια.
- Η σκιά και η προφύλαξη από υψηλές ή χαμηλές θερμοκρασίες καθυστερούν τη γήρανση.
- Το πέλμα δεν είναι ο μόνος δείκτης ασφάλειας.
