Ταξίδι με 110 ή με 130; Τι διαφορά υπάρχει σε κατανάλωση και χρόνο

Κάναμε το ίδιο ταξίδι, με δύο πανομοιότυπα αυτοκίνητα και διαφορετικές ταχύτητες: Αξίζει να οδηγείς αργά στον αυτοκινητόδρομο; Κερδίζεις; Και, εάν ναι, αξίζει η διαφορά τον κόπο;

Του Marco Rocca Απόδοση: Νίκος Μαρινόπουλος Φωτογραφίες: Lorenzo Di Stefano & Massimiliano Serra

Με τις τιμές της αμόλυβδης σταθερά ψηλές, κάθε εξόρμηση  και ταξίδι προβληματίζει τους οδηγούς σε ότι αφορά στον σχεδιασμό της διαδρομής. Να προτιμήσω τον αυτοκινητόδρομο ή να κάνω περισσότερη ώρα παρακάμπτοντας τα διόδια; Να πάω από το πορθμείο ή από τη γέφυρα; Και, φυσικά, μείζον ζήτημα αποτελεί η κατανάλωση. Η απλή λογική λέει ότι όσο πιο αργά πηγαίνεις τόσο λιγότερο καύσιμο καταναλώνεις. Κάτι που είναι προφανές – τουλάχιστον στη θεωρία. Πέραν αυτού, είναι επίσης προφανές, ότι οι υπάρχει ευθέως ανάλογη σχέση μεταξύ ταχύτητας κίνησης και χρόνου που χρειάζεται για να διανύσει κανείς μια απόσταση.

Κάπως έτσι, αυτό που εκ πρώτης μοιάζει ως κάτι απλό, τελικά αποδεικνύεται αρκετά σύνθετο, με τους οδηγούς να πρέπει να σταθμίσουν αρκετές συνισταμένες.

Για να ανακαλύψουμε τελικά τι ισχύει, πήραμε δύο πανομοιότυπα Audi A1 30 TFSI. Με τον ίδιο ακριβώς turbo κινητήρα των 116 ίππων, το ίδιο χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων, τον ίδιο ακριβώς εξοπλισμό, τις ίδιες ζάντες, ακόμα και το ίδιο χρώμα. Πριν ξεκινήσουμε, με τα λάστιχα κρύα, ελέγξαμε την πίεση του αέρα και συμφωνήσαμε να έχουμε ακριβώς τις ίδιες ρυθμίσεις για τον κλιματισμό: 22 βαθμούς και Auto. Με αφετηρία το Μιλάνο θα ταξιδεύαμε έως τη Ρώμη, μια απόσταση περίπου 600 χιλιομέτρων. Το αυτοκίνητο Α θα πήγαινε με 130 χλμ./ώρα και το αυτοκίνητο Β με 110 χλμ./ώρα.

Πόσο μετράει ο ρυθμός;

Μόλις μπαίνεις στον αυτοκινητόδρομο, η πρώτη έκπληξη είναι ψυχολογική. Όταν ταξιδεύεις με 110 χλμ./ώρα, νιώθεις σαν τον αδύναμο κρίκο στην εξελικτική αλυσίδα της αυτοκίνησης. Αν προσπαθήσεις να μείνεις στη δεξιά λωρίδα, βρίσκεσαι αντιμέτωπος με φορτηγά που ταξιδεύουν με 85-90 χλμ./ώρα. Άρα πρέπει να αλλάξεις λωρίδα για να προσπεράσεις. Μόλις πιάσεις τη μεσαία λωρίδα, κολλάει πίσω σου μια ολόκληρη φάλαγγα αυτοκινήτων που βιάζεται να σε προσπεράσει. Είναι λίγο αγχωτικό, καθώς δημιουργείς ένα «φαινόμενο ακορντεόν» που δεν δείχνει να χαλαρώνει στο ελάχιστο.

Στα μισά περίπου της διαδρομής (στη Φλωρεντία) οι δύο οδηγοί αλλάζουμε αυτοκίνητα. Βρίσκομαι στο Α1 που ταξιδεύει με 130 πλέον, όμως τα πράγματα δεν είναι πολύ πιο ρόδινα. Ναι μεν δεν ασχολείσαι με τα φορτηγά στη δεξιά λωρίδα, αλλά είναι πολύ πιο δύσκολο να διατηρήσεις την ταχύτητα σταθερή, λόγω και των αρκετών τμημάτων του δρόμου με μειωμένα όρια ταχύτητας.

Ώρα για ταμείο

Μετά από αρκετές αλλαγές λωρίδας, προσπεράσεις και περιόδους «ιωβείου» υπομονής, φτάνουμε επιτέλους στην Αιώνια Πόλη. Είναι η στιγμή της αλήθειας για τη δοκιμή μας, με το φουλάρισμα των δύο αυτοκινήτων στο βενζινάδικο.

Το Α1 που ταξίδευε με 110 χλμ./ώρα χρειάστηκε πέντε ώρες και 37 λεπτά, με μέση ωριαία ταχύτητα 99 χλμ./ώρα. Κατανάλωσε 25,32 λίτρα αμόλυβδης, αξίας 53,10 ευρώ, με μέση κατανάλωση μόλις 4,55 λίτρα ανά 100 χιλιόμετρα.

Για έναν τρικύλινδρο turbo κινητήρα 116 ίππων, αυτό το αποτέλεσμα είναι πολύ κολακευτικό. Το Α1 που ταξίδευε με 130 χλμ./ώρα διήνυσε την ίδια διαδρομή σε τέσσερις ώρες και 56 λεπτά, με μέση ωριαία ταχύτητα 112 χλμ./ώρα.

Στον ίδιο δρόμο, με τα ίδια όρια, τον ίδιο αριθμό έργων, αλλά με λιγότερο συχνές προσπεράσεις και πιο ομαλό ρυθμό. Κατανάλωσε 29,42 λίτρα, αξίας 61,70 ευρώ, με μέση κατανάλωση 5,32 λίτρα ανά 100 χιλιόμετρα. Αυτή ίσως να ήταν η μεγαλύτερη έκπληξη που μας επεφύλαξε ο μικρός τρικύλινδρος κινητήρας.

Τα συμπεράσματα είναι τα εξής: το Α1 που ταξίδεψε με υψηλότερη ταχύτητα εξοικονόμησε 41 λεπτά, αλλά έκαψε 16,2% περισσότερο καύσιμο. Δηλαδή, 8,6 ευρώ παραπάνω. Σε ετήσια βάση, εάν υποθέσουμε ότι διανύει κανείς 20.000 χιλιόμετρα ανά έτος στον αυτοκινητόδρομο, η διαφορά στην περίπτωση των δύο Α1 είναι περίπου 300 ευρώ. Αλλά και σχεδόν μία ημέρα σε χρόνο, καθώς το πιο αργά κινούμενο αυτοκίνητο, θα χρειαστεί 22 ώρες επιπλέον σε σχέση με το ταχύτερα κινούμενο αυτοκίνητο.

Τελικά «αργά βαδίζω και ευρώ κερδίζω»;

Ναι, αν και όλα εξαρτώνται από το πόση αξία δίνει κανείς στον χρόνο του. Για κάποιους, τα 41 λεπτά μπορεί να είναι λίγα. Για άλλους, μπορεί να είναι πάρα πολλά. Στη δική μας πραγματικότητα, σε ένα ταξίδι περίπου πεντέμισι ωρών, ένα Αθήνα-Θεσσαλονίκη δηλαδή, τα 41 λεπτά αντιστοιχούν στο 12% του συνολικού χρόνου.

Στην πράξη, βέβαια, παίζει μεγάλο ρόλο η απόσταση και η κίνηση. Το Α1 των 130 χλμ./ώρα κέρδισε τον περισσότερο χρόνο στις μεγάλες ευθείες της διαδρομής. Όσο πλησιάζεις κάποιο μεγάλο αστικό κέντρο, τα πράγματα (η κίνηση δηλαδή) περιπλέκονται. Μεγαλύτερο ρόλο παίζουν η ημέρα και η ώρα που ξεκινάς το ταξίδι σου, παρά η ταχύτητα. Καλύτερα να φύγεις λίγο νωρίτερα ή αργότερα, για να γλιτώσεις την πολύ κίνηση, για παράδειγμα.

Όσοι επιλέξουν την εξοικονόμηση χρημάτων, καλό θα είναι να θυμούνται το εξής: είναι δικαίωμά τους να κινούνται αργά, αλλά δεν έχουν κανένα δικαίωμα να το επιβάλουν αυτό σε όλα τα υπόλοιπα αυτοκίνητα που τους ακολουθούν.

Μόνο κατ’ αυτόν τον τρόπο δεν θα προκαλέσουν αναστάτωση σε όλους τους υπόλοιπους οδηγούς και θα ταξιδέψουν με ασφάλεια. Αυτό γιατί κάποιος που κινείται αργά στη μεσαία ή ακόμα και την αριστερή λωρίδα «αναγκάζει» τους υπόλοιπους να του κολλήσουν άθελά τους και να αλλάξουν λωρίδα προκειμένου να προσπεράσουν. Κάτι που ενδέχεται να προκαλέσει ατύχημα σε μια στιγμή έστω και στιγμιαίας απροσεξίας.

Γιατί καίει περισσότερο το αυτοκίνητο με διαφορά μόλις 20 χλμ./ώρα;

Τα 20 χλμ./ώρα φαίνονται λίγα. Μόνο που ο αέρας έχει διαφορετική άποψη. Η αεροδυναμική αντίσταση δεν αυξάνεται γραμμικά με την αύξηση της ταχύτητας, αλλά με το τετράγωνο του συντελεστή της. Αυτό σημαίνει ότι η αύξηση της ταχύτητας από τα 110 στα 130 χλμ./ώρα αναγκάζει τον κινητήρα να αυξήσει το έργο που παράγει όχι κατά 18, αλλά κατά 40%. Αυτό το επιπλέον έργο του κινητήρα μεταφράζεται σε αυξημένες απαιτήσεις για καύσιμο. Επιπλέον, στην εξίσωση αυτή εισέρχονται παράγοντες όπως ο τύπος του αμαξώματος. Στα SUV που έχουν τεράστια μετωπική επιφάνεια, η αύξηση της ταχύτητας κίνησης αυξάνει δυσανάλογα την κατανάλωση του καυσίμου σε σχέση με ένα sedan ή ένα hatchback.

Ξεφούσκωτα λάστιχα, σπατάλη χρημάτων

Στο ταξίδι της επιστροφής, αφαιρέσαμε 0,5 bar από τα λάστιχα του ενός αυτοκινήτου, προκειμένου να μετρήσουμε την επίπτωση στην κατανάλωση. Αμφότερα τα αυτοκίνητα επέστρεψαν κινούμενα με ταχύτητα 130 χλμ./ώρα, διανύοντας 593 χιλιόμετρα στο σύνολο. Η διαφορά στην κατανάλωση ήταν της τάξεως των δύο λίτρων (+6,7%), δηλαδή λίγο παραπάνω από τέσσερα ευρώ σε κόστος. Για μισό μόλις bar. Εσείς πότε ελέγξατε για τελευταία φορά την πίεση των ελαστικών σας;

Μπαγκαζιέρες, ποδήλατα, εξοπλισμός – Πόσο αυξάνουν την κατανάλωση;

Η αντίσταση στην κίνηση, η οποία καθορίζει την ενέργεια που απαιτείται προκειμένου να κινηθεί ένα αυτοκίνητο προς τα εμπρός, καθορίζεται από πολλούς παράγοντες. Κυριότεροι εξ αυτών είναι τα ελαστικά, τα μηχανικά μέρη και η αεροδυναμική. Ακολουθούν ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα προκειμένου να γίνει εύκολα αντιληπτό τι μπορεί να επιδεινώσει την κατανάλωση.

Ξεκινάμε από τις ράγες οροφής και τις μπαγκαζιέρες. Ακόμα και δίχως φορτίο, οι ράγες οροφής αυξάνουν την κατανάλωση καυσίμου κατά περίπου 7,5%. Ακόμα και μια σωστά σχεδιασμένη μπαγκαζιέρα, αυξάνει την κατανάλωση κατά 16%.

Σε κωμικοτραγικές καταστάσεις που βλέπουμε καθημερινά στους δρόμους, με αυτοκίνητα φορτωμένα στην οροφή με στρώματα ή έπιπλα, η αύξηση της κατανάλωσης μπορεί να φτάσει και το 40%.

Ένα ακόμα σημαντικό πλήγμα για το πορτοφόλι μας είναι οι σχάρες για ποδήλατα. Αυτές που τοποθετούνται στην οροφή του αυτοκινήτου αυξάνουν την κατανάλωση κατά 46,5%, με βάση τις μετρήσεις μας, συγκριτικά με ένα ίδιο αυτοκίνητο δίχως σχάρα με ποδήλατα.

Δηλαδή, περίπου το μισό από το καύσιμο στο ρεζερβουάρ «καίγεται» άσκοπα. Μία καλύτερη λύση είναι η επιλογή μιας σχάρας που τοποθετείται στο πίσω μέρος, είτε στον κοτσαδόρο είτε στην πόρτα του χώρου αποσκευών.

Ενεργοβόρος είναι και ο κλιματισμός. Μπορεί ν’ απορροφήσει έως και 5 kW ισχύος, γεγονός που αυξάνει κατά περίπου 10% την κατανάλωση καυσίμου. Εάν έχετε παρκάρει στον ήλιο, ανοίξτε όλα τα παράθυρα, με τον κλιματισμό σε πλήρη ισχύ, έως ότου απομακρυνθεί ο καυτός αέρας από την καμπίνα.

Κατόπιν, κλείστε τα και επιλέξτε την ανακύκλωση αέρα, μειώνοντας την ένταση του ανεμιστήρα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, περιορίζετε την ποσότητα αέρα που πρέπει να ψυχθεί, άρα και την κατανάλωση.