Προσπέραση σε διακεκομμένη γραμμή: Γιατί το πιο πιθανό είναι να σε γράψουν ακόμη κι εκεί;

Η διακεκομμένη γραμμή επιτρέπει την προσπέραση, όχι όμως την υπέρβαση του ορίου. Πώς μια απολύτως νόμιμη κίνηση μπορεί να καταλήξει σε κλήση.

Όποιος έχει ταξιδέψει σε επαρχιακό δρόμο μέσα στον Αύγουστο γνωρίζει καλά την εικόνα. Ένα φορτηγό, ένα τροχόσπιτο ή απλώς ένα αυτοκίνητο που κινείται αργά αρκεί για να δημιουργηθεί πίσω του ένα «τρενάκι» οχημάτων, ειδικά σε διαδρομές με συνεχείς στροφές όπου η προσπέραση είναι πρακτικά αδύνατη.

Και τότε εμφανίζεται η πολυπόθητη ευθεία. Η συνεχής γραμμή γίνεται διακεκομμένη, υπάρχει ορατότητα και αρκετοί οδηγοί περιμένουν αυτή ακριβώς τη στιγμή για να περάσουν μπροστά.

Μόνο που υπάρχει μια λεπτομέρεια που συχνά ξεχνάμε. Η διακεκομμένη γραμμή επιτρέπει να περάσεις στο αντίθετο ρεύμα για να προσπεράσεις. Δεν σου επιτρέπει να ξεπεράσεις το όριο ταχύτητας.

Και κάπως έτσι, μια προσπέραση που ξεκινά απολύτως νόμιμα μπορεί να ολοκληρωθεί με σήμα από τροχονόμο λίγα μέτρα παρακάτω.

Η κλασική εικόνα στους επαρχιακούς δρόμους

Οι μεγάλες ευθείες ενός επαρχιακού δικτύου αποτελούν συχνά τα μοναδικά σημεία στα οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί με σχετική ασφάλεια μια προσπέραση.

Δεν είναι όμως ασυνήθιστο στα ίδια σημεία να πραγματοποιούνται και έλεγχοι ταχύτητας από την Τροχαία, ακριβώς επειδή πρόκειται για τμήματα όπου οι οδηγοί τείνουν να αναπτύσσουν μεγαλύτερη ταχύτητα.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο τις περιόδους αυξημένης κυκλοφορίας. Ένα αυτοκίνητο που κινείται με 60 km/h σε έναν δρόμο με όριο 50 km/h μπορεί εύκολα να έχει πίσω του πέντε, δέκα ή ακόμη περισσότερα οχήματα.

Μόλις εμφανιστεί μια ασφαλής ευθεία, ο επόμενος οδηγός βλέπει τη διακεκομμένη και ξεκινά την προσπέραση.

Για να περάσει όμως γρήγορα και να επιστρέψει στη λωρίδα του, πιθανότατα θα χρειαστεί να επιταχύνει στα 80 ή 90 km/h.

Και τότε δημιουργείται το παράδοξο. Η ίδια η προσπέραση μπορεί να επιτρέπεται, η ταχύτητα με την οποία εκτελείται όμως όχι.

Το όριο δεν παύει να ισχύει επειδή προσπερνάς

Ο ΚΟΚ δεν προβλέπει κάποια προσωρινή εξαίρεση από το όριο ταχύτητας για την ολοκλήρωση μιας προσπέρασης. Εάν λοιπόν η πινακίδα ορίζει 50 km/h, το μέγιστο επιτρεπόμενο παραμένει 50 km/h σε όλη τη διάρκεια του ελιγμού. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο που παραβλέπουν πολλοί οδηγοί.

Η διακεκομμένη διαγράμμιση σημαίνει ότι, εφόσον πληρούνται όλες οι υπόλοιπες προϋποθέσεις ασφαλείας, επιτρέπεται να κινηθείς στην αντίθετη λωρίδα για να προσπεράσεις. Δεν καταργεί τις πινακίδες, τα όρια ταχύτητας ή τους υπόλοιπους κανόνες κυκλοφορίας.

Ο νέος ΚΟΚ ορίζει μάλιστα ρητά τις κυρώσεις ανάλογα με το πόσο έχει ξεπεραστεί το όριο.

Το παράδειγμα των 50 km/h

Ας πάρουμε ένα απόλυτα ρεαλιστικό παράδειγμα. Βρισκόμαστε σε ένα τμήμα επαρχιακού δρόμου όπου υπάρχει ειδική σήμανση με όριο 50 km/h.

Το προπορευόμενο όχημα κινείται με 60-65 km/h. Ήδη δηλαδή βρίσκεται λίγο πάνω από το νόμιμο όριο. Ο οδηγός πίσω του φτάνει στην ευθεία και αποφασίζει να προσπεράσει.

Για να δημιουργήσει ουσιαστική διαφορά ταχύτητας και να ολοκληρώσει τον ελιγμό χωρίς να παραμείνει για πολλή ώρα στο αντίθετο ρεύμα, ανεβαίνει στα 80-90 km/h.

Τότε έχουμε:

«Μα για να προσπεράσω με ασφάλεια πρέπει να πατήσω γκάζι»

Αυτό είναι το επιχείρημα που πιθανότατα θα προέβαλλαν οι περισσότεροι οδηγοί. Και από καθαρά οδηγική άποψη έχει μια λογική βάση. Όσο μικρότερη είναι η διαφορά ταχύτητας ανάμεσα σε δύο αυτοκίνητα, τόσο περισσότερο χρόνο και απόσταση απαιτεί μια προσπέραση. Ο ΚΟΚ όμως το αντιμετωπίζει διαφορετικά.

Αν δεν μπορείς να ολοκληρώσεις την προσπέραση με ασφάλεια και χωρίς να παραβιάσεις το όριο ταχύτητας, τότε πρακτικά δεν υπάρχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για να την πραγματοποιήσεις εκείνη τη στιγμή.

Το άρθρο 21 προβλέπει άλλωστε ότι προσπέραση επιτρέπεται μόνο όταν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση και όταν η λωρίδα που θα χρησιμοποιηθεί είναι ελεύθερη σε αρκετή απόσταση, λαμβάνοντας υπόψη και τη διαφορά ταχύτητας μεταξύ των οχημάτων.

Με άλλα λόγια, η ανάγκη να φτάσεις τα 90 km/h για να περάσεις ένα αυτοκίνητο που κινείται με 65 km/h δεν αποτελεί νομική δικαιολογία για να παραβιάσεις το όριο των 50 km/h.

Τι γίνεται αν το προπορευόμενο αυτοκίνητο πηγαίνει υπερβολικά αργά;

Ο ΚΟΚ προβλέπει υποχρεώσεις και για τον οδηγό που βρίσκεται μπροστά. Ο οδηγός που αντιλαμβάνεται ότι κάποιος επιχειρεί να τον προσπεράσει πρέπει να κινηθεί προς το δεξί άκρο του οδοστρώματος και απαγορεύεται να επιταχύνει.

Παράλληλα, όταν πρόκειται για βραδυκίνητο ή ογκώδες όχημα που είναι δύσκολο να προσπεραστεί, ο οδηγός του οφείλει, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, να μειώσει ταχύτητα και να κινηθεί όσο γίνεται δεξιότερα ώστε να διευκολύνει την προσπέραση. Ο ΚΟΚ απαγορεύει επίσης την αδικαιολόγητα βραδεία κίνηση όταν αυτή εμποδίζει την ομαλή πορεία των υπολοίπων.

Αυτό όμως και πάλι δεν δίνει στον οδηγό που ακολουθεί δικαίωμα να υπερβεί το όριο.

Διακεκομμένη δεν σημαίνει «ελεύθερα»

Αυτό είναι τελικά και το σημείο στο οποίο βρίσκεται όλη η ουσία. Όταν βλέπουμε μια διακεκομμένη γραμμή, πολλές φορές τη μεταφράζουμε νοητά ως «εδώ μπορώ να προσπεράσω».

Στην πραγματικότητα σημαίνει κάτι πιο περιορισμένο. Εδώ επιτρέπεται να διασχίσω τη διαγράμμιση, εφόσον όλες οι υπόλοιπες συνθήκες καθιστούν τον ελιγμό νόμιμο και ασφαλή.

Πρέπει να υπάρχει επαρκής ορατότητα, ελεύθερος χώρος στο αντίθετο ρεύμα, να μην απαγορεύεται η προσπέραση για άλλον λόγο και φυσικά να τηρείται το όριο ταχύτητας.

Γι’ αυτό και μια μεγάλη ευθεία με διακεκομμένη γραμμή μπορεί εύκολα να μετατραπεί στο σημείο όπου ένας οδηγός θα πάρει κλήση, παρότι η πρώτη του σκέψη ήταν ότι «εκεί επιτρεπόταν να προσπεράσει».

Η προσπέραση μπορεί πράγματι να επιτρεπόταν.

Τα 90 km/h σε όριο 50, όμως, όχι.

Τι κρατάμε;

• Η διακεκομμένη γραμμή δεν καταργεί το όριο ταχύτητας.
• Δεν υπάρχει εξαίρεση στον ΚΟΚ που να επιτρέπει υπέρβαση του ορίου για να ολοκληρωθεί γρηγορότερα μια προσπέραση.
• Σε όριο 50 km/h, τα 81 km/h σημαίνουν ήδη υπέρβαση άνω των 30 km/h.
• Για υπέρβαση πάνω από 30 και έως 50 km/h προβλέπονται 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας και στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες.
• Πάνω από 50 km/h υπέρβασης, το πρόστιμο ανεβαίνει στα 700 ευρώ και αφαιρείται το δίπλωμα για 60 ημέρες.
• Η διακεκομμένη επιτρέπει τη διέλευση της γραμμής. Δεν σημαίνει ότι όλα όσα κάνουμε κατά την προσπέραση είναι αυτομάτως νόμιμα.