Τι είναι το DPF στα αυτοκίνητα;

Η εποχή των diesel χωρίς φίλτρα και περιορισμούς έχει περάσει οριστικά. Σήμερα, κάθε σύγχρονο πετρελαιοκίνητο αυτοκίνητο συνοδεύεται από ένα εξάρτημα που πολλοί ιδιοκτήτες γνωρίζουν… μόνο όταν ανάψει το λαμπάκι στο ταμπλό. Το DPF.

Ένα εξάρτημα που σχεδιάστηκε για να καθαρίσει την εικόνα του diesel απέναντι στην κοινωνία και τους κανονισμούς ρύπων, αλλά ταυτόχρονα δημιούργησε νέες απαιτήσεις χρήσης και συντήρησης. Αν έχεις diesel, το DPF δεν είναι προαιρετικό. Είναι βασικό κομμάτι του συστήματος εξαγωγής. Και επηρεάζει άμεσα αξιοπιστία, απόδοση και φυσικά τη νομιμότητα του αυτοκινήτου.

Τι είναι το DPF;

Το DPF (Diesel Particulate Filter) είναι φίλτρο μικροσωματιδίων πετρελαίου. Τοποθετείται στην εξάτμιση και έχει έναν βασικό ρόλο: να παγιδεύει τα μικροσκοπικά σωματίδια αιθάλης που παράγει ο diesel κινητήρας. Αυτά τα σωματίδια, γνωστά επιστημονικά ως particulate matter, είναι ιδιαίτερα επιβλαβή για την υγεία. Συνδέονται με αναπνευστικά προβλήματα, επιδείνωση άσθματος και γενικότερη επιβάρυνση της ποιότητας αέρα. Το DPF λειτουργεί ως «φίλτρο καπνού», καθαρίζοντας τα καυσαέρια πριν αυτά βγουν στην ατμόσφαιρα. Εμφανίστηκε μαζικά σε diesel αυτοκίνητα από το 2009 και μετά, όταν τέθηκαν σε ισχύ οι προδιαγραφές Euro 5. Από τότε, κάθε σύγχρονο diesel διαθέτει DPF. Σε νεότερα βενζινοκίνητα μοντέλα συναντάμε αντίστοιχο σύστημα, το GPF, αλλά εκεί τα προβλήματα αιθάλης είναι πολύ πιο περιορισμένα.

πωλήσεις ηλεκτρικών

Πώς λειτουργεί;

Σκέψου το σαν φίλτρο λαδιού ή αέρα. Μόνο που αντί για ύφασμα, αποτελείται συνήθως από κεραμικό ή πυριτικό υλικό, ικανό να αντέχει τις υψηλές θερμοκρασίες της εξάτμισης. Στο εσωτερικό του υπάρχουν πολύ μικρά κανάλια που παγιδεύουν τα σωματίδια αιθάλης. Με τον χρόνο, το φίλτρο γεμίζει. Και εκεί μπαίνει στο παιχνίδι η διαδικασία που ονομάζεται αναγέννηση (regeneration).

Τι είναι η αναγέννηση;

Η αναγέννηση είναι η διαδικασία καύσης της συσσωρευμένης αιθάλης, ώστε το φίλτρο να καθαρίσει και να συνεχίσει να λειτουργεί σωστά. Υπάρχουν δύο τύποι:

Παθητική αναγέννηση

Η παθητική αναγέννηση συμβαίνει όταν το αυτοκίνητο κινείται για αρκετή ώρα σε υψηλή ταχύτητα. Η θερμοκρασία της εξάτμισης ανεβαίνει αρκετά ώστε να καεί η αιθάλη φυσικά. Για να συμβεί αυτό, χρειάζεται συνήθως οδήγηση 30 έως 50 λεπτών σε ταχύτητες άνω των 60 χλμ./ώρα, δηλαδή σε αυτοκινητόδρομο ή εθνική οδό. Εδώ είναι και το πρώτο κρίσιμο σημείο. Αν κάνεις μόνο μικρές διαδρομές πόλης, η θερμοκρασία δεν ανεβαίνει αρκετά και η παθητική αναγέννηση δεν πραγματοποιείται.

Ενεργή αναγέννηση

Όταν το φίλτρο γεμίσει αλλά δεν έχει επιτευχθεί η απαιτούμενη θερμοκρασία, το αυτοκίνητο ενεργοποιεί ενεργή αναγέννηση. Σε αυτή τη διαδικασία γίνεται ψεκασμός επιπλέον καυσίμου ώστε να αυξηθεί τεχνητά η θερμοκρασία καυσαερίων και να καεί η αιθάλη. Η ενεργή αναγέννηση μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε περίπου 10 λεπτά, αρκεί να κινείσαι σταθερά με ταχύτητα πάνω από 60 χλμ./ώρα. Αν διακοπεί επανειλημμένα, το πρόβλημα αρχίζει.

Μπορεί να βουλώσει το DPF;

Ναι. Και είναι από τα πιο συχνά προβλήματα αξιοπιστίας σε diesel που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά σε πόλη.

Όταν το φίλτρο γεμίσει και δεν ολοκληρωθεί σωστά η αναγέννηση, ενεργοποιείται προειδοποιητική λυχνία στο ταμπλό, συνήθως κίτρινη. Παράλληλα μπορεί να παρατηρήσεις:

Μείωση ισχύος
Αυξημένη κατανάλωση
Περιορισμό απόδοσης

Σε προχωρημένο στάδιο, το αυτοκίνητο μπορεί να μπει σε limp mode, περιορίζοντας ταχύτητα και ισχύ για να προστατεύσει τον κινητήρα. Αν αγνοηθεί εντελώς και ανάψει κόκκινη ένδειξη, υπάρχει κίνδυνος μηχανικής ζημιάς.

Πώς καθαρίζεται ένα βουλωμένο DPF;

Η πρώτη λύση είναι να ολοκληρωθεί η αναγέννηση. Δηλαδή να οδηγήσεις:

Τουλάχιστον 10 λεπτά με σταθερή ταχύτητα για ενεργή αναγέννηση
Ή 30 έως 50 λεπτά σε αυτοκινητόδρομο για παθητική

Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτό αρκεί και η ένδειξη σβήνει. Αν όχι, τότε απαιτείται καθαρισμός σε συνεργείο. Το κόστος καθαρισμού μπορεί να ξεκινά γύρω στα 100 ευρώ, αλλά δεν είναι πάντα επιτυχημένος. Σε ακραίες περιπτώσεις, απαιτείται αντικατάσταση DPF, με κόστος που συνήθως είναι… τετραψήφιο. Αλλά τα περισσότερα DPF «αντέχουν» πάνω από 200.000 χιλιόμετρα.

Πώς αποφεύγεις τα προβλήματα;

Η σωστή χρήση είναι το κλειδί. Τακτικές διαδρομές σε εθνική οδό βοηθούν σημαντικά. Αν κάνεις αποκλειστικά μικρές, χαμηλής ταχύτητας διαδρομές, το DPF δεν προλαβαίνει να καθαρίσει.

Επίσης:

Ρώτησε για προληπτικό καθαρισμό ή αλλαγή DPF
Μην αγνοείς προειδοποιητική ένδειξη
Απόφυγε να κυκλοφορείς συνεχώς με ρεζερβουάρ σχεδόν άδειο, γιατί σε ορισμένα αυτοκίνητα δεν ενεργοποιείται η αναγέννηση όταν το καύσιμο είναι χαμηλό

Αν είσαι αστικός οδηγός χαμηλών ταχυτήτων, ίσως το diesel δεν είναι η σωστή επιλογή για σένα.

Κάθε πότε γίνεται αναγέννηση;

Συνήθως όταν το φίλτρο είναι περίπου 45% γεμάτο. Η συχνότητα εξαρτάται από τον τρόπο οδήγησης. Σε ιδανικές συνθήκες, ενεργή αναγέννηση μπορεί να συμβαίνει περίπου κάθε 500 χιλιόμετρα. Η παθητική διαρκεί 30 έως 50 λεπτά, ενώ η ενεργή μπορεί να ολοκληρωθεί σε περίπου 10 λεπτά. Αν το αυτοκίνητο βρίσκεται στη μέση ενεργής αναγέννησης, καλό είναι να μην τη διακόψεις.

Είναι νόμιμη η αφαίρεση DPF;

Όχι. Η αφαίρεση DPF είναι παράνομη. Το αυτοκίνητο έχει εγκριθεί τύπου με συγκεκριμένες προδιαγραφές εκπομπών. Αν αφαιρεθεί το φίλτρο, παραβιάζονται οι κανονισμοί και μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο. Επιπλέον, υπάρχει κίνδυνος ακύρωσης ασφαλιστικής κάλυψης.

Χρειάζομαι DPF για να περάσω ΚΤΕΟ;

Ναι. Αν το αυτοκίνητο είναι κατασκευής μετά το 2009 και διαθέτει εργοστασιακά DPF, πρέπει να λειτουργεί σωστά για να περάσει ΚΤΕΟ. Η απουσία ή δυσλειτουργία του οδηγεί σε αποτυχία λόγω υψηλών εκπομπών ρύπων.